Συνέντευξη με τον Μιχάλη Θεοδωρόπουλο, πρόεδρο Δ.Ε. της ΚΑΝΝΑΒΙΟ ΚΟΙΝΣΕΠ
Σε ευχαριστούμε που δέχθηκες να μιλήσουμε για τα ζητήματα που αφορούν τη νόμιμη ρύθμιση των διαφορετικών χρήσεων της κάνναβης στην Ελλάδα. Ας μιλήσουμε, λοιπόν, για τα προβλήματα εφαρμογής της νομοθεσίας, αλλά και τις πολιτικές που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν σύμφωνα με τις διεθνείς καλές πρακτικές, οι οποίες θα μπορούσαν να δώσουν μια ώθηση στον κλάδο, προστατεύοντας παράλληλα τη δημόσια υγεία. Και ας αρχίσουμε από τη βιομηχανική κάνναβη. Τι προβλήματα υπάρχουν;
Η καλλιέργεια κάνναβης για βιομηχανική χρήση έχει ρυθμιστεί ήδη από το 2016, αλλά τα ζητήματα μεταποίησης σκοντάφτουν σε γκρίζες ζώνες και σε ένα αποσπασματικό, ελλιπές και αναχρονιστικό ρυθμιστικό πλαίσιο. Σε ό,τι αφορά τα ζητήματα καλλιέργειας, υπάρχει ένα σοβαρό πρόβλημα στη νομοθεσία που δημιουργεί εμπόδια εισόδου στην αγορά και είναι αποθαρρυντικός παράγοντας για αγρότες και επενδυτές. Αυτό αφορά το όριο του 0.3% THC (τετραϋδροκανναβινόλη) στους ελέγχους των συγκομιζόμενων προϊόντων, αλλά και το γεγονός ότι οι αγρότες πρέπει να καταστρέψουν με δικά τους έξοδα την παραγωγή αν για οποιονδήποτε λόγο το THC ανέβει πάνω από το 0.3% και μέχρι το 0.6% THC (πάνω από αυτό το όριο αντιμετωπίζουν ποινικές διώξεις σύμφωνα με τον νόμο περί ναρκωτικών, ακόμα και αν έχουν καλλιεργήσει πιστοποιημένες ποικιλίες βιομηχανικής κάνναβης). Στις κλιματολογικές συνθήκες της Ελλάδας το να ανέβει ακόμα και μέχρι το 0.6% το THC είναι πολύ σύνηθες λόγω της παρατεταμένης ζέστης και της αποθήκευσης των πρώτων υλών σε μη ελεγχόμενες συνθήκες. Επομένως, θα πρέπει να επανεξεταστεί αυτή η ρύθμιση. Κάθε χώρα έχει το δικαίωμα επιβολής δικού της ορίου και στην Ευρώπη έχουμε τα παραδείγματα της Ιταλίας, που έχει όριο το 0.6% THC, αλλά και της Τσεχίας (και της Ελβετίας) που έχουν το όριο THC στο 1%. Στην Ελλάδα η νομοθεσία ορίζει ότι άνω του 0.2% THC θεωρείται φαρμακευτική κάνναβη ή ναρκωτικό, και κάτω του 0.2% THC θεωρείται ότι είναι για βιομηχανική χρήση (μένει η επικαιροποίηση της νομοθεσίας της φαρμακευτικής κάνναβης, ώστε να εναρμονιστεί με το επικαιροποιημένο όριο του 0.3% που έχει θέσει η νέα ΚΑΠ). Προτείνουμε το όριο να ανέβει στο 1% THC, κάτω από αυτό να χρησιμοποιούνται τα συγκομιζόμενα προϊόντα για βιομηχανική – διατροφική χρήση και πάνω από αυτό το όριο για φαρμακευτική. Θα πρέπει επίσης να επιτραπεί η καλλιέργεια ποικιλιών εκτός καταλόγου σπόρων της ΕΕ, εφόσον τα όρια των συγκομιζόμενων προϊόντων δεν ξεπερνούν το 1% THC.
