Το Συντηρητικό Κόμμα συγκέντρωσε απόλυτη πλειοψηφία με 365 έδρες, εκ των συνολικά 650, δηλαδή 48 έδρες επιπλέον σε σύγκριση με την εκλογική αναμέτρηση του 2017, καταγράφοντας ιστορική νίκη στις πρόωρες βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν την Πέμπτη. Το Εργατικό Κόμμα έχασαν 59 έδρες, εξασφαλίζοντας 203 έδρες. Το Εθνικό Κόμμα της Σκωτίας εξέλεξε 48 βουλευτές και οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες 11.
Πλέον το Brexit είναι μονόδρομος με τον ίδιο τον πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον να δεσμεύεται αμέσως μετά την ανακοίνωση του τελικού αποτελέσματος ότι αυτό θα τεθεί σε εφαρμογή «εγκαίρως στις 31 Ιανουαρίου, χωρίς αν ή αλλά ούτε ίσως».
Ο Κόρμπιν δήλωσε απογοητευμένος και σημείωσε ότι δεν σχεδιάζει να ηγηθεί των Εργατικών σε άλλες βουλευτικές εκλογές. Θα παραμείνει ωστόσο επικεφαλής ώστε να γίνει διάλογος για την επόμενη μέρα. Ενώ και οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες ανακοίνωσαν ότι θα εκλέξουν νέο ηγέτη του κόμματος το 2020, αφού η Τζο Σουίνσον έχασε την έδρα της στη Βουλή των Κοινοτήτων.
Παρακάτω το Red pepper επιχειρεί μια πρώτη προσέγγιση της επώδυνης ήττας των Εργατικών.
Αυτή η ήττα είναι επώδυνη. Ιδιαίτερα για αυτούς που θα πληγούν σκληρότερα. Τα επόμενα πέντε χρόνια, μια κυβέρνηση Συντηρητικών θα επιχειρήσει μια καθολική επίθεση στους πιο ευάλωτους και η Αριστερά δεν μπορεί να τους εγκαταλείψει τώρα. Οι Εργατικοί θα κληθούν να επιστρέψουν στον πιο κεντρώο πολιτικό χώρο, αλλά μετά το 2008 η «μετριοπαθής» αριστερά έχασε το νόημα στις περισσότερες χώρες –προσφέροντας ελάχιστα υλικά στους εργαζόμενους και ιδεολογικά στις προκλήσεις της δημοκρατίας του 21ου αιώνα.
Ο Τζέρεμι Κόρμπιν φέρνοντας το σοσιαλισμό στο προσκήνιο, το 2015, οικοδόμησε μια πραγματική εναλλακτική που υπηρέτησε το Κόμμα των Εργατικών κατά την προεκλογική καμπάνια του 2017.
Είναι σαφές ότι το Brexit εκτροχίασε τον Κορμπινισμό, αλλά δεν μπορούμε να αποδώσουμε αυτήν την ήττα αποκλειστικά σε αυτό. Χρειάζεται όλοι να κοιτάξουμε βαθύτερα. Γιατί τόσοι πολλοί άνθρωποι αισθάνονται ότι η ζωή δεν μπορεί να γίνει καλύτερη; Πώς θα υπερβούμε την ατομικότητα που ξηλώνει το πλέγμα των κοινοτήτων μας;
Η προεκλογική καμπάνια του 2019 αποτέλεσε μία από τις μεγαλύτερες κινητοποιήσεις για τη βρετανική αριστερά και χρειάζεται να οικοδομήσουμε πάνω σε αυτό. Φανταστείτε αν όλοι συνεχίσουμε να αφιερώνουμε λίγες ώρες την εβδομάδα για συντονισμένη δράση. Τότε ίσως το κίνημα να βρεθεί σε πολύ καλύτερη θέση πριν κληθούμε ξανά στις κάλπες.
Ό,τι κι αν επιλέξουμε ως το επόμενο βήμα μας, χρειάζεται να παραμείνουμε πιστοί στις πυρηνικές αρχές του Κορμπινισμού: στο διεθνιστικό σοσιαλισμό που έχει τη βάση του στον αγώνα για δικαιοσύνη και ισότητα.
