Φέτος το Μάιο συμπληρώνονται ογδόντα χρόνια από την ημέρα που κατέρρευσε και συμβολικά το ναζιστικό Γ΄ Ράιχ με την είσοδο των συμμαχικών στρατευμάτων στο Βερολίνο και την άνευ όρων παράδοση της ηγεσίας του.
«Εμείς έχουμε κάνει περισσότερα από οποιαδήποτε άλλη χώρα, πολύ περισσότερα, για να εξασφαλίσουμε ένα νικηφόρο αποτέλεσμα κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Κερδίσαμε τους δύο πολέμους, κανένας δεν μας έφτανε ούτε στο μικρό του δαχτυλάκι από άποψη δύναμης, γενναιότητας ή στρατιωτικής διάνοιας».
Αυτό το μικρό απόσπασμα από την πρόσφατη ομιλία του Ντόναλτ Τραμπ είναι απλά το κερασάκι στην τούρτα του ιστορικού αναθεωρητισμού που καλλιεργείται αριστοτεχνικά τις τελευταίες δεκαετίες σε Ευρώπη και ΗΠΑ. Ξαναγράφουν την ιστορία με διαφορετικούς νικητές και ηττημένους, αναθεωρώντας τις αιτίες ανόδου του ναζισμού. Η «αναθεωρητική σχολή» της Ιστορίας, αποσιωπώντας τον ταξικό χαρακτήρα του φασισμού, ως μια άλλη μορφή ταξικής εξουσίας, εξισώνει το φασισμό με τη σοσιαλιστική εξουσία.
Με την Ακροδεξιά σε παγκόσμια άνοδο, η διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης καθίσταται αναγκαιότερη από ποτέ, γι’ αυτό ενόψει της ιστορικής επετείου της αντιφασιστικής νίκης των λαών πρέπει να αποδομηθούν ορισμένα κυρίαρχα αφηγήματα.
1ος Μύθος
Η γερμανική εισβολή στην Πολωνία ήταν η πρώτη εκδήλωση επεκτατικών βλέψεων στην Ευρώπη και αντιμετωπίστηκε με σιδηρά πυγμή από το Δυτικό κόσμο με την κήρυξη πολέμου.
Πραγματικότητα
Το ναζιστικό πρόγραμμα εξαρχής περιείχε μια επιθετική επεκτατική εδαφική πολιτική, που ήταν και ο λόγος για τον επανεξοπλισμό της Γερμανίας.
Οι Γαλλία και Μ. Βρετανία ανέχτηκαν παθητικά την επαναστρατιωτικοποίηση της Ρηνανίας το 1936 και την προσάρτηση της Αυστρίας στη Γερμανία στις 12 Μαρτίου 1938. Η υποχωρητικότητα που επέδειξαν απέναντι στην επιθετική πολιτική της χιτλερικής Γερμανίας είχε ως αποκορύφωμα την παραχώρηση της Τσεχοσλοβακίας με το Σύμφωνο του Μονάχου στις 30 Σεπτέμβριου 1939. Η Τσεχοσλοβακία ήταν η ισχυρότερη χώρα της κεντρικής Ευρώπης με ισχυρό στρατό και βιομηχανία. Δυστυχώς, δεν είχε ποτέ την ευκαιρία να υπερασπιστεί την εθνική της κυριαρχία, καθώς εκχωρήθηκε στο Χίτλερ με τις ευλογίες Γαλλίας και Αγγλίας.
Με την κατάληψη της Τσεχοσλοβακίας, η Γερμανία απέκτησε 2.175 πυροβόλα πεδίου, 469 άρματα μάχης, 500 αντιαεροπορικά πυροβόλα, 43.000 πολυβόλα, 1.090.000 στρατιωτικά τουφέκια. Αυτή η ποσότητα όπλων ήταν επαρκής για να οπλίσει περίπου το ήμισυ της τότε Βέρμαχτ και έπαιξε αργότερα σημαντικό ρόλο στις γερμανικές εισβολές σε Πολωνία και της Γαλλία.
Το γεγονός ότι η Μ. Βρετανία και η Γαλλία δεν παρενέβησαν έκανε τον Χίτλερ να πιστέψει ότι καμία χώρα δεν θα εμπόδιζε την εξωτερική πολιτική του. Αυτό τον έκανε να αποφασίσει να επιταχύνει το ρυθμό των γερμανικών προετοιμασιών για πόλεμο και την κυριαρχία του στην Ευρώπη.
2ος Μύθος
Η Γερμανία και η Σοβιετική Ένωση ήταν συνυπεύθυνες για το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου με τη σύναψη του συμφώνου μη επίθεσης Ρίμπεντροπ-Μολότοφ. Ο Στάλιν επιδίωκε μια στρατηγική σύμπραξη με τον Χίτλερ.
