φωτο: Μάριος Λώλος
Ο Ιάσονας Αποστολόπουλος, ένας βετεράνος διασώστης στη θάλασσα, είναι ένας από τους 170 ακτιβιστές που έφτασαν στην Αθήνα. «Ο Στόλος για τη Γάζα ανταποκρίθηκε σε μια ανάγκη: να απαντήσει με μια πολιτική και ανθρωπιστική πολιορκία στην παράνομη πολιορκία και στη γενοκτονία. Σύντομα θα αναχωρήσω ξανά με την ιταλική οργάνωση διάσωσης Mediterranea για μια νέα αποστολή, αλλά εάν μου δοθεί ξανά η ευκαιρία να επιβιβαστώ σε σκάφη που στοχεύουν να σπάσουν τον αποκλεισμό που έχει επιβληθεί στη Γάζα, θα είμαι έτοιμος». Ο Ιάσονας Αποστολόπουλος, ο βετεράνος διασώστης και επικεφαλής των ομάδων της Mediterranea που βουτάνε στη θάλασσα για να διασώσουν ναυαγούς, είναι μεταξύ των 172 ακτιβιστών του Global Sumud Flotilla, συμπεριλαμβανομένης της Γκρέτα Τούνμπεργκ και των τελευταίων 15 Ιταλών που κρατούνταν όμηροι για ημέρες στη φυλακή Κετσιότ, οι οποίοι έφτασαν στην Αθήνα τη Δευτέρα 6 Οκτωβρίου. «Αν η ελληνική κυβέρνηση έστειλε αεροπλάνο να μας πάρει », λέει, «αυτό οφείλεται επίσης στη μαζική κινητοποίηση εδώ στην Ελλάδα και σε όλη την Ευρώπη». Τα χέρια και οι καρποί του εξακολουθούν να έχουν τις πληγές που προκλήθηκαν «σίγουρα όχι τυχαία» από το μαχαίρι ενός ισραηλινού στρατιώτη, με το οποίο έκοψε τα δεσμά που έδεσαν τους καρπούς του. Είναι εξασθενημένος μετά από τις τέσσερις ημέρες απεργίας πείνας ενάντια στη μεταχείρισή του στη φυλακή, αλλά είναι «περισσότερο αποφασισμένος, παρά ταλαιπωρημένος».
Ποιος είναι ο λόγος αυτής της αγανάκτησης;
Όλα όσα συνέβησαν, αυτά που είδα και βίωσα, είναι απλώς απαράδεκτα, όπως είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι η Μεσόγειος έχει γίνει ένα μέρος όπου το Διεθνές Δίκαιο δεν υπάρχει. Αυτό βλέπω κάθε φορά που συμμετέχω σε μια αποστολή διάσωσης, αυτό είδα και τώρα που ήμουν ανάμεσα στα πληρώματα του Global Sumud Flotilla.
Σε ποιες παραβιάσεις αναφέρεστε;
Η λίστα είναι ατελείωτη. Δεχθήκαμε επίθεση σε διεθνή ύδατα, μας αναχαίτισαν και μας κατέλαβαν. Το σκάφος στο οποίο βρισκόμουν χτυπήθηκε με κανόνια νερού, μετά μας εξανάγκασαν να πάμε στο Ισραήλ, και εκεί μας απείλησαν, μας βασάνισαν και μας κράτησαν παράνομα. Μου πήραν ό,τι είχα μαζί μου. Επέστρεψα μόνο με το διαβατήριο μου. Και αυτό δεν είναι τίποτα σε σύγκριση με αυτά που υποφέρουν οι Παλαιστίνιοι.
Με ποιον τρόπο σας βασάνισαν;
Μας είχαν δεμένους για 6 ώρες με τα χέρια πίσω απ’ το σώμα να κοιτάμε το πάτωμα. Μετά άλλες 5 ώρες μέσα στην κλούβα με δεμένα τα μάτια ενώ μας ανάγκασαν να βγάλουμε τα ρούχα και βάλαν την ψύξη στο φουλ. Με τη στέρηση φαρμάκων και ιατρικής βοήθειας, τη στέρηση ύπνου, τη στέρηση της νομικής βοήθειας, τον περιορισμό σε υπερπλήρη κελιά χωρίς προαυλισμό και επικοινωνία με τον έξω κόσμο Κατά τη διάρκεια της κράτησής μας βιώσαμε σχεδόν όλα όσα το Διεθνές Δίκαιο χαρακτηρίζει ως «απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση». Περάσαμε 24 ώρες χωρίς να πιούμε κάτι, μετά από τις οποίες μας έδωσαν από μια βρύση μη πόσιμο νερό. Όταν ήμασταν στο κελί, το οποίο ήταν γεμάτο, τη νύχτα έρχονταν κάθε ώρα με τα τουφέκια να μας σημαδεύουν και να φωνάζουν, για να μας μετρήσουν. Πολλοί από εμάς δεν μπορέσαμε ποτέ να συναντηθούμε με τους δικηγόρους μας.
