Σύμφωνα με τον Economist, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, “κατέλυσε τις σταθερές εμπορικές σχέσεις που η Αμερική οικοδομούσε επί μισό αιώνα, αντικαθιστώντας τις με αυθαίρετες αποφάσεις που ανακοινώνονται στο τούιτερ (…) Μέσα σε μόλις δέκα μέρες, γκρέμισε τις παλιές βεβαιότητες που στήριζαν την παγκόσμια οικονομία, αφήνοντας πίσω του χάος και αβεβαιότητα”. Το σοκ που προκάλεσε στην παγκόσμια αγορά ο Τραμπ συνεχίζεται ακόμα και μετά την ανακοίνωση της 90ήμερης αναστολής των δασμών, καθώς φαίνεται ότι θα αποτελέσει μια ανοιχτή πληγή στην αμερικάνικη -αλλά και τη διεθνή- οικονομία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσε επίσης 90ήμερη παύση των (περιορισμένων και ελεγχόμενων) δασμών προς τις ΗΠΑ, προκειμένου να αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις. Ο Τραμπ, βέβαια, δεν διαπραγματεύεται με την ΕΕ, αλλά δηλώνει πρόθυμος να καταλήξει σε συμφωνίες, με κάθε χώρα ξεχωριστά. Η Ελλάδα σήκωσε πρώτη το χέρι να ανεβεί στον πίνακα και ένιωσε περηφάνια όταν άκουσε τα συγκινητικά λόγια του Ντ. Τραμπ για τον Κ. Μητσοτάκη “τον γνωρίζω, είναι καλός άνθρωπος”. Αυτές οι πέντε λέξεις αναλύθηκαν σε κάθε τους πτυχή, ως προς το ηχόχρωμα, την κυριολεκτική και τη μεταφορική τους σημασία, τη σημειολογία τους. Ήταν η υποδοχή του Κ. Μητσοτάκη στο τραμπικό μέτωπο, με τον έλληνα πρωθυπουργό να διαβεβαιώνει τον αμερικανό πρόεδρο πως “θα συνεργαστεί πολύ καλά μαζί του”.
Σκηνικό επιτυχίας
Η κρίση την παγκόσμια αγορά που προκλήθηκε από τον αμερικανό πρόεδρο μοιάζει με ευκαιρία στον έλληνα πρωθυπουργό, για την επανάκαμψή του. Πλήθυναν οι περιοδείες και οι ομιλίες του την περασμένη βδομάδα, στις οποίες επαναλαμβάνονταν οι λέξεις “υπευθυνότητα”, “ισχυρή”, “σταθερότητα”, “πρωταγωνιστικός ρόλος”, “σημαντική”, οι οποίες αναφέρονταν εναλλάξ είτε στη χώρα είτε στη διακυβέρνηση της ΝΔ, φτιάχνοντας ένα μωσαϊκό “πλεονεκτημάτων” και καταλήγοντας στη βεβαιότητα ολοκλήρωσης της τετραετίας και επανεκλογής. Δημιουργείται μια κινηματογραφική ατμόσφαιρα αυτοπεποίθησης, σιγουριάς και επιτυχίας, ένα προφίλ ηγέτη, που έχει πάρει πάνω του όλο το έργο: “Είμαστε στο μέσο της δεύτερης θητείας μας. Θεωρώ ότι έχουμε πολύ καλές μέρες μπροστά μας (…) Όσο λύνεις προβλήματα, όσο μένεις ταπεινός, όσο κατανοείς ότι τα προβλήματα που θρέφουν τον λαϊκισμό είναι πραγματικά (…) έχουμε δυνατότητα να κερδίσουμε και τις επόμενες εκλογές”. Αν έλειπε η φωτογραφία της στιγμής, η αυλαία θα έπεφτε με παρατεταμένα χειροκροτήματα. Αντ’ αυτών έρχονται γιουχαϊσματα.
Η πλοκή περιπλέκεται
Τρεις δημοσκοπήσεις, τρεις φωτογραφίες της στιγμής, που στα ποιοτικά τους αλλά και στα ποσοτικά τους στοιχεία δείχνουν διάψευση, ματαίωση, απογοήτευση, οργή. Η Νέα Δημοκρατία πανηγυρίζει που βλέπει την πτώση της να σταθεροποιείται (ακόμα και να αυξάνει τα χαμηλά ποσοστά της) και μένει σε αυτό, σαν την κακιά βασίλισσα που το μόνο που την ένοιαζε ήταν να ακούει ότι “είναι η πιο όμορφη από όλες”. Σύμφωνα με την Metron Analysis, το 69% των πολιτών έχει αρνητική γνώμη για το έργο της κυβέρνησης, ενώ μόνο οι ψηφοφόροι της ΝΔ έχουν θετική γνώμη για το έργο του πρωθυπουργού (πέφτει ο ηγέτης από τον θρόνο του). Το 81% βαθμολογεί αρνητικά το κυβερνητικό έργο ως προς την οικονομία, το 75% ως προς τα ζητήματα δημοκρατίας και θεσμών και το 73% για τα ζητήματα καθημερινότητας. Το 70% των πολιτών κρίνει ότι τα πράγματα πάνε προς τη λάθος κατεύθυνση, το 49% ότι βρίσκεται σε χειρότερη θέση σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο και το 53% αισθάνεται “εκτός των τειχών”, απροστάτευτο δηλαδή και επισφαλές. Στην Prorata, το 70% των πολιτών θεωρεί ότι η χώρα κινείται προς τη λάθος κατεύθυνση, με σημαντικότερα ζητήματα την ακρίβεια (74%), τα θέματα δικαιοσύνης, διαφθοράς και διαφάνεις (49%) και την υγεία (31%) και το 86% δηλώνει δυσαρέσκεια απέναντι στην κυβέρνηση ως προς τη διαλεύκανση της υποθεσης των Τεμπών. Στην MRB το 76,8% απάντησε πως δεν έχει αλλάξει την αρνητική του γνώμη για το δυστύχημα των Τεμπών, το 71,8% χαρακτηρίζει τα Τέμπη ως υπόθεση συγκάλυψης, το 76% απαντά ότι “η κυβέρνηση δεν κάνει ό,τι μπορεί για να πέσει άπλετο φως στην υπόθεση των Τεμπών”, το 51,2% διαφωνεί “με την άποψη του Κ. Μητσοτάκη περί χειραγώγησης της κοινής γνώμης και συγκάλυψης της αλήθειας από την αντιπολίτευση και ορισμένα ΜΜΕ”. Τέλος, κυριαρχούν τα συναισθήματα της οργής (50,8%), της παραίτησης/απογοήτευσης (43,9%) και του φόβου (32,5).
