ΙΣΠΑΝΙΑ: Δύσκολο παζλ ο σχηματισμός κυβέρνησης

Της Γεωργίας Ντούσια

Τα αποτελέσματα των βουλευτικών εκλογών στο ισπανικό κράτος στις 28/4/2019 και σχετικές αναλύσεις δημοσιεύτηκαν και στο προηγούμενο φύλλο της «Εποχής». Ας υπενθυμίσουμε, παρόλα αυτά, ορισμένα στοιχεία που διευκολύνουν την παρακολούθηση των μετεκλογικών εξελίξεων και την ιδιαίτερη σημασία των Περιφερειακών και Δημοτικών εκλογών που διεξάγονται την επόμενη Κυριακή 26 Μαΐου, μαζί με τις ευρωεκλογές : 1) η αυξημένη συμμετοχή (75%), που οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην κινητοποίηση της δημοκρατικής Ισπανίας απέναντι στο κίνδυνο να αναδειχθεί το ακροδεξιό VOX σε ρυθμιστή σχηματισμού κυβέρνησης Δεξιάς – Ακροδεξιάς, όπως στην Ανδαλουσία. 2) οι ανακατατάξεις στη τρισυπόστατη Δεξιά (Λαϊκό Κόμμα – Πολίτες – VOΧ) που συγκεντρώνει το 42% των ψήφων και 146 έδρες: η παραδοσιακή Δεξιά (Λ.Κ), με ακροδεξιά πλέον χαρακτηριστικά που της προσέδωσε ο νέος της ηγέτης Π. Κασάδο, κατρακύλησε στις 66 έδρες από 137 έδρες το 2015, με κύριο αποδέκτη των χαμένων της ψήφων τους Πολίτες που παρουσιάζουν σταθερά ανοδική πορεία (15,9% και 57 έδρες από 32 το 2015) και δευτερευόντως το VOX 3) η είσοδος για πρώτη φορά στη μεταφρανκική Βουλή ακροδεξιού κόμματος (10,3% 24 έδρες). 4) νικητής των εκλογών με 28,7% και 123 έδρες από 85 έδρες το 2015 είναι το Σ.Κ που επανέρχεται ως πρωταγωνιστής της πολιτικής σκηνής μετά από πολλά χρόνια. Το εκλογικό σχήμα «Ενωμένες Μπορούμε» (Ποδέμος – Ενωμένη Αριστερά) είχε σοβαρές απώλειες (14,3% και 42 έδρες από 71 έδρες το 2015). Συνολικά, Σοσιαλιστές και Αριστερά συγκεντρώνουν το 43% των ψήφων και 165 έδρες, ενώ για το σχηματισμό κυβέρνησης απαιτούνται τουλάχιστον 176 βουλευτές-ίνες.
Το βράδυ των εκλογών ψηφοφόροι του Σ.Κ πανηγυρίζουν για τη νίκη του κόμματός τους και… δίνουν γραμμή στον Π. Σάντσεθ με το σύνθημα «Με τον Ριβέρα, όχι». Το αντίθετο ακριβώς υποστηρίζουν και προωθούν με τους δικούς τους διαύλους εκδοτικά και άλλα επιχειρηματικά συμφέροντα, στο όνομα του γρήγορου τέλους της αβεβαιότητας και τη ψήφιση του προϋπολογισμού 2019.
Ο Πέδρο Σάντσεθ, αν και δεν ανοίγει τα χαρτιά του, αφήνει να φανεί ότι προσανατολίζεται σε κυβέρνηση μειοψηφίας του Σ.Κ με στήριξη καταρχάς του «Ενωμένες Μπορούμε» και κατά περίπτωση άλλων κομμάτων που θα διαμορφώνουν την απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Ο Π. Ιγγλέσιας, αντιπαρατάσσεται με οξύτητα σε μια τέτοια πρόταση και θέτει ως όρο συνεργασίας τη συμμετοχή και όχι τη στήριξη του Ε.Μ σε νέα κυβέρνηση μειοψηφίας του Σ.Κ. Η θέση αυτή εδράζεται στην εκτίμηση ότι η στήριξη της προηγούμενης κυβέρνησης του Σ.Κ χωρίς συμμετοχή σ’ αυτήν είχε ως αποτέλεσμα να δρέψει όλους τους καρπούς της φιλολαϊκής και προοδευτικής πολιτικής που ασκήθηκε το Σ. Κ, παρόλο που η συμβολή του Ποδέμος – Ε.Α ήταν αποφασιστική.
Η κατάσταση άρχισε να ξεκαθαρίζει στη πρώτη θεσμικά διερευνητική συνάντηση του Π. Σάντσεθ, με τους επικεφαλής των τριών μεγαλύτερων κοινοβουλευτικών κομμάτων, ενώ η Αντριάνα Λάστρα, εκπρόσωπος του Σ.Κ για τις διαπραγματεύσεις με τα άλλα κόμματα έχει ήδη ξεκινήσει συζητήσεις με τα αυτονομιστικά κόμματα που εκπροσωπούνται στη Βουλή.
Ο Α. Ριβέρα, Πολίτες, ήταν κατηγορηματικός: δεν πρόκειται να υπερψηφίσουμε κυβέρνηση του Σοσιαλιστών. Στρατηγικός μας στόχος είναι να ηγηθούμε της αντιπολίτευσης στην κυβέρνηση. Η Αριστερά, άλλωστε κέρδισε τις εκλογές, πρόσθεσε.
Η συζήτηση Σάντσεθ – Ιγγλέσιας έγινε σε καλό κλίμα και ήταν δίωρη. Αλλά, οι δηλώσεις του Ιγγλέσιας ήταν και παραμένουν για πρώτη φορά λακωνικές (!): « Είναι αίτημα της κοινωνίας να συμφωνήσουμε. Εάν σε κάτι, λοιπόν, συμφωνήσαμε είναι ότι θα εργαστούμε για να συμφωνήσουμε». Ωστόσο, συμφώνησαν να πέσουν οι τόνοι της αντιπαράθεσης και να δώσουν το μεγαλύτερο επιτρεπτό χρόνο για τη διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων. Εκπρόσωπος του Ε.Μ για τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων είναι η Ιρένε Μοντέρο του Ποδέμος.
Στις 21 Μαΐου ξεκινά τις εργασίες της η νέα Βουλή με εκλογή του εννεαμελούς Προεδρείου της. Εκτός απροόπτου, θα υπερψηφιστεί η πρόταση Σ.Κ –Ε.Μ που προβλέπει τρεις έδρες στο Σ.Κ και από δύο στα υπόλοιπα τρία μεγαλύτερα κόμματα. Στη Βουλή, εκτός από το προεδρείο, λειτουργεί και το Συμβούλιο των εκπροσώπων των κομμάτων, όπου συμμετέχουν όλα τα κόμματα. Αξίζει να επισημανθεί ότι προφυλακισμένοι καταλάνοι βουλευτές, μεταξύ αυτών και ο πρόεδρος της Ρεπουμπλικανικής Αριστεράς Οριόλ Ζουνκέρας, θα μεταφερθούν με κλούβα στη Βουλή και θα παρακολουθήσουν τις εργασίες της φρουρούμενοι…

