Φωτογραφία: Ingo Joseph / Pexels
Η τρέλα δεν πάει στα βουνά. Τελευταία μπαινοβγαίνει στο μυαλό του γερμανού υπουργού Άμυνας Μπόρις Πιστόριους. Όχι με τη μορφή ψυχολογικής πάθησης. Αλλά της έμμονης ιδέας ότι η Ρωσία απειλεί θανάσιμα τις χώρες του ΝΑΤΟ. Εμμονής που έχει τη ρίζα της στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και κατευθύνει από τότε κάθε του σκέψη. Με αποτέλεσμα, μαζί με τη δική του, να προκαλεί και γενικότερη πολιτική σύγχυση.
Γιατί «τρικυμία στο μυαλό»; Επειδή είναι φως φανάρι ότι η μεγάλη απειλή για την Ευρώπη σήμερα δεν είναι η Ρωσία, η οποία, όντας μπλεγμένη στον πόλεμο με την Ουκρανία, αδυνατεί μεσοπρόθεσμα να ανοίξει νέο στρατιωτικό μέτωπο (και δη με χώρες του ΝΑΤΟ), αλλά οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες ήδη την πολεμούν οικονομικά μέσω υπέρογκων δασμών – χώρια η πρόθεσή τους να προσαρτήσουν μέρος του ευρωπαϊκού εδάφους, ήτοι της Γροιλανδίας. Αυτή την παραγνώριση δεν τη λες και ό,τι πιο λογικό υπάρχει.
Παρά την «τρέλα» του, ή μάλλον λόγω αυτής, ο σοσιαλδημοκράτης πολιτικός γράφει από το 2023, όταν πρωτοδιορίστηκε υπουργός, ιστορία, καταρχάς υπό τον επίσης σοσιαλδημοκράτη καγκελάριο Όλαφ Σολτς, τώρα υπό τον χριστιανοδημοκράτη διάδοχό του Φρίντριχ Μέρτς. Μαζί, η πολιτική, η μιλιταριστική, η οικονομική και η συμβολική πλευρά αυτής της ιστορίας συμπυκνώνονται στη φράση: Αλλαγή Εποχής (Zeitenwende), που σημαδεύει τον τερματισμό του μέχρι πρότινος ισχύοντος μεταπολεμικού μοντέλου της Γερμανίας – εκείνου της πολιτικής και στρατιωτικής αυτοσυγκράτησης.
Πολιτικά το Βερολίνο επιδιώκει την πρωτοκαθεδρία στην Ευρώπη καταρχάς στην πράξη – αναλαμβάνοντας, για παράδειγμα, τον πολυδάπανο και παράτολμο ρόλο του στρατιωτικού «πατρόνα» της Ουκρανίας. Αλλά και στα λόγια δεν πάει πίσω. «Germany is back», δήλωσε τις προάλλες στις Βρυξέλλες ο Μερτς, συμπυκνώνοντας φραστικά αυτό που υλοποιεί από καιρό ο Πιστόριους. Μια τέτοια υπεροπτική φράση, που θα προκαλούσε παλιότερα φρίκη, πολύ πιθανόν μάλιστα και την παραίτηση του καγκελάριου, πέρασε σήμερα –σημεία των καιρών!– σχεδόν απαρατήρητη.
