Μα είναι σαν να θέλει ο διεφθαρμένος να κρυφτεί και η διαφθορά να μην τον αφήνει, αυτό που έχει πάθει η κυβέρνηση. Βουτηγμένη μέσα στα σκάνδαλα και τη διαφθορά ορθώνει την ασπίδα «νομιμότητα παντού» για να αποκρούσει τις κατηγορίες, αλλά τελικά πάλι εκείνη λαβώνεται. Όποια πέτρα σκανδάλου και αν σηκώσεις, βρίσκεται κάπως η ΝΔ από κάτω. Ακόμα και στα σκάνδαλα που η ίδια αφήνει να αποκαλυφθούν για να στρέψει αλλού τα βλέμματα, στελέχη της εμπλέκονται με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Η αποκάλυψη της διαφθοράς στα σχολικά πρωταθλήματα έκρυβε και έναν υπουργό μέσα της, ο οποίος αναγκάστηκε να παραιτηθεί, για να επιστρέψει άλλος υπουργός που είχε αναγκαστεί να παραιτηθεί με την αποκάλυψη του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η σκανδαλώδης στελέχωση του γραφείου του πρωθυπουργού –σε εθελοντική βάση δε– δεν κατάφερε να κρυφτεί πίσω από την αποκάλυψη (σε τυχαίο χρόνο!) οργανωμένου εγκλήματος φοροδιαφυγής, καθώς εύλογα ανακύπτει το ερώτημα πώς η στελεχωμένη από την κυβέρνηση διοίκηση της ΑΑΔΕ απέτυχε να ενεργοποιηθεί στα καμπανάκια που χτυπούσαν (ή θα έπρεπε να χτυπούν και δεν χτύπησαν) από το σύστημα που εκείνη εγκατέστησε.
Κρατάει
Και όμως, ακόμα η ΝΔ δεν έχει βουλιάξει στον βούρκο που έφτιαξε γύρω της. «Τι γνώμη έχετε για τις επιτυχίες της αστυνομίας, και κατ’ επέκταση της κυβέρνησης, στην αντιμετώπιση της διαφθοράς;» ρωτά δημοσκόπηση της RealPolls για το Protagon. Το 30,9% έχει αρνητική, το 15,1% μάλλον αρνητική (σύνολο 46%), το 21,5% θετική και το 25,4% μάλλον θετική (σύνολο 46,9%). καθώς φαίνεται ο διχασμός είναι βαθύς και σε αυτόν θα στηριχθεί η Νέα Δημοκρατία στον δρόμο για τη διεκδίκηση της τρίτης θητείας. Θα συνεχίσει το πρόγραμμά της, ελπίζοντας στην πόλωση. Άλλωστε στο ερώτημα «ποιο κόμμα πιστεύετε ότι θα μπορούσε να διαχειριστεί καλύτερα το πρόβλημα της διαφθοράς», η Νέα Δημοκρατία έχει ένα συμπαγές 17,9%, με την ΕΛΑΣ να συγκεντρώνει 16,3% και το ΠΑΣΟΚ 6,3%. Ο Κανένας είναι νικητής με 26,1%, που σημαίνει πως η δυσπιστία αφορά όλο το πολιτικό σύστημα, καθώς το 56% δεν επιλέγει κανένα από τα τρία κόμματα ως ικανό για την αντιμετώπιση της διαφθοράς.
Σε άλλο επίπεδο
Η αχίλλειος πτέρνα της κυβέρνησης παραμένει (σταθερά) η ακρίβεια: «Πόση εμπιστοσύνη έχετε στην κυβέρνηση σχετικά με την αποτελεσματική αντιμετώπιση του κόστους της ενέργειας και γενικότερα της ακρίβειας τον φετινό χειμώνα;» Το 75,8% δηλώνει δυσπιστία, με μόλις το 5% να δηλώνει εμπιστοσύνη και ένα 17,9% να τοποθετείται στο «μάλλον την εμπιστεύομαι». Ο κυριότερος λόγος για την ακρίβεια στην Ελλάδα σήμερα δεν είναι η διεθνής ενεργειακή κρίση και οι πόλεμοι (23,2%), όπως επιμένει (σταθερά) η κυβέρνηση, αλλά οι πολιτικές της κυβέρνησης (40,6%), τα κέρδη των επιχειρήσεων και των μεσαζόντων (14,3%) και οι πολιτικές της ΕΕ και ΕΚΤ (10,4%). Ο Κ. Μητσοτάκης απαντώντας στο ερώτημα γιατί τρίτη θητεία δήλωσε: «μετά από 7,5 χρόνια στην πρωθυπουργία αισθάνομαι μέσα μου ίσως και πιο απελευθερωμένος. Πιστεύω ότι έχω πετύχει αρκετά πράγματα, πιστεύω ότι την Ελλάδα, την πήρα σε ένα επίπεδο και την ανέβασα επίπεδο». Είναι σαν να ακούω τη μουσική υπόκρουση: Είσαι ότι έψαχνα να βρω / κάθε ελπίδα που είχα να ερωτευτώ (…) Κάνε με ν’ ανέβω πιο ψηλά / Πλησιάσέ με κράτησέ με πιο σφιτχτά. Την ίδια στιγμή που ο πρωθυπουργός απαιτεί αμετροέπεια από τα στελέχη του, τοποθετεί τον εαυτό του στο βάθρο των επιτυχημένων. Και από αυτό το βάθρο, σαν άλλη Μαρία Αντουανέτα προσφέρει επίδομα θέρμανσης στον λαό λέγοντας: «Κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε με βάση τον προϋπολογισμό, εκμεταλλευόμενοι την ανάπτυξη της οικονομίας και τα έσοδα από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής».
