Της Έσθερ Βίβας
Η ώρα της αλήθειας έχει φτάσει για την Καταλονία. Τώρα με τα αποτελέσματα των εκλογών στο τραπέζι και με μία νίκη, τουλάχιστον για τις θέσεις στο κοινοβούλιο, των αυτονομιστικών επιλογών, με το Junts pel Sí και το la CUP, σε μια θέση κλειδί, αθροίζοντας ένα σύνολο 72 εδρών (λαμβάνοντας υπόψη ότι η απόλυτη πλειοψηφία υπολογίζεται στις 68 έδρες), το πρώτο μέρος του γύρου της αυτονομίας φαίνεται πως φτάνει στο τέλος του. Οι Ciutadans ανέβηκαν με ιλιγγιώδη ταχύτητα στη δεύτερη θέση και ο Μιγκέλ Ισέτα, πέτυχε την απίθανη, μέχρι πρότινος, κατάταξή του στην τρίτη θέση. Στο μεταξύ, ο συνδυασμός «Catalunya Sí que es Pot» έμεινε πολύ πίσω από τις εκλογικές του προσδοκίες, ενώ η Unió εξαφανίστηκε από το κοινοβούλιο.
Πολλά ερωτήματα επαναπροσδιορίζουν την πολιτική ατζέντα, όπως ποια θα είναι η αντίδραση της κυβέρνησης του Μαριάνο Ραχόι. Ποιον κοινωνικό αντίκτυπο θα έχει η εκλογή 25 εδρών από τους Ciutadans και αν το La CUP θα διευκολύνει με ενεργητικό ή παθητικό ρόλο την ανάληψη καθηκόντων από το Mas.
Η νίκη του «Junts pel Si»
Η υψηλή συμμετοχή σε αυτή την εκλογική αναμέτρηση καταδεικνύει ότι αρκετοί-ες Καταλανοί-ες θεώρησαν ότι αυτές οι εκλογές ήταν πολύ σημαντικές. Το αυτονομιστικό όραμα του Junts pel Si, όπως εκφράστηκε σαφώς και από το σλόγκαν της καμπάνιας «η ψήφος της ζωής σου», είχε διεισδυτικότητα στο αυτονομιστικό εκλογικό σώμα, το οποίο κινητοποιήθηκε μέχρι τις βάσεις τους, πλησιάζοντας σχεδόν το 1,9 εκατομμύριο εκλογέων. Ένας αριθμός πολύ κοντινός σε αυτό που συγκέντρωσε η τάση της αυτονομίας στις 9 Νοεμβρίου, αν και τότε είχαν ψηφίσει και οι άνω των 16 ετών.
Το μαζικό αυτονομιστικό κίνημα που έχουμε δει να αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια, έχει βρει στο Junts pel Si το εκλογικό του όχημα, αναγνωρίζοντας τις αυταπάτες, αλλά ταυτόχρονα και τις ειλικρινείς ενωτικές προθέσεις αρκετού κόσμου εντός του. Επιλέγουν βέβαια να αγνοήσουν ότι πίσω από τη «σημαία» της αυτονομίας, την οποία έχει χρησιμοποιήσει ως φάρο που καθοδηγεί την υποψηφιότητα, έχει εντοπιστεί ένα πλήθος περιπτώσεων διαφθοράς, με αρκετούς που αποκλείστηκαν τελικά από τις δημόσιες διαδικασίες, καθώς αποδείχθηκαν να είναι υπεύθυνοι για τις μεγαλύτερες περικοπές της πρόνοιας στις δημόσιες υπηρεσίες της Καταλονίας.
Η «χρήσιμη» ψήφος στους Ciutadans
Αν το Junts pel Si κατάφερε να «συγκολλήσει» επιμέρους προελεύσεων αυτονομιστικές ψήφους, οι Ciutadans έχουν κάνει το αντίστοιχο με την ψήφο του «όχι», παραπλεύρως του Λαϊκού Κόμματος (Partido Popular) και του Podemos, περιγράφοντας την ψήφο για το «όχι» ως «χρήσιμη» για την αντιμετώπιση των αυτονομιστικών τάσεων.
