Η ασυνέχεια με την κυβέρνηση Σαλβίνι και οι εσωτερικές αναταράξεις
Στις πρώτες της μέρες, η νέα ιταλική κυβέρνηση πρέπει να αποδείξει ότι είναι σε θέση να συνθέσει διαφορετικές απόψεις και να διατηρήσει τη συνοχή της. Δεν είναι λίγες οι προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσει από την αρχή της διακυβέρνησής της.
Κρίσιμο ζήτημα είναι η σύνταξη του προϋπολογισμού με τρόπο που να μην συναντά την αντίδραση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της πλειονότητας των πολιτών. Προβλέπεται ότι θα περιέχει φορολογικές μειώσεις, αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών, ίσες αμοιβές για τα δύο φύλα, στήριξη της γυναικείας επιχειρηματικότητας, ανάπτυξη του Νότου και ιδιαίτερη προσοχή στην πράσινη ανάπτυξη. Το εισόδημα του πολίτη παραμένει και προστίθενται μέτρα κοινωνικής στήριξης για τους νέους με χαμηλό εισόδημα.
Επίσης, η κυβέρνηση δηλώνει την πρόθεσή της να καταπολεμήσει τη φοροδιαφυγή, που αγγίζει τα 130 δισεκατομμύρια, κυρίως επιβάλλοντας ηλεκτρονικές πληρωμές ως προϋπόθεση για τις φοροελαφρύνσεις.
Η συμφωνία για το προσφυγικό
Με τη συμφωνία της Μάλτας για το προσφυγικό η δεύτερη κυβέρνηση Κόντε επιτυγχάνει έναν σχετικό διαμοιρασμό των ευθυνών για τους πρόσφυγες που διασώζονται στη θάλασσα, που προβλέπει ότι όποιος αποβιβάζεται στην Ιταλία ή στη Μάλτα αποβιβάζεται στην Ευρώπη. Όμως, η συμφωνία, που υπογράφτηκε από την Ιταλία, τη Μάλτα, τη Γερμανία και τη Γαλλία , προβλέπει επίσης ότι αν τα άτομα προς μετεγκατάσταση αυξηθούν υπερβολικά η συμφωνία παύει να ισχύει. Επίσης, όταν οι μετανάστες διασώζονται από κρατικά σκάφη, γίνονται δεκτοί από τη χώρα της σημαίας του σκάφους.
Ενθουσιασμένη εμφανίζεται η υπουργός Εσωτερικών της Ιταλίας, Λουτσάνα Λαμορτζέζε, η οποία αναφωνεί: «Η Ιταλία δεν είναι πια μόνη», ενώ ο Λουίτζι Ντι Μάιο, υπουργός Εξωτερικών πλέον, δεν συμμερίζεται τη χαρά της υποστηρίζοντας ότι «δεν επιλύεται έτσι το μεταναστευτικό. Η οριστική λύση είναι να μην ξεκινήσουν ή να επιστρέψουν στις χώρες τους».
Ο πρωθυπουργός θεωρεί ότι η συμφωνία συνεπάγεται και τη συμβολή των άλλων χωρών της ΕΕ που δεν ήταν στη Μάλτα και σημειώνει: «Αν θέλει κάποιος να μείνει σε ένα σπίτι μαζί με άλλους, πρέπει να είναι συνεπής. Όλοι πρέπει να σέβονται τους κανόνες και σε αντίθετη περίπτωση να υπάρχουν κυρώσεις».
Η συνταγματική αναθεώρηση
Ο υπουργός Πολιτισμού Ντάριο Φραντσεσκίνι, από το Δημοκρατικό Κόμμα, υπογραμμίζει την ασυνέχεια με την προηγούμενη κυβέρνηση, λέγοντας: «Τώρα είναι ευκολότερο να κατανοήσουμε ότι οι απειλές του Σαλβίνι προς την Ευρωπαϊκή Ένωση προκάλεσαν μόνο ζημιές, ενώ η πολιτική και η αξιοπιστία αυτής της κυβέρνησης οδήγησε στον διαμοιρασμό των ευθυνών και στην υποδοχή τους από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες».