Ως προς την πρόθεση ψήφου, η ΝΔ σταθεροποιείται ή να ενισχύεται οριακά αλλά σε χαμηλότερα ποσοστά από την αυτοδυναμία (20,4% MRB, 20,9% Metron Analysis, 22,5% Prorata) με την Πλεύση Ελευθερίας να σταθεροποιείται στη δεύτερη θέση με ανοδική τάση (13,5% MRB, 15% Metron Analysis, 14% Prorata). To κόμμα της Ζωής Κωνσταντοπούλου ενισχύεται συνεχώς από την αγανάκτηση και οργή που σωρεύεται ως προς το έγκλημα των Τεμπών. Η κυβέρνηση προσπάθησε με βαβούρα να το αντιμετωπίσει, να σπείρει την αμφιβολία και να φέρει ένα νέφος συνωμοσιολογίας. Θα θερίσει οργή και απογοήτευση, καθώς φαίνεται.
Αποπνικτική ατμόσφαιρα
To πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ μοιάζει με κουρελόχαρτο πια από “ευαγγέλιο”, με τον κρατικό φορέα ο οποίος συγκροτήθηκε και λειτουργεί υπό την εποπτεία του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών να έχει απολέσει το κύρος που του είχε προσδώσει η κυβέρνηση. Η παραίτηση του προέδρου του, Χρήστου Παπαδημητρίου, δεν διορθώνει σε καμία περίπτωση το πλήγμα στον θεσμό. Η αφαίρεση του κεφαλαίου για την πυρόσφαιρα και επανεισαγωγή του, η δημοσιοποίηση μέιλ με τα συμβαλλόμενα πανεπιστήμια και των πρακτικών των συνεδριάσεων του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, η δήλωση περί απειλών κατά της ζωής του προέδρου του Οργανισμού, η προκαταρκτική εξέταση του Αρείου Πάγου κατά του πραγματογνώμονα Λακαφώση και κατά του πορίσματος προσπάθησαν να προκαλέσουν πολύ θόρυβο και κατάφεραν να βροντοφωνάξουν συγκάλυψη.
Ακόμα και αν δεν υπήρχε παράνομο φορτίο, αυτό δεν ακυρώνει τις ευθύνες για τη σύμβαση 717 (η ευρωπαϊκή εισαγγελία καλεί με την ιδιότητα του υπόπτου 16 εκπροσώπους της ΕΡΓΟΣΕ και της κοινοπραξίας), για την κατάσταση διάλυσης του σιδηρόδρομου από την οποία δεν έχει ξεφύγει ακόμα, καθώς δεν έχει γίνει τίποτα δύο χρόνια τώρα για να καταστεί ασφαλής (το νομοσχέδιο που ετοιμάζεται έχει κατεύθυνση την περαιτέρω ιδιωτικοποίηση και την άρση μονιμότητας των δημόσιων υπαλλήλων). Το ίδιο μήνυμα εστάλη και από το πώς εξελίχθηκε η Προανακριτική Επιτροπή για τον Χρ. Τριαντόπουλο η οποία έριξε αυλαία την περασμένη βδομάδα, χωρίς να ασκήσει τον εισαγγελικό της ρόλο ποτέ και με παραπομπή του Τριαντόπουλου με πόρισμα της ΝΔ (ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ, Νέα Αριστερά και Ελληνική Λύση αποχώρησαν), το οποίο υπερψηφίστηκε στην Ολομέλεια την Παρασκευή με τις ψήφους της κυβερνητικής πλειοψηφίας. Είχε προηγηθεί η αποχώρηση του ΣΥΡΙΖΑ και του ΚΚΕ από την Ολομέλεια καταγγέλλοντας τη διαδικασία ως αντισυνταγματική. Ζητήματα αντισυνταγματικότητας έθεσαν το ΠΑΣΟΚ, η Πλεύση Ελευθερίας και η Νέα Αριστερά, με την τελευταία να ανακοινώνει εκ προοιμίου ότι θα αποχωρήσει κατά την ψηφοφορία για να μην νομιμοποιήσει με την παρουσία της τη διαδικασία.
Μη έχοντας τη δυνατότητα, παρά τις όποιες εκστρατείες προπαγάνδας, η κυβέρνηση να ξεφύγει από το έγκλημα των Τεμπών προσπαθεί ξανά να χτίσει προφίλ ηγέτη, πως η χώρα έχει γεωστρατηγικό ρόλο μπροστά στον παγκόσμιο οικονομικό πόλεμο. Ελπίζει σε ένα νεύμα του Τραμπ: “Καλέ μου άνθρωπε, ξέρεις από συγκάλυψη;”
