Και ξαφνικά, την περασμένη Τρίτη το βράδυ, οι Νεοϋορκέζοι, αρκετοί Αμερικανοί και ο υπόλοιπος κόσμος έμαθαν ένα νέο όνομα: Ζόραν Μαμντάνι. Έμαθαν κι άλλα γι’ αυτόν. Ηλικία: 33 ετών, τόπο γέννησης: Ουγκάντα, καταγωγή: ινδική, θρήσκευμα: μουσουλμάνος, μεγαλωμένος στο πολυεθνικό λαϊκό χωνευτήρι του Κουίνς. Όχι, δεν είναι ένα ακόμα θύμα του ICE (υπό άλλες συνθήκες θα μπορούσε), αλλά ο υποψήφιος που κέρδισε τον πρώτο γύρο των εκλογών για το χρίσμα των Δημοκρατικών στις επερχόμενες εκλογές για τη δημαρχία της Νέας Υόρκης, της μεγαλύτερης πόλης των ΗΠΑ, επικρατώντας του 76χρονου πρ. δημάρχου Άντριου Κουόμο. Το κόμμα έχει στην ουσία για υποψήφιο κάποιον σχεδόν άγνωστο στον χώρο της πολιτικής, που ξεκίνησε την κούρσα με ποσοστό 1% και τα καθιερωμένα 8 εκατ. δολάρια χορηγιών, ενώ ο Κουόμο έχει τα διπλά του χρόνια, καταγωγή από πολιτικό τζάκι, 24 εκατ. δολάρια χορηγιών, εμπειρία και τη στήριξη του Μπιλ Κλίντον, του πρ. δημάρχου Μάικλ Μπλούμπεργκ και της πλειοψηφίας του πολιτικού κατεστημένου του κόμματος.
Ίσως να είναι αυτό ένα από τα κλειδιά της νίκης του Μαμντάνι. Ότι, δηλαδή, ήταν εκτός της πολιτικής ελίτ των Δημοκρατικών. Οι δικοί του υποστηρικτές ήταν με άλλον τρόπο εμβληματικοί, ως φορείς μιας σαφώς ριζοσπαστικότερης πολιτικής και κοινωνικής πρότασης για το κόμμα, με προεξάρχοντες τον ακαταπόνητο Μπέρνι Σάντερς και τη μαχητική 37χρονη Αλεχάντρα Οκάζιο Κορτές. Δύο διαπρεπείς γερουσιαστές που έχουν ενώσει τις δυνάμεις τους σε μια πανεθνική περιοδεία «κατά της ολιγαρχίας» του Ντόναλντ Τραμπ, γεμίζοντας δρόμους και στάδια με ακροατές των διαπρύσιων λόγων τους, όχι μόνον κατά του προέδρου, αλλά και κατά της αφωνίας, απονεύρωσης και ακινησίας του δικού τους κόμματος.
Ένα βότσαλο στη λίμνη
Η πρόταση και η ρητορική Μαμντάνι (που νεότερος ξεκίνησε καριέρα ως ράπερ μουσικός με το καλλιτεχνικό όνομα Cardamom, υποδηλώνοντας την εθνικότητα του) είναι σαφώς ριζοσπαστικότερες από τις κρατούσες στους Δημοκρατικούς. Με επίκεντρο την ανύπαρκτη οικονομική βιωσιμότητα στο Μεγάλο Μήλο, όπου το κόστος στέγασης, αγαθών και βασικών υπηρεσιών γίνεται πλέον απαγορευτικό για την πλειοψηφία των κατοίκων του, παρουσίασε τη δική του «προοδευτική οικονομική ατζέντα» για τη στέγη, τη βελτίωση των δημόσιων σχολείων, την ενίσχυση των δομών υγείας και παιδικής φροντίδας, τις συγκοινωνίες, κάνοντας σαφές πως τα κονδύλια για την ανάπτυξη τους θα προσέλθουν από τη φορολόγηση των πλουσίων.