Η επικοινωνιακή απήχηση του Άλμπερτ Ριβέρα και των Ciudadanos, από τα τηλεοπτικά πλατό στην Μαδρίτη, η στήριξή τους από το καθεστώς των ΜΜΕ, ως μια απάντηση στην άνοδο του Podemos, έχει συνεισφέρει στην ανάδειξη μιας, τρόπον τινά, εναλλακτικής από τα δεξιά, στο κόμμα του Πάμπλο Ιγκλέσιας και που δεν αφορά μόνο στην προώθηση της υποψηφιότητας του στην Καταλονία.
Το γεγονός ότι οι Ciutadans αναδείχθηκαν σε δεύτερη δύναμη, με 25 έδρες, πολώνει και δυσκολεύει κι άλλο την καταλανική πολιτική σκηνή κι επίσης καταδεικνύει ότι δυστυχώς, η δημαγωγία πετυχαίνει να κερδίσει εν τέλει ένα μέρος του εκλογικού σώματος. Παρ όλα αυτά, ακόμη κι αν αθροίσουμε το συνολικό ποσοστό των ψήφων, η καταλανική κοινωνία δεν είναι τόσο πολωμένη όσο θα άρεσε σε μερικούς να πιστεύουν: 48% αυτονομία, 9% προς τα δεξιά και 39% ενάντια στην αυτονομία.
Ο Μιγκέλ Ισέτα και οι Village People
Ο δικομματισμός έχει σώσει το ένα από τα δύο μέρη του όπως φαίνεται, δηλαδή το σοσιαλιστικό. H κατάρρευση του, όπως την εκτιμούσαν οι προβλέψεις, δεν ήταν ολοκληρωτική. Ο Μιγκέλ Ισέτα, με τον ιδιαίτερο «χορευτικό» του τύπο, κατάφερε να φέρει το PSC στην τρίτη θέση.
Χορεύοντας με ένα εντελώς γνήσιο Village People στυλ, κάνοντας τη γνωστή χορογραφία YMCA, πέτυχε να ανατρέψει τα προγνωστικά με έναν εντελώς απροσδόκητο τρόπο. Ο λαϊκισμός του Πέντρο Σάντζες, όπως επισημά��θηκε από το Podemos, τον άφησε πίσω από τον «χορευτή» Ισέτα. Αυτό, λοιπόν που ίσως πρέπει να του αναγνωριστεί είναι ότι κατάφερε να «εξανθρωπίσει» την όψη μιας πολιτικής, που στο πραγματικό περιεχόμενο της είναι γκρι και να κρατήσει παραπάνω από ζωντανό το PSC.
Οι «περιστασιακές επαφές» του Catalunya Sí que es Pot
Ούτε από αυτή την καμπάνια έλειψαν οι σεξουαλικές αναλογίες. Αν ο Λουίς Λαχ είπε στον Πάμπλο Ιγκλέσιας: «οι σεξουαλικές σου εμμονές με τον Μας θα μας οδηγήσουν σε ψυχολόγο», ο Ιγκλέσιας απάντησε, ότι αντίθετα προς τον πρόεδρο, «εμείς θα δώσουμε έρωτα και πάθος». Συνεχίζοντας με αντίστοιχες μεταφορές, εγώ θα έλεγα ότι η Catalunya Sí que es Pot κατέληξε να είναι μια «περιστασιακή επαφή» κι ότι επιπλέον μας, άφησε με την όρεξη.