Παρότι η ηγεσία του Κόρμπιν αναδείκνυε τη σημασία να ακούμε τη βάση, οι βουλευτές του κόμματος δεν ήταν σε θέση –και σε μεγάλο βαθμό διατεθειμένοι– να δώσουν το λόγο στους υποστηρικτές του κόμματος όσον αφορά τον τρόπο που λειτουργεί το ίδιο το κόμμα.
Οι άνθρωποι της ηγετικής ομάδας χρειάζεται να ανανεώσουν την αντίληψή τους για το πού βρίσκονται τα στηρίγματά του κόμματος.
Καθώς μια νέα δεκαετία ξεκινά σε λίγες μέρες, ένα τεράστιο κίνημα δεσμευμένο στη δικαιοσύνη, την ισότητα και την ειρήνη, που γεννήθηκε κάτω από τον Κορμπινισμό, πρέπει να πάρει τη σκυτάλη του. Όπως ο Τζέρεμι πάντα καταλάβαινε: δεν είμαστε τίποτα αν δεν στέκουμε πλάι στους καταπιεσμένους.
Ταξική μεροληψία και κοινωνικό σύνολο
Τη βρετανική πολιτική ζωή δεν την ξέρω αρκετά καλά, για να κάνω κρίσεις σχετικά με το εκλογικό αποτέλεσμα. Δεν μπορώ να πω, δηλαδή, με βεβαιότητα πόσο βάρυνε στην κάλπη η ασάφεια του Κόρμπιν για το Brexit και πόσο η ultra νεοφιλελεύθερη πρόταση του Τζόνσον. Έχω κάνει όμως μερικές σκέψεις για την καμπάνια του Κόρμπιν. Αυτές οι σκέψεις, βέβαια, πρέπει να διαβάζονται με επιφύλαξη γιατί πάντα είναι ελλιπής η γνώση όσων συμβαίνουν σε μια άλλη χώρα.
Η καμπάνια των Εργατικών ήταν πολιτική, προγραμματική, αριστερή κι ευπρεπής –όπως είναι και ο Κόρμπιν άλλωστε. Ωστόσο:
1. Το σύνθημα μιας καμπάνιας πρέπει να συνοψίζει το πολιτικό πρόγραμμα του κόμματος. Το «Να κάνουμε το Brexit να γίνει», του Τζόνσον, είναι πολιτικό πρόγραμμα. Το «Για τους πολλούς, όχι για τους λίγους» δείχνει την κοινωνική αναφορά που αποτελεί την αφετηρία ενός προγράμματος, όχι το ίδιο το πρόγραμμα.
2. Η καμπάνια αναδείκνυε με έξοχο τρόπο το τεράστιο πρόβλημα της κοινωνικής ανισότητας στη Μεγάλη Βρετανία. Δεν δημιουργούσε, όμως, την αισιοδοξία ότι αυτό μπορεί να ξεπεραστεί. Δεν υπάρχει πλειοψηφική πολιτική χωρίς αισιοδοξία κι ελπίδα.
3. Τα βίντεο έβγαλαν σε πρώτο πλάνο τα πρόσωπα των «αόρατων», των φτωχών, των αποκλεισμένων, των άνεργων, των άστεγων –κάτι πολύ σημαντικό πολιτικά. Δύσκολα, όμως, θα μπορούσε να αναγνωρίσει τον εαυτό του σε αυτά όποιος εργάζεται στους πιο δυναμικούς τομείς της οικονομίας και δεν βρίσκεται σε άμεση εξάρτηση από τις δημόσιες υπηρεσίες. Η Αριστερά δεν υπάρχει χωρίς τους πολύ φτωχούς, αλλά χρειάζεται και αυτούς που τα βγάζουν κάπως πέρα, όπως επίσης και όσους έχουν τη δυνατότητα να αποταμιεύσουν, αλλά τους νοιάζει το γενικό καλό.
