Το νησί όπου γεννήθηκα και μεγάλωσα, η Θάσος, ήταν παλιά ένα φτωχό νησί με πλούσια αγωνιστική παράδοση. Η αναζήτηση του μεροκάματου στα ακμάζοντα καπνομάγαζα και στα κονσερβάδικα ψαριών της κοντινής Καβάλας οδήγησε σε μια έντονη εσωτερική μετανάστευση και δημιούργησε ένα εργατικό δυναμικό με ταξική συνείδηση. Δεν ήταν τυχαία η αθρόα συμμετοχή των θασιτών εργατών στις απεργίες των καπνεργατών για την οκτάωρη εργασία και στις καταλήψεις των καπνομάγαζων που οδήγησαν στην έξαρση της κρατικής βίας, η οποία είχε ως αποτέλεσμα την δολοφονία από ένοπλο αστυνομικό του θασίτη καπνεργάτη Γιάννη Ψαρόπουλου. Στα χρόνια που ακολούθησαν, το νησί χαρακτηρίστηκε δικαίως ως το «κόκκινο νησί», με όλες τις κοινότητες των χωριών να έχουν αριστερούς προέδρους πλην της πρωτεύουσας η οποία, λόγω συγκέντρωσης μεγάλων συμφερόντων, ήταν πάντα θεραπαινίδα της δεξιάς εξουσίας.
Η σημερινή Θάσος δεν έχει καμιά σχέση με το αριστερό, αγωνιστικό παρελθόν της. Ο δήμος είναι πλέον σταθερά δεξιός με το ΚΚΕ να διατηρεί κάποιες μικρές δυνάμεις αυτάρεσκης αντιπολίτευσης. Ο ραγδαία αναπτυσσόμενος τουρισμός των τελευταίων χρόνων την έχει καταστήσει έρμαιο των μεγάλων τουριστικών επενδύσεων και υπόδουλη των μικρών, ατομικών συμφερόντων. Οποιαδήποτε διαμαρτυρία πνίγεται και περιθωριοποιείται μπροστά στην υπέρτατη κι αδιαπραγμάτευτη αξία της τουριστικής ανάπτυξης κι όποιοι εκφράσουν κάποια διαφορετική κριτική άποψη χαρακτηρίζονται εχθροί κι υπονομευτές της προόδου και της ευημερίας του νησιού. Ας δούμε μερικά χαρακτηριστικά της σημερινής Θάσου τα οποία δηλώνουν το μέγεθος της αλλοτρίωσής της και της νέας της υπερτουριστικής φυσιογνωμίας:
● Χωριά που δεν είχαν ούτε ένα ενοικιαζόμενο δωμάτιο, είναι πλέον γεμάτα από πρόχειρα κατασκευασμένα airbnb. Οι ιδιοκτήτες, μη βρίσκοντας καθαρίστριες, αναγκάζονται να καθαρίζουν οι ίδιοι τα δωμάτια και τρέμουν μπροστά σε ενδεχόμενες κακές διαδικτυακές κριτικές. Είναι ένα ενδιαφέρον οξύμωρο, διάφοροι ελληναράδες ή επηρμένοι ντόπιοι να νιώθουν υπηρέτες των ρουμάνων, των βουλγάρων και των τούρκων τουριστών που βρίθουν στο νησί και να περιμένουν αγωνιωδώς τις κριτικές τους στο διαδίκτυο!
● Σε μεγάλες ακτογραμμές, όπως στην Σκάλα Καλλιράχης, οι παλιές καλύβες ψαράδων έχουν μετατραπεί, ημιπαράνομα ή ημινόμιμα, σε ενοικιαζόμενα Airbnb παρά θιν αλός, τα οποία έχουν αποκλείσει την πρόσβαση στη θάλασσα. Η ακτογραμμή έχει μετατραπεί σε μια ατέλειωτη σειρά καταλυμάτων και οι παραδοσιακές ταβέρνες που υπάρχουν στην περιοχή Κλίσμα είναι απλησίαστες για τους κοινούς θνητούς.