Αν κι ένας δικαιολογημένος φόβος απέναντι στο ενδεχόμενο δημιουργίας ενός σχήματος τύπου Catalunya en Comú, μετά τη νίκη του Barcelona en Comú, υπήρξε ένας από τους κύριους παράγοντες που οδήγησαν στο σχεδιασμό για το Junts pel Si. Οι προσδοκίες που καλλιεργήθηκαν, έμειναν ανεκπλήρωτες μέσα στην ίδια την πραγματικότητα. Η απογοήτευση έχει την πηγή της στις προσδοκίες που καλλιέργησε μία υποψηφιότητα γειωμένη κοινωνικά. Επίσης, η εξάντληση του περιεχόμενου της πολιτικής συζήτησης μονόπλευρα γύρω από το ζήτημα της αυτονομίας, ορισμένες ατυχείς δηλώσεις του Πάμπλο Ιγκλέσιας κατά τη διάρκεια της καμπάνιας, τις οποίες ορισμένα ΜΜΕ και ορισμένοι δημοσιογράφοι διακίνησαν επιλεκτικά, υποβάθμισαν περαιτέρω τις δυνατότητες του εγχειρήματος. Πρόκειται, μάλλον, για ένα κακό αποτέλεσμα, το οποίο καταλήγει να δίνει ένα χέρι βοήθειας στον Μας και στον Ραχόι. Πρόκειται για μια προειδοποίηση για ναυτιλλομένους, εν όψει της μάχης του Δεκεμβρίου.
Ο ανεμοστρόβιλος La CUP
Το La CUP είναι αυτό που με τον καλύτερο τρόπο, και παρά τις προεκλογικές εκτιμήσεις, κεφαλαιοποίησε καλύτερα τη στήριξη προς την αυτονομία από τον κόσμο που δεν θα μπορούσε με κανένα τρόπο να σκεφτεί την ψήφο προς τον Μας.
Τώρα θα δούμε ποιον ρόλο θα παίξει στη νέα πολιτική σκηνή όπως διαμορφώνεται, αφού φαίνεται ότι αυτό κρατά το κλειδί της αυτονομιστικής διαδικασίας. Ένα μέρος της εκλογικής του βάσης βλέπει θετικά την τακτική στήριξη προς το Junts pel Si και δεν βγάζει φλύκταινες στην ιδέα ενός Άρτουρ Μας στη θέση του προέδρου. Ωστόσο, στη μεγάλη τους πλειοψηφία οι ψηφοφόροι του έχουν πολύ κριτική στάση απέναντι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Αντίο Uni
Και για να συνοψίσουμε: αντίο στο Unió Democràtica. Φαίνεται ότι το «ενώπιος ενωπίω» με τον Μας ενίσχυσε το «εγώ» του Ντουράν Ιλέιντα, αποπροσανατολίζοντάς τον από έναν διαυγή υπολογισμό των πραγματικών δυνατοτήτων που θα μπορούσε να έχει μια διακριτή κάθοδος του Unió. Μένει, λοιπόν, να δούμε τώρα τι θα απογίνει το κόμμα. Η εξαφάνιση του Unió, ενός κόμματος στιγματισμένου από τη διαφθορά και συντηρητικού μέχρι τις ρίζες του, είναι πράγματι ένα εξαιρετικό νέο. Για το τέλος. Τα χαρτιά μετά από μήνες καμπάνιας και προ-καμπάνιας έχουν κάπως μοιραστεί. Ο λαός της Καταλονίας, με όλη του την ετερογένεια και τον πλουραλισμό των απόψεων, τοποθετήθηκε υπέρ της αυτονομίας, παρά το ότι οι Ciutadans, ως αναδυόμενη δύναμη και με την ώθηση που τους έδωσε ένας δημαγωγικός λόγος, κέρδισαν μία αναβάθμιση. Ωστόσο, η παρτίδα συνεχίζεται, και με το PP (Partido Popular) σε ακινησία, ο κόσμος μπορεί να αρχίσει να μετακινείται ολοένα και πιο γρήγορα.
Μετάφραση: Αλίκη Κοσυφολόγου
*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο Publico.es στις 28.09.15