Πραγματικότητα
Μια τέτοια ανάλυση αγνοεί τελείως το ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο της περιόδου. Αυτό που συνήθως παραλείπουν να αναφέρουν οι επικριτές του Συμφώνου είναι ότι τα κράτη της Δύσης αρνήθηκαν τη συνεννόηση με τη Σοβιετική Ένωση για την αντιμετώπιση της γερμανικής επεκτατικότητας στην Ευρώπη από το 1936. Η ΕΣΣΔ τάχθηκε κατά της Συμφωνίας του Μονάχου και προσέφερε στρατιωτική βοήθεια στη Γαλλία, ώστε να μπορέσει να αντεπεξέλθει στο σύμφωνο συμπαράστασης που είχε προηγούμενα συνάψει με την Τσεχοσλοβακία. Η Γαλλία, όμως, απέρριψε τη σοβιετική πρόταση βοήθειας. Το 2008 ανοίχθηκαν τα απόρρητα έγγραφα της Συμφωνίας του Μονάχου, με τα οποία τεκμηριώνεται ότι Γαλλία και Μ. Βρετανία σκόπευαν να στρέψουν τον Χίτλερ προς Ανατολάς, ώστε να «δουν τα δύο ολοκληρωτικά καθεστώτα να θάβουν το ένα το άλλο».
Η ίδια η εξέλιξη του πολέμου έδειξε ότι το σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ αποτελούσε τακτικό χειρισμό της ναζιστικής Γερμανίας και σε κανένα βαθμό ένδειξη συμπόρευσης με την ΕΣΣΔ. Ο Στάλιν, από την πλευρά του, θεωρούσε τη σύγκρουση με τον Χίτλερ αναπόφευκτη και προσπαθούσε να κερδίσει χρόνο για να αναδιοργανώσει τον Κόκκινο Στρατό. Παράλληλα, ο Στάλιν ήθελε να αποφύγει με κάθε κόστος το διμέτωπο αγώνα απέναντι σε Γερμανία και Ιαπωνία. Δεν θα κινούνταν απέναντι στον Χίτλερ αν δεν διασφάλιζε τα νότα του στη Σιβηρία απέναντι στην Ιαπωνία.
Προφανώς, τα παραπάνω σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν δικαιολογία για την υπογραφή του Συμφώνου, τη σοβιετική εισβολή στην Πολωνία και την προσάρτηση των βαλτικών χωρών. Η αιφνιδιαστική γερμανική εισβολή βρήκε τον Κόκκινο Στρατό πλήρως απροετοίμαστο, με αποτέλεσμα τεράστιες απώλειες εδαφών και στρατιωτών στους πρώτους μήνες του πολέμου. Συνεπώς, το Σύμφωνο δεν είχε τακτικά οφέλη για την ΕΣΣΔ, όπως εσφαλμένα υποστηρίζουν μέχρι και σήμερα οι θαυμαστές του Στάλιν.
3ος Μύθος
Ο επανεξοπλισμός της ναζιστικής Γερμανίας συντελέστηκε μυστικά από το Ναζιστικό καθεστώς.
Πραγματικότητα
Η Συνθήκη των Βερσαλλιών που έληξε τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο περιόρισε το μέγεθος του γερμανικού στρατού σε 100.000 άνδρες, χωρίς πολεμική αεροπορία και άρματα μάχης. Η Γαλλία και η Μ. Βρετανία ήταν οι κύριοι εγγυητές της εφαρμογής την όρων της Συνθήκης.
Από το φθινόπωρο του 1933, οι Ναζί πραγματοποίησαν αρκετές κινήσεις, δείχνοντας ότι δεν είχαν σκοπό να σεβαστούν τα υπάρχοντα Σύμφωνα. Το 1933 η ναζιστική Γερμανία αποσύρθηκε από ένα διεθνές συνέδριο αφοπλισμού και από την Κοινωνία των Εθνών. Το 1935 το ναζιστικό καθεστώς ανακοίνωσε δημόσια τη δημιουργία γερμανικής αεροπορικής δύναμης (Luftwaffe) και την επαναφορά της στρατολόγησης.
Ωστόσο, από το 1933 έως το 1937, η βρετανική κυβέρνηση υιοθέτησε την πολιτική του κατευνασμού ως απάντηση στον επανεξοπλισμό της ναζιστικής Γερμανίας. Η Γαλλία, παρότι ανησυχούσε με την αυξανόμενη γερμανική ισχύ, δίσταζε να απαντήσει στρατιωτικά χωρίς βρετανική υποστήριξη.
Τέλος, η Μ. Βρετανία νομιμοποίησε και επίσημα το γερμανικό εξοπλισμό με τη σύναψη της Αγγλο-Γερμανικής Ναυτική Συμφωνίας το 1935. Η Συμφωνία έδωσε το δικαίωμα στη Γερμανία να δημιουργήσει πολύ μεγαλύτερη ναυτική δύναμη από ό,τι της επιτρεπόταν από τη Συνθήκη των Βερσαλλιών.
Όπως αναφέρουν στα μεταπολεμικά απομνημονεύματά τους ο Τσώρτσιλ και ο Ντε Γκωλ, αν η Δύση είχε απαντήσει στρατιωτικά στις προκλήσεις του Χίτλερ το 1936, ο πόλεμος θα είχε λήξει εντός τριάντα ήμερων.
Μύθος 1
Μύθος 2
Μύθος 3