● Το θαυμάσιο αρχαίο θέατρο της ακρόπολης του Λιμένα, παρότι ανακατασκευάστηκε από την αρχαιολογική υπηρεσία, παραμένει έρημο, ανενεργό και μακριά από τις πολιτιστικές προτεραιότητες του νησιού. Κι όμως αυτό το θέατρο έχει φιλοξενήσει στο παρελθόν σπουδαίες παραστάσεις αρχαίας τραγωδίας και κωμωδίας, ενταγμένες στο ετήσιο φεστιβάλ Φιλίππων-Θάσου το οποίο πλέον έχει περιοριστεί μόνο σε φεστιβάλ Φίλιππων. Οι πολιτιστικοί σύλλογοι των χωριών επιλέγουν να διοργανώνουν γιγαντιαίες συναυλίες με τρανταχτά, αμφίβολης ποιότητας, ονόματα και χιλιάδες θεατές, προσαρμοσμένοι στις τουριστικές προδιαγραφές και στην νοοτροπία του μέγιστου κέρδους. Ένας χώρος, μάλιστα, όπου γίνονται πολλές συναυλίες είναι σε περιοχή NATURA, με το μπαρ που τις φιλοξενεί να ονομάζεται, προκλητικά και αφοπλιστικά, «NATURA»!
● Η, σχεδόν έτοιμη να εφαρμοστεί, γιγαντιαία επένδυση της εταιρίας ισραηλινών συμφερόντων Energean, που έχει ως στόχο την αποθήκευση αποβλήτων διοξειδίου του άνθρακα (CO2) στα κενά πηγάδια εξόρυξης πετρελαίου στον Πρίνο, θορύβησε αρχικά και περιστασιακά την τοπική κοινωνία. Τώρα, υπό τον φόβο μήπως πληγεί η τουριστική κίνηση επικαιροποιώντας το θέμα, το τεράστιο αυτό ζήτημα κινδύνου οικολογικής καταστροφής έχει θαφτεί και σχεδόν δεν συζητείται ενώ οι όποιες απαραίτητες κινηματικές δράσεις αντίστασης ανήκουν πια στο παρελθόν.
● Σε μια οριζόντια ομερτά που συνίσταται στο να μην διαταραχθεί η υπέρτατη αξία της τουριστικής ανάπτυξης, προσκρούουν οι κινηματικές δράσεις στο νησί. Η τακτική από τις κινηματικές συλλογικότητες να μην προβάλουν το ζήτημα του υπερτουρισμού και των επιπτώσεών του ώστε να μην υπάρξει αντίδραση από την τοπική κοινωνία, απενοχοποιεί την τουριστική αλλοτρίωση των κατοίκων, είναι σοβαρή τακτική υποχώρηση και δεν έχει κανένα πρακτικό αποτέλεσμα. Δράσεις για την Παλαιστίνη και για άλλα επίκαιρα οικολογικά, κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα βρίσκουν απέναντί τους μια γενικευμένη άρνηση των ντόπιων, με την δικαιολογία του φόβου δημιουργίας προστριβών με τουρίστες και της διασάλευσης της ομαλής επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Τις επιπτώσεις του υπερτουρισμού στην χώρα μας, της μάστιγας του airbnb και της golden visa, τις αντιμετωπίζουν ήδη πολλοί τουριστικοί προορισμοί, με σοβαρότερη επίπτωση την πολυεπίπεδη αλλοτρίωση των ντόπιων κατοίκων. Σε κάποιες ακραίες περιπτώσεις άλλων χωρών, όπως η Ίμπιζα της Ισπανίας, οι κάτοικοι διαδηλώνουν στους δρόμους αντιδρώντας στο αδιέξοδο στο οποίο έχουν περιέλθει. Για την Θάσο, τέτοιες αντιδράσεις είναι όνειρο θερινής νυκτός…
ΥΓ. Στο χωριό Καλλιράχη της Θάσου, κατά τη διοργάνωση του φεστιβάλ ΚΝΕ-Οδηγητή, καλύφθηκε αφίσα του καλέσματος για την πανελλαδική δράση της 9ης Αυγούστου για την Παλαιστίνη. Οι υπεύθυνοι επιχειρηματολόγησαν λέγοντας ότι όσο διαρκεί το φεστιβάλ η πλατεία είναι του ΚΚΕ. Όταν ρωτήθηκαν αν θα συμμετάσχουν στη δράση για την Παλαιστίνη απάντησαν ότι προέχουν άλλες δραστηριότητές τους. Παλιό, καλό ΚΚΕ!
Πάνος Δημητρούδης
Φωτο
Peter X / Flickr