Ρεκόρ αιτήσεων καταγράφηκε για το επίδομα θέρμανσης (350.000 αιτήσεις), αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα γεμίσουν οι δεξαμενές πετρελαίου ούτε ότι θα ανάψουν τα καλοριφέρ. Σύμφωνα με τη Eurostat χωρίς οικονομικό δίχτυ ασφαλείας απέναντι σε απρόβλεπτες καταστάσεις και έκτακτες δαπάνες βρίσκεται το 50,5% του πληθυσμού της Ελλάδας (πρωτιά ξανά, για να μας πηγαίνει ψηλά ο Κ. Μητσοτάκης), ενώ σύμφωνα με την τριμηνιαία έκθεση του ΙΟΒΕ χωρίς αποταμιευτικό μαξιλάρι παραμένουν σε συνολικό επίπεδο τα ελληνικά νοικοκυριά, παρά την αύξηση των εισοδημάτων, με την κατανάλωση να συνεχίζει να ξεπερνά το εισόδημα. Αντίστοιχα, όπως δημοσιεύτηκε στην έκθεση της ΕΛΣΤΑΤ «Συνθήκες Διαβίωσης στην Ελλάδα» για κάθε 100 ευρώ που ξοδεύει κατά μέσο όρο ένα νοικοκυριό τα 20,40 ευρώ πηγαίνουν σε τρόφιμα και μη αλκοολούχα ποτά, τα 14,70 ευρώ στη στέγαση και τα 13,60 ευρώ στις μεταφορές. Συνολικά, οι τρεις αυτές κατηγορίες απορροφούν το 48,7% των καταναλωτικών δαπανών. Το ποσοστό των νοικοκυριών που διαμένουν σε ενοικιασμένο σπίτι αυξήθηκε από 18,9% το 2024 σε 19,8% το 2025. Στη μηνιαία αποτύπωση της ΕΛΣΤΑΤ καταγράφηκε πως το 40% του πληθωρισμού προέρχεται από τη στέγαση, η οποία ακρίβυνε κατά 15,1% μέσα σε έναν χρόνο.
Απέναντι σε αυτή την εικόνα, η κυβέρνηση αντιπαραθέτει την επιστροφή ενοικίου που αναμένεται να δοθεί τέλος Νοεμβρίου, όπως και το επίδομα θέρμανσης. Ζούμε το απαύγασμα της επιδοματικής πολιτικής. Την ίδια ώρα, βαθύτερη ανισότητα πλούτου σήμερα σε σχέση με την περίοδο της κρίσης χρέους διαπιστώνει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στην Ελλάδα και σε όσες χώρες βρέθηκαν αντιμέτωπες με «προγράμματα διάσωσης». Σύμφωνα με τους ερευνητές της ΕΚΤ, δύο δομικοί παράγοντες εξηγούν αυτή την ιδιαιτερότητα. Πρώτον, τα ασθενέστερα νοικοκυριά δυσκολεύτηκαν να αναπληρώσουν το «μαξιλάρι» των αποταμιεύσεών τους λόγω της παρατεταμένης ύφεσης. Δεύτερον, καταγράφηκε πτώση στα ποσοστά ιδιοκατοίκησης, κυρίως μεταξύ των νεότερων ηλικιών. Έτσι, όταν οι τιμές των ακινήτων άρχισαν σταδιακά να ανακάμπτουν, λιγότερα νοικοκυριά μπόρεσαν να επωφεληθούν από αυτή την άνοδο, συντηρώντας τις πιέσεις στην ανισότητα. Όπως αποδεικνύεται στατιστικά, η τρέχουσα κυβερνητική πολιτική για τη συγκράτηση του κόστους στέγασης είναι –επιεικώς– ανεπαρκής.