4. Ένα πολιτικό πρόγραμμα έχει ως βάση μια ορισμένη κοινωνική αναφορά, τη λεγόμενη «ταξική μεροληψία», για να χρησιμοποιήσουμε την ξύλινη γλώσσα της αριστερής στράτευσης. Για να γίνει όμως ηγεμονικό, πρέπει να εκπροσωπήσει το «γενικό καλό», να παρουσιάσει τη μεροληψία του ως προοπτική και όραμα για το κοινωνικό σύνολο. Ο Τζόνσον έλεγε «να απελευθερώσουμε τις δυνατότητες του έθνους». Ο Κόρμπιν δεν μου φάνηκε να έχει κάτι αντίστοιχο.
Η επικοινωνία δεν μπορεί να υποκαταστήσει την πολιτική ουσία. Ακόμα και να είχε τέλεια καμπάνια ο Κόρμπιν, δεν θα κέρδιζε. Συνήθως, όμως, η επικοινωνία αποτυπώνει τόσο τα δυνατά σημεία όσο και τα προβλήματα του πολιτικού περιεχομένου.
Γιάννης Αλμπάνης
(αναδημοσίευση από το facebook)
Η πολιτική χαράζεται με σύνθετους υπολογισμούς
Με τα λίγα που έχω διαβάσει έως τώρα, νομίζω ότι επιβεβαιώθηκε ότι το δίλημμα των εκλογών ήταν Remain or Brexit. Ο Κόρμπιν δεν είχε καθαρή θέση ως προς αυτό. Ο Μπόρις είχε. Αν ο Κόρμπιν είχε καθαρή θέση Remain, θα έπιανε πάλι λιγότερα από τον Μπόρις. Το ερώτημα θα ήταν αν θα έπιανε λιγότερα από όσα πήρε τώρα, ή περισσότερα. Αλλά θα έχανε. Αν είχε θέση Brexit, τότε θα κρινόταν αν ήταν αποφασιστικότερος του Μπόρις. Αν όχι, πάλι θα έχανε, ίσως με λιγότερα ποσοστά. Η μόνη περίπτωση να κέρδιζε ο Κόρμπιν, θα ήταν να γινόταν πρωταθλητής του Brexit. Αν –λέμε αν υποθετικά– ο Κορμπιν αγκάλιαζε το Brexit και το επένδυε με ένα νέο όραμα (του τύπου «τώρα θα φτιάξουμε την καινούργια Αγγλία, κοινωνικά δικαιότερη» κ.λπ.), ενδεχομένως να κέρδιζε. Αυτή ήταν η μόνη πιθανότητα. Αλλά όχι σίγουρη, γιατί στην περίπτωση αυτή το Εργατικό Kόμμα θα άλλαζε σύνθεση μελών και οπαδών – θα έφευγαν οι Remainers, οπότε πάλι περιορίζονταν οι δυνατότητες νίκης. Το αποτέλεσμα των εκλογών δείχνει ότι το δίλημμα δεν ήταν, ή δεν έγινε, το κοινωνικό πρόσωπο της Βρετανίας την επόμενη μέρα της εξόδου από την ΕΕ, αλλά η ίδια η έξοδος ή η παραμονή. Οι εκλογές επιβεβαίωσαν το Brexit. Εμείς τι πρέπει να μάθουμε; Ότι οι πολιτικές γραμμές με βάση τις οποίες χαράζεται ο κομματικός χάρτης μεταβάλλονται, άλλοτε βραχυχρόνια και άλλοτε μακροχρόνια. Π.χ. στην Ελλάδα, άλλα τα διλήμματα πριν από την κρίση, άλλα κατά τη διάρκειά της, διαφορετικά τώρα. Πάντως αλλάζουν. Το ζήτημα για τα κόμματα που διεκδικούν την εξουσία είναι να καταλάβουν ότι τα νέα διλήμματα κρίνουν το αποτέλεσμα. Αλλά να κρατάνε στο μυαλό τους ότι τα νέα διλήμματα δεν σβήνουν τα παλιά. Η πολιτική χαράζεται με σύνθετους υπολογισμούς και όχι με εμμονές ή μονομέρειες. Πάντως, χρειάζεται η ικανότητα να πιάνεις το δίλημμα και να έχεις μια καθαρή απάντηση.
Αντώνης Λιάκος
(αναδημοσίευση από το facebook)