Πάμε τώρα στη φαρμακευτική χρήση. Έχουμε κι εδώ αντίστοιχα προβλήματα;
Σε ό,τι αφορά τη φαρμακευτική χρήση, έχει δημιουργηθεί ένα άτυπο μονοπώλιο από μια εταιρεία που παράγει και προμηθεύει κατ’ αποκλειστικότητα την ελληνική αγορά, αφού άλλες τέσσερις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον χώρο δεν έχουν αδειοδοτηθεί ακόμα για την κυκλοφορία των προϊόντων τους. Η απαγόρευση της εισαγωγής σκευασμάτων φαρμακευτικής κάνναβης από το εξωτερικό (άρθρο 71 του νόμου 4864/2021, ΦΕΚ 237/Α/2-12-2021) εντείνει το μονοπωλιακό πλαίσιο που αναπτύσσεται με τη δικαιολογία της προστασίας των επενδύσεων στον ελλαδικό χώρο, εις βάρος των ασθενών και σε ό,τι αφορά τη διαθεσιμότητα των θεραπευτικών επιλογών, αλλά και σε ό,τι αφορά το υπέρογκο κόστος το οποίο απαιτείται για τη διάθεση των προϊόντων της συγκεκριμένης εταιρείας ελλείψει ανταγωνισμού. Μάλιστα, το τελευταίο διάστημα –και επειδή δεν πιάνονται συγκεκριμένοι στόχοι πωλήσεων από τη δεξαμενή των ασθενών– παρατηρείται άνοιγμα στην «ψυχαγωγική» ζήτηση, αφού έχει επιτραπεί από το καλοκαίρι η άυλη συνταγογράφηση εξ αποστάσεως –διαφημίζουν πλέον μέσω διαδικτυακών «influencer» ότι είναι πολύ εύκολο, χωρίς κόστος συνταγογράφησης και χωρίς συνάντηση με γιατρό, να προμηθευτείς κάνναβη μέσω ιστοσελίδας και εφαρμογής που στέλνει την άυλη συνταγή με email για αγορά από τα φαρμακεία. Αποποινικοποίηση, δηλαδή, από την «πίσω» πόρτα, με γιατρούς και φαρμακοποιούς να έχουν γίνει dealers για να εξυπηρετηθούν συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα (αντί να ρυθμιστεί νόμιμα η προμήθεια για ψυχαγωγική χρήση, όπως γίνεται σε άλλες χώρες). Ένα ακόμα σοβαρό πρόβλημα είναι η μη κάλυψη από τα ασφαλιστικά ταμεία του κόστους αγοράς προϊόντων κάνναβης για ιατρική χρήση, αλλά και η μη εφαρμογή μητρώου ασθενών για την παρακολούθηση και καταγραφή των συνταγογραφήσεων. Επίσης το γεγονός ότι στην αγορά κυκλοφόρησε μόνο ατμιστικός ανθός στην αρχή (ενώ αρχικά δεν το συζήταγε καν ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων), χωρίς πρόβλεψη για έλαιο, δημιούργησε αφενός πρόβλημα στους επαγγελματίες υγείας όσο αφορά την τιτλοποίηση-δοσολογία και αφετέρου στους ασθενείς που κλήθηκαν να ατμίζουν κάνναβη ακόμα και αν δεν καπνίζουν –με αποτέλεσμα υψηλά ποσοστά εγκατάλειψης της χρήσης.
Μόλις ανέφερες την ψυχαγωγική χρήση από ενήλικες. Μήπως ήρθε η ώρα να γίνει το επόμενο βήμα;
Οι ίδιοι που προσπαθούν να καλύψουν την ψυχαγωγική ζήτηση μέσω της διάθεσης κάνναβης για φαρμακευτική χρήση, είναι οι ίδιοι που τάσσονται αναφανδόν εναντίον της νόμιμης ρύθμισης της καλλιέργειας και προμήθειας κάνναβης για προσωπική (ψυχαγωγική) χρήση από τους ενήλικες πολίτες αυτής της χώρας. Ενώ στη Γερμανία ο υπουργός Υγείας εφάρμοσε μια πρωτοποριακή πολιτική, μόλις δύο χρόνια μετά τη νομιμοποίηση της ιατρικής χρήσης και την αδειοδότηση παραγωγικών εγκαταστάσεων, όπου αποποινικοποιεί την κατοχή και προμήθεια τριάντα γραμμαρίων κάνναβης από τους ενήλικες πολίτες της χώρας, επιτρέπει την οικιακή καλλιέργεια τριών θηλυκών φυτών και την ελεγχόμενη διάθεση μέσω μη κερδοσκοπικών σωματείων (κοινωνικές λέσχες κάνναβης), στην Ελλάδα ο αντίστοιχος υπουργός Υγείας τάσσεται εναντίον της νόμιμης ρύθμισης της κατοχής και προμήθειας κάνναβης για προσωπική χρήση, αλλά και της οικιακής καλλιέργειας προς όφελος του μονοπωλίου. Κλείνει τα μάτια στην ικανοποίηση της ψυχαγωγικής ζήτησης μέσω των γιατρών και των φαρμακείων, αλλά και εντείνει το πρόβλημα με τις επικίνδυνες συνθετικές- μιμητικές ουσίες (βλ. THCP, THC-JD, κλπ) που έχουν κατακλύσει τα περίπτερα της χώρας ως αποτέλεσμα της απαγόρευσης της κάνναβης, δεδομένης και της υψηλής ψυχαγωγικής ζήτησης. Δεν ζητάμε να ανακαλύψουμε τον τροχό, αλλά να δούμε τι επικρατεί πλέον σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και να αντιγράψουμε ή να προσαρμόσουμε στην ελληνική πραγματικότητα μοντέλα νόμιμης ρύθμισης όπως της Γερμανίας, της Μάλτας, της Δανίας, της Αυστρίας και άλλων ευρωπαϊκών χωρών, για να προστατεύσουμε τη δημόσια υγεία, τη νεολαία και τους ασθενείς από τις μονοπωλιακές πρακτικές και το οργανωμένο έγκλημα.