Την 7η Οκτωβρίου φθάνει στη Βουλή η συνταγματική μεταρρύθμιση που αποτέλεσε προϋπόθεση του Κινήματος 5 Αστέρων για την από κοινού διακυβέρνηση με το Δημοκρατικό Κόμμα και η οποία θα επιτρέψει μια μείωση των γερουσιαστών (από 315 σε 200) και των βουλευτών από 630 σε 400. Το Δημοκρατικό Κόμμα ήταν ανέκαθεν αντίθετο με μια παρόμοια αλλαγή, αλλά σήμερα την αποδέχεται σε αντάλλαγμα εγγυήσεων, όπως η τροποποίηση του εκλογικού νόμου.
Εσωτερικές αναταράξεις
Στο μεταξύ, δεν λείπουν οι εσωτερικές αναταράξεις και στα δύο κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού. Εβδομήντα γερουσιαστές του Κινήματος 5 Αστέρων υπέγραψαν ένα κείμενο που αμφισβητεί την ηγεσία και ζητά τη σύσταση ενός διευθυντηρίου, ενός είδους Κεντρικής Επιτροπής, αντί για την ύπαρξη ενός μόνο αρχηγού. Πολλοί από τους γερουσιαστές απαιτούν να αφήσει ο Ντι Μάιο τον υπουργικό θώκο, γιατί δεν είναι δυνατό να ασχολείται ταυτόχρονα με το Κίνημα και με τις κυβερνητικές υποχρεώσεις. Ο Ντι Μάιο από την πλευρά του προσπαθεί να πείσει ότι το κείμενο δεν στρέφεται εναντίον του, αλλά ότι αναφέρεται σε μια συζήτηση για τη δημιουργία οργάνων, που το Κίνημα δεν είχε ποτέ μέχρι σήμερα.
Ο άλλος κυβερνητικός εταίρος, το Δημοκρατικό Κόμμα, πρέπει να αναμετρηθεί με το πρόβλημα που του δημιουργεί η αναμενόμενη διάσπαση που προκάλεσε ο Ματέο Ρέντσι. Ο πρώην πρωθυπουργός, εγκατέλειψε την προηγούμενη θέση του για αποφυγή σχηματισμού κυβέρνησης με τους 5 Αστέρες και μετατράπηκε σε ένθερμο υποστηρικτή αυτής της λύσης, προκειμένου να βρεθεί και πάλι στο πολιτικό προσκήνιο. Προφανώς ελπίζει ότι θα αποτελέσει ρυθμιστή της κυβέρνησης και με το νέο κόμμα που ιδρύει, τη «Ζωντανή Ιταλία», και θεωρεί ότι θα σχηματίσει έναν κεντρώο πόλο που θα συμπεριλάβει και ένα τμήμα της Forza italia ( μέχρι στιγμής τον έχουν ακολουθήσει 41 βουλευτές του Δ.Κ. και μια γερουσιαστής της Forza italia).
Ο γραμματέας του Δ.Κ. Νικόλα Τζινγκαρέτι δηλώνει ότι το κόμμα δεν απομακρύνεται από το στόχο του, «από την υλοποίηση εκείνης της στροφής που περίμενε η Ιταλία, δηλαδή της επανεκκίνησης της οικονομίας, της δημιουργίας εργασίας, της προώθησης της πράσινης επανάστασης, της καταπολέμησης των ανισοτήτων και των επενδύσεων στην καινοτομία».
Ο γραμματέας δηλώνει ότι «στον θυμό των ανθρώπων μπορεί να υπάρξει μια θετική απάντηση και όχι εφήμερη και λανθασμένη, όπως το μίσος που προωθεί η δεξιά».
Η απάντηση αυτή θα δοθεί, σύμφωνα με τον Τζινγκαρέτι, «αν βρεθούμε πάλι μέσα στο λαό, στην κοινωνία, χωρίς να μένουμε κλεισμένοι μέσα στην κυβερνητική διάσταση».
Διασκεδαστική η απάντηση του Ρομάνο Πρόντι σχετικά με το κόμμα του Ρέντσι σε συνέντευξή του στην εφημερίδα La Repubblica: «Το όνομα ‘Ζωντανή Ιταλία’ είναι πολύ ωραίο. Ένας φίλος μου το πρότεινε κάποτε για ένα γιαούρτι. Το πρόβλημα είναι ότι τα γιαούρτια λήγουν σύντομα. Μιλάω σοβαρά: προσοχή, γιατί τα προσωπικά κόμματα λειτουργούν μόνο μια φορά και η επανάληψή τους δημιουργεί προβλήματα. Αυτό ισχύει για όλους, για τον Ρέντσι, αλλά ίσως και για τον Σαλβίνι».