Υπάρχει λύση;

Η εύκολη λύση του παζλ, όχι μόνο αριθμητικά αλλά και πολιτικά, θα ήταν έστω η αποχή της μετριοπαθούς αυτονομιστικής Ρεπουμπλικανικής Αριστεράς της Καταλωνίας (ERC) που αναδείχθηκε πρώτο κόμμα στην Καταλονία στις βουλευτικές εκλογές και διαθέτει 15 έδρες. Όμως, η καταλανική κρίση είναι και θα είναι για καιρό ακόμα παρούσα. Η προφυλάκιση και οι βαριές κατηγορίες που αντιμετωπίζουν αυτονομιστές πολιτικοί και οι δυσμενείς εξελίξεις στη δίκη τους δεν επιτρέπουν την οποιαδήποτε συνδιαλλαγή με την κεντρική εξουσία, εκτός και αν τα ζητούμενα ανταλλάγματα είναι …βαριά και ασήκωτα.
Όλα τα κόμματα αναμένουν τα αποτελέσματα των περιφερειακών εκλογών, που εκλαμβάνονται σαν δεύτερος γύρος των βουλευτικών, προκειμένου να αποκρυσταλλώσουν τη στάση τους απέναντι στις πολιτικές εξελίξεις. Μέχρι τότε …ουδέν νεότερον.

 

Στις 26 Μαΐου οι περιφερειακές – δημοτικές εκλογές

Για τις περιφερειακές και δημοτικές εκλογές που διεξάγονται στις 12 από τις 17 Αυτονομίες (Περιφέρειες) του ισπανικού κράτους στις 26 Μαΐου θα γράψουμε αναλυτικά στο επόμενο φύλλο της «Εποχής». Συνοπτικά, λοιπόν, οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν ότι θα συνεχιστεί η φθορά του Λαϊκού Κόμματος και το πιθανότερο είναι να χάσει το προπύργιό του, την περιφέρεια της Μαδρίτης που κερδίζουν οι Σοσιαλιστές μαζί με τα δύο σχήματα που προέκυψαν από τη διάσπαση του Ποδέμος στη Μαδρίτη. Αντίθετα, το Σοσιαλιστικό Κόμμα ενισχύει την επιρροή του στις περισσότερες Αυτονομίες και Δήμους και είναι ο νικητής και αυτών των εκλογών. Όσο για τα τοπικά σχήματα του Ποδέμος –ΕΑ, διατηρούν κατά κανόνα τις δυνάμεις τους ή έχουν μικρότερες απώλειες από αυτές των βουλευτικών εκλογών. Οι Πολίτες που είχαν χαμηλή παρουσία σε αρκετές περιφέρειες και δήμους ενισχύουν τις δυνάμεις τους και τέλος η εκλογική δύναμη του ακροδεξιού Vox φαίνεται να είναι πολύ χαμηλότερη από εκείνη των βουλευτικών εκλογών.