Παροχές αβέρτα
Η κυβέρνηση έχει (αυτο)εγκλωβιστεί σε μια μακρά προεκλογική περίοδο, και ο χειμώνας ακόμα δεν έχει δείξει τα δόντια του. Καταγράφεται μια εκρηκτική άνοδος του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας (το 16,9% των νοικοκυριών χρησιμοποιεί τα κλιματιστικά ως το βασικό μέσο θέρμανσης), το φυσικό αέριο αυξήθηκε κατά 80% σε σχέση με πέρσι και το πετρέλαιο θέρμανσης κατά 37,5%. Ο πρωθυπουργός προσερχόμενος στη Σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στο Δουβλίνο επέμεινε στη διεθνή διάσταση του προβλήματος και στην αναζήτηση ευρωπαϊκών λύσεων. Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση κατέθεσε στη Βουλή το πακέτο της ΔΕΘ ύψους 2,2 δισ. ευρώ για τη μόνιμη ενίσχυση εισοδημάτων και εκτεταμένες φορολογικές ελαφρύνσεις, βάζοντας μπροστά (για μια ακόμα φορά) το σενάριο της κινδυνολογίας και το φόβητρο νέων μνημονίων μπροστά στις κάλπες. Στην ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου γίνεται αναφορά στην αναποτελεσματική χορήγηση του μεγάλου αριθμού επιδομάτων στη χώρα, τα οποία –όπως σημειώνεται– δεν αμβλύνουν τις κοινωνικές ανισότητες και τη φτώχεια, καθώς δεν συνδυάζονται και από άλλα μέτρα. Έλα όμως που έχουμε εκλογές μπροστά. Και η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας είναι όλο και πιο αδύναμη: Σύμφωνα με τη Marc το 63,5% αξιολογεί αρνητικά την κυβέρνηση Μητσοτάκη, ποσοστό που περιλαμβάνει και το 30% των ψηφοφόρων της ΝΔ. Το 82,1% περνά από μέτρια (46,55) έως δύσκολα (25,3%) και πολύ δύσκολα (10,3%) σε σχέση με την οικονομική του κατάσταση. Πιστεύει, όμως, η κυβέρνηση ότι μπορεί να μας πάει ακόμα πιο ψηλά…. στις αρνητικές πρωτιές και να πάρει και για πρώτη φορά τρίτη θητεία. Θρόνος να είναι και ας είναι από ανθρώπινα οστά.
Στην απέξω
* Η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα στην ΕΕ που δεν διαθέτει επίσημο και ενιαίο μηχανισμό καταγραφής εργατικών ατυχημάτων. Τέσσερα τελείως διαφορετικά στοιχεία δημοσιεύτηκαν. Η Επιθεώρηση Εργασίας κατέγραψε για το 2024 14.388, ο ΕΦΚΑ 5.693, η ΕΛΣΤΑΤ 4.999 και η Eurostat 4.824. Όχι μόνο δεν πρόκειται για στοιχεία που στοιχειοθετούν μια πλήρη εικόνα, αλλά για αποκλίνοντα στοιχεία που την αποσυνθέτουν. Ενώ άνθρωποι πεθαίνουν για το μεροκάματο.
* Με επιστολή τους στον πρωθυπουργό, έξι δήμαρχοι του Βόρειου Τομέα Αττικής, Λυκόβρυσης – Πεύκης, Νέας Ιωνίας, Παπάγου – Χολαργού, Κηφισιάς, Φιλοθέης – Ψυχικού και Χαλανδρίου ζητούν την απόσυρση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του υπουργείου Περιβάλλοντος, η οποία προβλέπει συγκεκριμένες περιοχές ως ζώνες υποδοχής συντελεστή δόμησης. Με αυτό το εφεύρημα, αν ένας ιδιοκτήτης οικοπέδου δεν μπορεί να χτίσει όλον τον συντελεστή δόμησης εντός αυτού λόγω περιορισμών της περιοχής, θα μπορεί να μεταβιβάσει τα υπόλοιπα τετραγωνικά μέτρα, μέσω Ψηφιακής Τράπεζας Γης, σε άλλο οικόπεδο εντός του ίδιου Δήμου, ακόμα και προσθέτοντας όροφο πάνω από το όριο δόμησης της περιοχής. Για την ιστορία, όλες οι αντίστοιχες προσπάθειες δόμησης έχουν πέσει από το ΣτΕ ως αντισυνταγματικές.
* Στον αέρα τα έργα στη Θεσσαλία μετά την αποχώρηση των ολλανδών μηχανικών που είχαν αναλάβει απευθείας από την κυβέρνηση την αντιπλημμυρική θωράκιση της περιοχής μετά τον Daniel. Η ολλανδική εταιρεία ζητά δε και αποζημίωση 2,5 εκατ. ευρώ από το Δημόσιο με εξώδικη δήλωση. Μεταξύ των έργων που δεν θα υλοποιηθούν είναι τα φράγματα της Πύλης και του Μουζακίου, το κανάλι μεταφοράς της Γυρτώνης, η επέκταση της δεξαμενής της Κάρλας, καθώς και 198 μικρότερα έργα ορεινής προστασίας.
Σκίτσο του Βαγγέλη Χερουβείμ