Απέναντι σε έναν mainstream αντίπαλο που βρέθηκε στο επίκεντρο σκανδάλων για κατάχρηση δημοσίου χρήματος και άλλα σεξουαλικής φύσεως αδικήματα, μετά από καταγγελίες 13 γυναικών, ο Μαμντάνι επέλεξε έναν καθαρό πολιτικό λόγο, άμεση επικοινωνία, δυνατή αντισυμβατική καμπάνια (το βίντεο που ανέβηκε την Πρωτοχρονιά με τον ίδιο να βρέχεται κουστουμαρισμένος και ξυπόλυτος στα παγωμένα νερά του Κόνι Άιλαντ –ιστορικού τοπόσημου για τις λαϊκές τάξεις– και σλόγκαν «Έτσι θα παγώσει ο νέος δήμαρχος το ενοίκιο σας» έγινε viral), πήγε παντού, συνομίλησε με κόσμο, ενώ εκατοντάδες εθελοντές της καμπάνιας του όργωσαν πόρτα-πόρτα γειτονιές της πόλης. Ήδη οι επικοινωνιολόγοι θεωρούν πως η αμεσότητα και η επιδραστικότητά του θυμίζουν τον Μπαράκ Ομπάμα.
Το στίγμα του υπήρξε εξαρχής καθαρό. Λίγο μετά τη νίκη Τραμπ –αναφέρει δημοσίευμα του Guardian– με ένα μικρόφωνο στο χέρι βρέθηκε στους δρόμους του Κουίνς και του Μπρονξ, ρωτώντας ανθρώπους της εργατικής τάξης αν ψήφισαν και όσους ψήφισαν Τραμπ, για ποιους λόγους το έκαναν.
Φυσικά αποκαλείται ήδη «εξτρεμιστής», όχι μόνο από τους Ρεπουμπλικανούς, αλλά και τους αξιωματούχους των Δημοκρατικών, που δεν συμμερίστηκαν τον ενθουσιασμό των οπαδών του την Τρίτη το βράδυ. Με τη ρήση του Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ «Πάντοτε φαίνεται κάτι αδύνατον μέχρι να συμβεί», ο Μαμντάνι αμφισβήτησε σοβαρά το κομματικό κατεστημένο, όχι μόνο γενεαλογικά. Στο πρόσωπο του, η συζήτηση για τη φυσιογνωμία, τις θέσεις, ποιους εκπροσωπούν και ποια πολιτική πρέπει πλέον να ακολουθήσουν οι Δημοκρατικοί αναζωπυρώνεται. Ο υποψήφιος δήμαρχος έχει κι άλλα στοιχεία που απειλούν την καθεστηκυία κομματική τάξη: εκφράζεται σαφώς υπέρ των δικαιωμάτων των Παλαιστινίων, θεωρεί γενοκτονία αυτό που συμβαίνει στη Γάζα, δηλώνει πως ως δήμαρχος θα συλλάβει τον Νετανιάχου αν βρεθεί στη Νέα Υόρκη, στήριξε τον Μαχμούτ Χαλίλ, τον μεταπτυχιακό φοιτητή του Κολούμπια που συνελήφθη για δράση αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη και κρατήθηκε 3 μήνες.
Δυσανεξία στις αλλαγές;
Ήδη οι παραδοσιακοί του κόμματος συστήνουν στους ψηφοφόρους να «αποφύγουν τις σειρήνες του σοσιαλισμού» στον δεύτερο γύρο των εκλογών και οι New York Times χαρακτήρισαν ακροαριστερή την ατζέντα του. Στο αντίπαλο στρατόπεδο, ο οικονομικός υπεύθυνος της καμπάνιας του νυν δημάρχου και αντιπάλου του Μαμντάνι, Έρικ Ανταμς, συναντήθηκε με την ηγεσία των μεγαλύτερων επιχειρηματιών, στο πλαίσιο εκπόνησης σχεδίου για να αναχαιτίσουν τον νεαρό πολιτικό. Μια πιθανή νίκη του Μαμντάνι θα μπορούσε να λειτουργήσει καταλυτικά στην ισχυροποίηση της εσωκομματικής θέσης της Κορτές και την υποψηφιότητα της ως προέδρου των ΗΠΑ στις επόμενες κάλπες.
Εννοείται ότι η παρουσία του τρίπτυχου Μαμντάνι – Κορτές – Σάντερς, ενσαρκώνει τη διεκδίκηση σοβαρών και ριζοσπαστικών αλλαγών φυσιογνωμίας και προσανατολισμού και επανεφεύρεσης του κόμματος ως φορέα εκπροσώπησης της εργατικής τάξης κι αυτό πάει πολύ πιο πέρα από τις προσπάθειες που κάνει ο Τραμπ και οι Ρεπουμπλικανοί για να τον κατατροπώσουν. Και παρά την όποια τελική έκβαση της αναμέτρησης, η δημόσια αμφισβήτηση του παραδοσιακού πολιτικού διπόλου με την ενιαιοποιημένη αντίληψη για την πολιτική και την παρεμφερή στρατηγική είναι πολύ ηχηρή και μαζική πλέον ώστε να αγνοηθεί.
