Προτεραιότητα η εύρεση στέγης
Τη μέρα τα παγκάκια φέρουν επιγραφή «αυτό είναι ένα παγκάκι» και τη νύχτα μετατρέπονται σε υπόστεγα με φωτεινή επιγραφή «αυτό είναι ένα υπνοδωμάτιο».
Τελικά τόσα χρόνια φαίνεται ότι όλες οι κυβερνήσεις αντιμετώπιζαν λάθος το πρόβλημα των αστέγων, που προσπαθούσαν να κρύψουν και να παραγκωνίσουν, θεωρώντας πως έτσι τους ξεφορτώνονταν. Λειτουργούσαν ξεκάθαρα σαν τη στρουθοκάμηλο που κρύβει το κεφάλι τη στην άμμο. Αυτήν τη νοοτροπία ήρθε να ανατρέψει μια και καλή η κυβέρνηση του Καναδά, παραδίδοντας μαθήματα ήθους, πρωτότυπου σχεδιασμού, και αποτελεσματικής κινητοποίησης.
Οι Καναδοί σκέφτηκαν: Μήπως για να μη ξεχωρίζει αυτή η μειονότητα από το υπόλοιπο κοινωνικό περιβάλλον, πρέπει να βρεθεί κάποιος που αντί να την κρύβει, να προσπαθεί να την ομογενοποιήσει με το σύνολο; Μήπως επίσης θα μας βγει και πιο οικονομική μια ένταξη από μια συντήρηση; Μήπως έχει πρόβλημα η μέχρι πρότινος στρατηγική και πρέπει να την αλλάξουμε; Την τοποθέτηση αυτή φάνηκε να επιβεβαιώνει κάποια χρόνια μετά η Σοβιετική Δημοκρατία της Αλμπέρτα (επαρχίας του Καναδά) που απέδειξε ότι ο περιπλανώμενος άστεγος κοστίζει στο κράτος 100.000 καναδέζικα δολάρια ετησίως, έναντι του ‘’σπιτωμένου’’ που στοιχίζει περίπου 35.000 δολ. καν.
Ανταγωνιστικός Καναδάς
Ένα νέο εγχείρημα αναπτύχθηκε στο πλαίσιο ενός πλάνου δημιουργίας θέσεων εργασίας και ανάπτυξης της χώρας, με βασικό στόχο τη δημιουργία ενός Καναδά ισχυρότερου, που είναι σε θέση να μετατρέψει όλους τους κατοίκους του σε ανταγωνιστικά παραγωγικούς και δημιουργικούς ανθρώπους που προάγουν μια ζωή ανωτέρου επιπέδου (mission Employment and Social Development Canada). Το Homelessness Partnering Strategy (HPS), ενταγμένο στην παραπάνω γραμμή είναι ένα τρέχον πρόγραμμα διαχείρισης των αστέγων, το οποίο είναι σχεδιασμένο για να παρέχει στέγη, εγκαινιασμένο το 2007 με προϋπολογισμό 750 εκατ. δολ.καν. και επανατροφοδοτημένο με άλλα 600 εκατ. το 2014 για το ανανεωμένο πενταετές πλάνο του, εφαρμόζοντας την τακτική ‘’Housing First’’, δηλαδή ‘’πρώτα η εύρεση στέγης’’.
Σπίτια διαφορετικών προδιαγραφών
Οι κατοικίες που παρέχονται πλέον είναι κάτι διαφορετικό από τα συνηθισμένα καταφύγια αστέγων, διότι είναι πρωτοποριακά συνυφασμένες με το χαρακτηριστικό της μονιμότητας. Ένα σταθερό περιβάλλον έχει ως αποτέλεσμα τη στήριξη της ανάκαμψης και στη συνέχεια της ομαλής επανένταξης των ιδιαίτερων αυτών ατόμων στο υπόλοιπο κοινωνικό σύνολο. Το HPS δεν προωθεί ενιαίο σχεδιασμό, αλλά προβλέπει την ελευθερία αξιοποίησης των κονδυλίων από τις αρμόδιες αρχές της κάθε περιοχής, όπως αυτές θεωρούν αναγκαίο σεβόμενο τις ιδιαίτερες, ξεχωριστές ανάγκες της. Με αυτόν τον τρόπο έχουν ήδη επιτευχθεί χιλιάδες επανεντάξεις αστέγων σε μόνιμη κατοικία, εργασιακό περιβάλλον ακόμα και σε εκπαιδευτικό σύστημα.
Το παραπάνω πρόγραμμα εν μέρει συμπορεύτηκε με το ‘’At Home/Chez Soi’’ (Σπίτι σου) που ολοκληρώθηκε το 2013 και χρηματοδοτήθηκε από κονδύλια ύψους 110 εκατ. για 5 χρόνια με πιλοτικά προγράμματα σε πέντε πόλεις όπως το Βανκούβερ, το Γουίνιπεγκ, το Τορόντο, το Μόντρεαλ και το Μόνκτον. Από την εφαρμογή του προγράμματος συμπέραναν πως η εύρεση μόνιμης κατοικίας (Housing First), επίσης αποτελεί το σωστότερα θεμελιωμένο δρόμο προς την οριστική λύση του φαινομένου.
Καινοτομία
Τη στιγμή που στην Αγγλία τοποθετούνται διαχωριστικά στα παγκάκια (τρόπος αποτροπής της κατάκλισης), καρφιά σε πιθανούς χώρους στάσης αστέγων και πρόστιμα επαιτείας, φορέας του Βανκούβερ (RainCity Housing) τροποποιεί τα παραδοσιακά παγκάκια σε καταφύγια με έναν καινοτόμο σχεδιασμό. Τη μέρα τα παγκάκια αυτά φέρουν επιγραφή «αυτό είναι ένα παγκάκι» και τη νύχτα φέρουν μηχανισμό που τα μετατρέπει σε υπόστεγα ικανά να προφυλάξουν αυτόν που τα χρησιμοποιεί από τα καιρικά φαινόμενα με φωτεινή επιγραφή «αυτό είναι ένα υπνοδωμάτιο», «βρείτε καταφύγιο εδώ» ή «βρείτε ένα σπίτι εδώ» και αναφορά σε κάποια διεύθυνση που παρέχει μόνιμη στέγη.
Τέλος, η παράθεση όλων των παραπάνω προσπαθειών ίσως θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πρότυπο των δικών μας φορέων κάποια στιγμή στο μέλλον.
Κωνσταντίνα Ειρήνη Ζούνη
