Παραμονές δημοψηφίσματος για την εξόρυξη πετρελαίου ανακαλύπτεται η εμπλοκή της κυβέρνησης Ρέντσι σε σκάνδαλο με θέμα, ακριβώς, την εξόρυξη πετρελαίου
Την ερχόμενη Κυριακή, 17 Απριλίου, η Ιταλία αποφασίζει σε δημοψήφισμα εάν θα πρέπει να καταργηθεί ο περιβαλλοντικός νόμος που ρυθμίζει την εξόρυξη πετρελαίου από τη θάλασσα. Εάν κερδίσει το «ναι», θα σταματήσουν οι παρατάσεις στις άδειες εξόρυξης εντός των 12 μιλίων από την ακτή.
Την πρωτοβουλία για το δημοψήφισμα πήραν εννέα περιφέρειες. Για να είναι έγκυρο, το δημοψήφισμα πρέπει να συγκεντρώσει το ήμισυ συν ένα των εκλογέων, σύμφωνα με το Σύνταγμα. Γι’ αυτό το λόγο, ο πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι δεν εκφράστηκε ανοιχτά υπέρ του «όχι», αλλά εξέφρασε την ελπίδα να μην πάνε να ψηφίσουν πολλοί Ιταλοί, ούτως ώστε το δημοψήφισμα να θεωρηθεί άκυρο. Επίσης, η κυβέρνηση επέλεξε να μην εντάξει το δημοψήφισμα στις δημοτικές εκλογές του Ιουνίου, όπως θα ήταν εύλογο, αλλά να γίνει σε ξεχωριστή ημερομηνία.
Τον Σεπτέμβριο του 2015, το κίνημα Possibile είχε αρχίσει να συγκεντρώνει υπογραφές για τη διεξαγωγή οκτώ δημοψηφισμάτων, όμως η πρωτοβουλία ναυάγησε. Τις επόμενες εβδομάδες εννέα περιφέρειες προώθησαν έξι από αυτά, από τα οποία μόνο ένα θεωρήθηκε έγκυρο από το Ανώτατο Δικαστήριο. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η διαφορά μεταξύ της κυβέρνησης και των περιφερειών, που ισχυρίζονταν ότι η κυβέρνηση ασχολήθηκε με ζητήματα δικής της αρμοδιότητας, λύθηκε υπέρ της κυβέρνησης.
«Ναι» στην προστασία του περιβάλλοντος
Το ερώτημα του δημοψηφίσματος είναι εάν πρέπει να καταργηθεί το άρθρο του νομοθετικού διατάγματος που αφορά τη «διάρκεια ζωής των πετρελαιοπηγών, με τήρηση των παραμέτρων ασφάλειας και προστασίας του περιβάλλοντος». Το άρθρο αυτό του περιβαλλοντικού νόμου επιτρέπει την εξόρυξη και επομένως την παραχώρηση των αδειών για όλη τη διάρκεια ζωής της πετρελαιοπηγής. Το ερώτημα αφορά μόνο την περιοχή εντός των 12 μιλίων από την ακτή. Εάν κερδίσει το «ναι» θα σταματήσουν οι παραχωρήσεις εξόρυξης πετρελαίου εντός των 12 μιλίων όταν θα λήξουν οι συμβάσεις και αυτό αφορά 21 πετρελαιοπηγές. Σήμερα η διάρκεια των αδειών είναι τριάντα χρόνια, που μπορούν να παραταθούν σε δέκα και στη συνέχεια άλλες δύο φορές για πέντε χρόνια.
Στο μέτωπο του «ναι» είναι οι μεγαλύτερες περιβαλλοντικές οργανώσεις (Legambiente, Greenpeace, Wwf) και το κίνημα No Triv, που εμφανίστηκε τους τελευταίους μήνες. Υποστηρίζεται επίσης από το Κίνημα 5 Αστέρων, από την Ιταλική Αριστερά και από το Possibile, από ένα κομμάτι του Δημοκρατικού Κόμματος και από κάποια στελέχη της κεντροδεξιάς όπως οι περιφερειάρχες Τζάια και Τότι. Η επιτροπή του «ναι» ισχυρίζεται ότι εάν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση τίθενται σε κίνδυνο μεγάλης ρύπανσης οι ιταλικές ακτές και ζημιώνεται η αλιεία και ο τουρισμός. Επίσης, μια νίκη του «ναι» στέλνει ένα πολιτικό μήνυμα στην κυβέρνηση: Το μέλλον είναι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, γιατί βάσει της συνόδου για το κλίμα του Παρισιού επείγει μια αλλαγή στρατηγικής στην προμήθεια ενέργειας.
Η επιτροπή του «όχι» ισχυρίζεται ότι η Ιταλία είναι από τις πρώτες χώρες στον τομέα της ενέργειας και ότι μια νίκη του «ναι» θα φέρει την απώλεια χιλιάδων θέσεων εργασίας.
Ο Ρέντσι την έπαθε
Λίγες μέρες πριν από τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος, ένα μεγάλο σκάνδαλο παρασύρει την κυβέρνηση Ρέντσι. Πρόκειται για μια τροποποίηση νόμου που ευνοεί την Total, η οποία είχε αρχικά απορριφθεί και εν συνεχεία επανήλθε με το Σύμφωνο Σταθερότητας, με μίζες και διευκολύνσεις, με κύριο εμπλεκόμενο τον σύντροφο της υπουργού Ανάπτυξης Φεντερίκα Γκουίντι, επιχειρηματία Τζανλούκα Τζεμέλι, την ίδια την υπουργό (η οποία παραιτήθηκε), την υπουργό Μεταρρυθμίσεων Μαρία Έλενα Μπόσκι και τελευταία τον υπουργό Υποδομών Γκρατσιάνο Ντελ Ρίο, καθώς και στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Για τη συγκεκριμένη υπόθεση πριν λίγες μέρες καταδικάστηκαν σε φυλάκιση από δύο έως επτά χρόνια από το Δικαστήριο της Ποτέντσα κορυφαία στελέχη της πολυεθνικής Total και στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης, έπειτα από μια έρευνα του 2008 για διαφθορά και νόθευση διαγωνισμών που αφορούσαν εργολαβίες στην περιοχή εξόρυξης Tempa Rossa. Ειδικότερα, για την εργολαβία του Πετρελαϊκού Κέντρου της Tempa Rossa και για άλλες δραστηριότητες, αντικαταστάθηκαν οι φάκελοι προσφορών. Η καταδίκη διάψευσε τον Ματέο Ρέντσι που επιτέθηκε στους δικαστές και είπε λίγο νωρίτερα σε συνεδρίαση της ηγεσίας του Δημοκρατικού Κόμματος ότι «οι έρευνες του Δικαστηρίου της Ποτέντσα δεν καταλήγουν ποτέ σε απόφαση».
Έπειτα απ’ αυτό, ένας γνωστός Ιταλός κωμικός, σε τηλεοπτική εκπομπή, νομιμοποιούνταν να πει ότι «ο Ρέντσι την έπαθε σαν το μεθυσμένο που γυρίζει αργά το βράδυ και, αφού βγάλει τα παπούτσια του για να μην ξυπνήσει τους άλλους στο σπίτι, πέφτει επάνω σε διάφορα έπιπλα και ξυπνάει τους πάντες».
Τόνια Τσίτσοβιτς