Ήδη ο Ζοζέφ Γκίραργκιζ, επικεφαλής της ακτιβιστικής οργάνωσης « Our revolution» που υποστήριξε την καμπάνια Μαμντάνι, θεωρεί ότι «αυτό είναι ένα εθνικό δημοψήφισμα ως προς την κατεύθυνση του Δημοκρατικού Κόμματος», ενώ ο Μπέρνι Σάντερς θέτει δημόσια το ερώτημα: « Θα διδαχθούν οι Δημοκρατικοί από τη νίκη Μαμντανί;».
Οι δουλειές πάνε καλά
Στην άλλη όχθη του Ρουβίκωνα, ο Ντόναλντ Τραμπ ζει το έπος του θριαμβευτή Καίσαρα που υποχρέωσε όλα τα μέλη του ΝΑΤΟ να ψωνίσουν περισσότερα αμερικανικά οπλικά συστήματα, με αύξηση αμυντικών δαπανών στο 5% των εθνικών προϋπολογισμών. Οι αντίστοιχες περικοπές από τα κονδύλια κοινωνικής πολιτικής ουδόλως τον απασχολούν. Για εκείνον η κοινωνική πολιτική είναι πεταμένα λεφτά. Σε ένα ρεσιτάλ της γνωστής εγωμανίας του «καθάρισε» τα πάντα: « Ο πόλεμος των 12 ημερών τελείωσε», «Εξαλείφθηκε το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν» (παρά τις αντίθετες δηλώσεις των Ιρανών), «Η απίστευτη άσκηση της αμερικανικής δύναμης άνοιξε τον δρόμο για την ειρήνη». Όσο για τους Ισπανούς που αρνήθηκαν να αγοράσουν όπλα και επέμειναν στις κοινωνικές ανάγκες τους, «Θα τους κάνουμε να πληρώσουν διπλά».
Ενώ ο ζάπλουτος φίλος του Τζεφ Μπέζος νοίκιασε στην ουσία τη Βενετία για να παντρευτεί, με μεγα-γιοτ να φτάνουν στα κανάλια και 100 ιδιωτικά τζετ να προσγειώνονται στην (καθόλου) Γαληνότατη, πυροδοτώντας ακτιβιστικές ενέργειες της Greenpeace στην πλατεία Αγίου Μάρκου για την κλιματική κρίση, την αύξηση των ανισοτήτων και την ανάγκη φορολόγησης του μεγάλου πλούτου, ο πρόεδρος επιστρέφει στις αγαπημένες ενασχολήσεις του.
Η βιαιότητα των πρακτόρων του ICE κορυφώνεται σε όλη τη χώρα, στη Φλόριντα ξεκινάει η κατασκευή του «Αλκατράζ με κροκόδειλους», μιας τεράστιας φυλακής 70 χλμ Δυτικά του Μαϊάμι, χρηματοδοτημένης από κονδύλια έκτακτης ανάγκης, χωρίς έξοδα ιδιαίτερης φύλαξης αφού κροκόδειλοι, πύθωνες και άλλοι σχετικοί κάτοικοι της περιοχής θα αναλαμβάνουν να «τακτοποιούν» επίδοξους φυγάδες.
Ταυτοχρόνως, οι εκκαθαρίσεις στον στρατό προχωρούν με τον διορισμό στον βαθμό του υποστράτηγου τεσσάρων κορυφαίων στελεχών τεσσάρων μεγάλων εταιρειών, εκ των βασικών χρηματοδοτών της τραμπικής καμπάνιας. Ο Μασκ μπορεί να εκδιώχθηκε, αλλά η πολιτική καταλήστευσης των δημόσιων οικονομικών και πλουτισμού με χρυσοφόρα συμβόλαια ανάθεσης εις βάρος του ομοσπονδιακού κράτους είναι πάρα πολύ ζωντανή.
Έτσι κι αλλιώς, η Αμερική θα γίνει μεγάλη. Αυτή ήταν η υπόσχεση. Εις βάρος ποιων, δεν είχε ποτέ διευκρινισθεί.