Σε ποιο βαθμό σας αρνήθηκαν ιατρική περίθαλψη;
Όταν ζήτησα τα φάρμακά μου, τα πέταξαν στα σκουπίδια ακριβώς μπροστά μου. Ένας άνδρας ηλικίας 60 ετών, ίσως και παραπάνω, που ήταν στο απέναντι κελί από εμένα, χρειαζόταν ινσουλίνη και του την αρνήθηκαν επί τρεις ημέρες. Όταν διαμαρτυρηθήκαμε, χτυπώντας τα κάγκελα του κελιού, εισέβαλαν ορμητικά και είπαν: «Δεν υπάρχουν γιατροί για ζώα εδώ, και εσείς είστε ζώα, καταλαβαίνετε;».
Υπάρχει κάποια εικόνα ή επεισόδιο που σας έκανε ιδιαίτερη εντύπωση;
Πιθανώς τη στιγμή που ο υπουργός Εθνικής και Εσωτερικής Ασφάλειας του Ισραήλ Μπεν Γκβιρ έφτασε στην αποβάθρα. Τον ακολουθούσαν αρκετές κάμερες και μας φώναζε: «Είστε όλοι τρομοκράτες, θα περάσετε τουλάχιστον ένα μήνα στη φυλακή. Αυτό συμβαίνει σε όσους υποστηρίζουν τη Χαμάς». Ήταν σαφές ότι ήταν απλώς μια παρωδία που οργανώθηκε από την προπαγανδιστική μηχανή τους. Μάλιστα, μόλις κάποιοι από εμάς αρχίσαμε να φωνάζουμε «Λευτεριά στην Παλαιστίνη», τρελάθηκαν και σταμάτησαν να βιντεοσκοπούν. Μετά μας έκαναν να πληρώσουμε γι’ αυτό.
Με ποιο τρόπο;
Μας έδεσαν για 11 ώρες, οι 5 ώρες με δεμένα και τα μάτια. Τα χέρια ήταν πίσω απ’ την πλάτη δεμένα με tire up. Μετά από λίγο, άρχισα να μην νιώθω τα δάχτυλα μου. Άρχισα να ζητώ βοήθεια, αλλά με αγνόησαν. Κάποια στιγμή, ένας στρατιώτης ήρθε με ένα μαχαίρι, αλλά κόβοντας τα πλαστικά tie-wraps, με έκοψε στα χέρια και στους καρπούς. Μου έδωσαν μια γάζα και μετά μου έβαλαν ξανά χειροπέδες.
Ποια είναι η διαδρομή από σας έφερε από ένα πλοίο διάσωσης στον Στόλο για τη Γάζα;
Είναι η ίδια κινηματική απάντηση. Στο παρελθόν δείξαμε την ανυπακοή μας στο διάταγμα-τελεσίγραφο του Σαλβίνι για το κλείσιμο των ιταλικών λιμανιών. Σήμερα, αντιμετωπίζουμε τις απειλές συλλήψεων, αποκλεισμού των διασωστικών πλοίων μας στα λιμάνια και οικονομικών κυρώσεων και προστίμων γιατί σώζουμε ζωές. Με το Global Sumud Flotilla προσπαθήσαμε να σπάσουμε έναν παράνομο ναυτικό αποκλεισμό. Είμαστε πάντα ανυπάκουοι μπροστά στην επιβολή άδικων μέτρων και υπερασπιζόμαστε το Διεθνές Δίκαιο, την ανθρωπιά και την αλληλεγγύη, είτε στην στεριά, είτε στη θάλασσα.
Λαμβάνοντας υπόψη όλα όσα έχουν συμβεί, θα το κάνατε ξανά;
Απολύτως ναι. Όταν μας εξανάγκασαν να πλεύσουμε προς την Ασντόντ, είδαμε τη Γάζα, ακούσαμε τις εκρήξεις από τους βομβαρδισμούς και είδαμε τον καπνό να ανεβαίνει από τα ερείπια. Ήμασταν κοντά, θα μπορούσαμε να είχαμε φέρει κάποια ανακούφιση στον πληθυσμό. Αλλά τουλάχιστον οι ψαράδες της Γάζας, μας λένε, κατάφεραν να βγουν στη θάλασσα για να ψαρέψουν, επειδή το ισραηλινό ναυτικό είχε βγει να μας αναχαιτίσει. Πρέπει να το προσπαθήσουμε ξανά και ξανά, μέχρι να ληξει η γενοκτονία και η κατοχή. Πρέπει να συνεχίσουμε τις κινητοποιήσεις έξω στη στεριά. Στην Ελλάδα, στην Ιταλία, όπου είναι δυνατόν.
Με ποιο στόχο;
Μέχρι την λευτεριά της Παλαιστίνης. Μέχρι να εξαλειφθεί κάθε αδικία που έχει μετατρέψει τη Μεσόγειό μας σε μια θάλασσα πολέμου και θανάτου.
*Η συνέντευξη δόθηκε στη δεύτερη σε κυκλοφορία ιταλική εφημερίδα La Repubblica, στις 7 Οκτωβρίου 2025. Μετάφραση – απόδοση για την «Εποχή»: Α. Παναγόπουλος