Στην ερώτηση για το μέλλον του Δ.Κ. ο Πρόντι απαντά: «Το κόμμα θα επιβιώσει αν ξαναβρεί την αριστερή, αλλά κυρίως τη μεταρρυθμιστική του ψυχή, πάνω απ’ όλα στον αγώνα κατά της φοροδιαφυγής».
Αφού λοιπόν αναφερόμαστε σε μεταρρυθμίσεις, ας μην ξεχάσουμε την πρόσφατη ρήση του Μάσιμο Νταλέμα, που συμμετέχει στο “Articolo Uno”, όταν ο Ρέντσι υπενθύμισε ότι οι συμμετέχοντες στο Articolo Uno θα επανέλθουν στο Δημοκρατικό Κόμμα:
«Δεν επιστρέφω στο Δ.Κ. Εγώ μπορεί να τραγουδάω τη Bandiera Rossa, αλλά μπορώ να δώσω μαθήματα μεταρρύθμισης. Εγώ έκανα τον πόλεμο στα Βαλκάνια μαζί με τον Κλίντον».
Η αναδιοργάνωση της εργασίας
Το κομβικό ζήτημα όμως για την κυβέρνηση είναι η αναδιοργάνωση της εργασίας, ένα ζήτημα που συζήτησε ο Τζουζέπε Κόντε μαζί με τον γενικό γραμματέα της Cgil, Μαουρίτσιο Λαντίνι, σε εκδήλωση του συνδικάτου στο Λέτσε. Ο Μαουρίτσιο Λαντίνι αναφέρθηκε στο γεγονός ότι «η συμμετοχή για πρώτη φορά ενός πρωθυπουργού στο διάλογο είναι μια έμμεση αναγνώριση των κοινωνικών εταίρων».
Ο Τζουζέπε Κόντε, ανακοίνωσε διάφορα έκτακτα προγράμματα, ένα έκτακτο πρόγραμμα για το Νότο, ένα πρόγραμμα για τη βιομηχανία (ένα πράσινο new deal για μια βιώσιμη περιβαλλοντική οικονομία) και ένα έκτακτο πρόγραμμα για την πρόληψη και την ασφάλεια της εργασίας». Ο Λαντίνι, σε απάντηση, τόνισε: «Την αλλαγή, οι δικοί μας άνθρωποι την καταλαβαίνουν μόνο με έναν τρόπο: αν δουν να αυξάνεται το καθαρό ποσό στον μισθό τους ή στη σύνταξή τους».
Δημοσκόπηση
Οι προσπάθειες της νέας κυβέρνησης αναγνωρίζονται, άραγε, από τον ιταλικό λαό; Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση της εταιρείας Ixe, η πρόθεση ψήφου για τη Λέγκα μειώνεται στο 29,9%, από το 34,3% των ευρωεκλογών, αλλά παραμένει πρώτο κόμμα, οι 5 Αστέρες παρουσιάζουν αύξηση από το 17,1% στο 21,5, ενώ το Δ.Κ. περνά από το 22,7% των ευρωεκλογών στο 21,8%.
Παρουσιάζουν αύξηση οι ακροδεξιοί Αδελφοί της Ιταλίας, από το 6,5% στο 8,6%, ενώ μειώνεται ακόμη η επιρροή της Forza Ιtalia στο 6,5%, από το 8,8%. Η Italia Viva, το νέο κόμμα του Ρέντσι είναι στο 2,9%, το κόμμα +Ευρώπη στο 2,7%, η Πράσινη Ευρώπη στο 2%, ενώ η Αριστερά, που συμμετέχει στην κυβέρνηση μαζί με το Δ.Κ., περνά από το 1,7% των ευρωεκλογών στο 2,7%.
Είναι άγνωστο πόση θα είναι η διάρκεια της κυβέρνησης. Από το 1945 μέχρι σήμερα υπήρξαν 62 ιταλικές κυβερνήσεις. Ο μέσος όρος διάρκειάς τους είναι 340 μέρες. Δεν υπήρξε ποτέ ιταλική κυβέρνηση που να εξαντλήσει τη θητεία της.
Ας ελπίσουμε ότι, τουλάχιστον, η σημερινή «θα πει κάτι αριστερό» και κυρίως, ότι θα πράξει κάτι αριστερό.
Τόνια Τσίτσοβιτς