Στρατιωτικά, η επιδίωξη της ηγεμονίας εκδηλώνεται ανοικτά. «Η Γερμανία πρέπει να γίνει η ισχυρότερη ένοπλη δύναμη της Ευρώπης», επαναλαμβάνει μονότονα ο Μερτς. Και αυτό όχι μόνο στο πεδίο των συμβατικών όπλων. «Πρέπει να αναλάβουμε την ηγεσία και στα πυρηνικά όπλα», προσθέτει ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας των Χριστιανοδημοκρατών Γιενς Σπαν. «Χωρίς αυτά η Γερμανία θα μένει μπαλάκι στα πόδια των ατομικών υπερδυνάμεων». Το κατά πόσο θα μπορέσει να το καταφέρει, ενόψει της αντίστασης των ευρωπαϊκών ατομικών δυνάμεων (Μεγάλης Βρετανίας και Γαλλίας) και της τεχνολογικής καθυστέρησης της Γερμανίας σε αυτό τον κλάδο, είναι ανοικτό θέμα. Στον συμβατικό τομέα, όμως, η γερμανική υπεροχή γίνεται όλο και πιο αισθητή. Σε αυτό συντρέχουν όχι μόνο ο πακτωλός χρημάτων που «ρίχνει» η κυβέρνηση Χριστιανοδημοκρατών-Σοσιαλδημοκρατών στους εξοπλισμούς, αλλά και ο από τον Πιστόριους προωθούμενος κρατικός παρεμβατισμός στη βιομηχανία όπλων. Παράδειγμα, η σχεδιαζόμενη αγορά μέρους των μετοχών της γαλλογερμανικής εταιρείας KNDS (κατασκευάζει τα άρματα μάχης Leopard 2), με στόχο την καλύτερη προσαρμογή της παραγωγής στους κρατικούς στρατιωτικούς σχεδιασμούς. Παρόμοια κρατική συμμετοχή έχει συμφωνηθεί με την εταιρεία Thyssen-Krupp, που κατασκευάζει υποβρύχια και φρεγάτες του πολεμικού ναυτικού.
Στην οικονομία επιταχύνεται η «μιλιταριστική» αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων. Θλιβερό παράδειγμα, η εταιρεία κατασκευής εξαρτημάτων αυτοκινήτων Pierburg στο Βερολίνο, που πουλήθηκε στη μεγαλύτερη βιομηχανία όπλων της Γερμανίας Rheinmetall και θα παράγει μελλοντικά κάλυκες σφαιρών. Ο πρόεδρος της Rheinmetall Άρμιν Πάπεργκερ είναι πλέον ο ήρωας του (επιχειρηματικού) δυτικού κόσμου, δεδομένου ότι η μετοχή της φίρμας του αυξήθηκε τα δυο τελευταία χρόνια κατά 1800% (!).
Συμβολικά, ο Πιστόριους επιχειρεί την αποκατάσταση της (στους δύο Παγκόσμιους Πολέμους) «χαμένης τιμής» των γερμανών στρατιωτών μέσω της αναζωογόνησης μιλιταριστικών τελετουργιών, όπως η «μέρα των βετεράνων». Άλλη τρέλα κι αυτή, που μέχρι τώρα ωστόσο δεν είχε μεγάλη απήχηση.
Η τρέλα δεν έχει βέβαια στέκι μόνο το μυαλό του Πιστόριους – κατοικοεδρεύει σε όλο το γερμανικό κατεστημένο, συμπεριλαμβανομένου και μεγάλου μέρους της προοδευτικής διανόησης. Ο εκ των εκδοτών του σημαντικού αριστερού περιοδικού Blätter für deutsche und internationale Politik Άλμπρεχτ φον Λούκε, φερειπείν, θεωρεί «εγκληματικό λάθος» το «όχι» στους υπερεξοπλισμούς. Η υποστήριξη των τελευταίων έρχεται ενίοτε κι από εκεί που δεν το περιμένεις, όπως, πρόσφατα, από τη διευθύντρια του Ινστιτούτου Έρευνας της Ειρήνης (sic) στη Φρανκφούρτη Νικόλ Ντάιτελχοφ. Το πλατύ κοινό εγκρίνει μεν αυτή την στάση, αλλά συνολικά παραμένει απαθές – από πολεμική έξαρση ούτε ίχνος.
Η τρέλα πουλάει. Χάρη σε αυτήν, ο Πιστόριους παραμένει ο δημοφιλέστερος πολιτικός της χώρας. Ούτε κι αυτός δεν θα ήθελε, να πάει στα βουνά.
