Φωτο: Τατιάνα Μπόλαρη / Eurokinissi
Παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη, του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σε μια ολιγόωρη επίσκεψη «αστραπή» στην Αθήνα, και της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην ελληνική πρωτεύουσα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, υπογράφτηκε την περασμένη Κυριακή στο μέγαρο Μαξίμου, από τον διευθύνοντα σύμβουλο της ΔΕΠΑ Εμπορίας και τον ουκρανό ομόλογό του της κρατικής εταιρείας Naftogaz, «δήλωση προθέσεων»για άμεση διοχέτευση φυσικού αερίου στην Ουκρανία από τον προσεχή Δεκέμβριο έως τον Μάρτιο του 2026.
Όπως συχνά συμβαίνει στην επικράτεια της (παρα)πληροφόρησης, η οικονομία των λέξεων κλήθηκε και αυτή τη φορά να «αναπλάσει» την πραγματικότητα –της οικονομίας αυτή τη φορά. Και ανταποκρίθηκε πρόθυμα.
Δηλαδή; Δηλαδή η «δήλωση προθέσεων» απέχει πολύ από τη γραπτή συμφωνία. Συνιστά ευχολόγιο, ακωλύτως ανοιχτό στην αναίρεσή του για ποικίλους λόγους –εν προκειμένω, για δύο τουλάχιστον: Πρώτον, σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, επειδή η χώρα μας δεν παράγει φυσικό αέριο σε επαρκώς εμπορεύσιμες ποσότητες και, δεύτερον, σε ό,τι αφορά την Ουκρανία, διότι οι εξελίξεις στο γεωπολιτικό πεδίο έρχονται να αμφισβητήσουν τη μακροημέρευση της κυβέρνησης Ζελένσκι.
Σύμφωνα με πηγές τις οποίες το αμερικανικό δίκτυο Axios επικαλείται ως αξιόπιστες, οι ΗΠΑ καταρτίζουν ήδη ένα νέο σχέδιο 28 σημείων για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, που προβλέπει, μεταξύ άλλων, την παραχώρηση στη Ρωσία τμημάτων της ανατολικής Ουκρανίας που τώρα δεν ελέγχει, με αντάλλαγμα αμερικανικές εγγυήσεις ασφάλειας προς το Κίεβο και τις Βρυξέλλες έναντι μελλοντικών επιθετικών βλέψεων της Μόσχας. Ο Λευκός Οίκος εκτιμά, σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πηγές, ότι αν ο πόλεμος συνεχιστεί είναι πολύ πιθανό η Ουκρανία να χάσει και αυτά τα εδάφη, και άρα «είναι προς το συμφέρον της μια συμφωνία τώρα».
Δεν είναι κεραυνός εν αιθρία. Ο νέος ελιγμός της Ουάσινγκτον έρχεται, όχι τυχαία, σε μια συγκυρία κατά την οποία η Ουκρανία συγκλονίζεται από ένα τεράστιο σκάνδαλο διαφθοράς, στο οποίο φαίνεται να πρυτανεύει ο στενός συνεργάτης και φίλος του προέδρου Ζελένσκι, Τιμούρ Μίντιτς, και το οποίο αγγίζει άμεσα υψηλόβαθμα στελέχη της κυβέρνησης του Κιέβου και έχει ήδη οδηγήσει στην παραίτηση του υπουργού Ενέργειας και του υπουργού Δικαιοσύνης, που ελέγχονται, μαζί με τον πρώην υπουργό Άμυνας και νυν Σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας, ότι υπεξαίρεσαν εκατοντάδες εκατομμύρια από τη δυτική βοήθεια στον τομέα της ενέργειας. Χρήματα, εννοείται, των ευρωπαίων φορολογουμένων κατά κύριο λόγο.
Κρίνοντας και μόνο από το γεγονός ότι είχε επιχειρήσει αυτοπροσώπως να σταματήσει τις εισαγγελικές έρευνες το περασμένο καλοκαίρι, όλα τα παραπάνω ήταν σε γνώση του Βολοντίμιρ Ζελέσκι, στον οποίο το σύνολο του δυτικού Τύπου καταλογίζει, για πρώτη φορά, την κύρια ευθύνη και «δείχνει το δρόμο» για την αποχώρησή του.
Μολαταύτα, και παρά τα όσα εκκωφαντικά τον ακολουθούν κατά πόδας, η Αθήνα υποδέχτηκε τον ουκρανό πρόεδρο μετά βαΐων. Χωρίς την παραμικρή σχετική νύξη από πλευράς πολιτειακής και πολιτικής ηγεσίας. Χωρίς στις κοινές δηλώσεις Μητσοτάκη-Ζελένσκι, μετά το πέρας των συναντήσεων που του επιφυλάχθηκαν ενθουσιωδώς από το Προεδρικό Μέγαρο και το μέγαρο Μαξίμου, να υπάρξει η παραμικρή ερώτηση από τους εκπροσώπους του Τύπου.
Πρυτάνευσε η στόχευση της «οριστικής απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο», όπως, μετά τη συνάντησή του με τον ουκρανό πρόεδρο, είπε ο πρωθυπουργός. Που, εξειδικεύοντας, αναφέρθηκε με έμφαση στην προοπτική της «άμεσης ενεργοποίησης του κάθετου διαδρόμου σύνδεσης της Ελλάδας με την Ουκρανία» και στο ρόλο της χώρας ως «πάροχος ενεργειακής ασφάλειας» στην Ουκρανία.
Δεν αγνοεί, ελπίζουμε, ο πρωθυπουργός ότι ο περίφημος κάθετος αγωγός υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) ενεργειακής σύνδεσης της Αλεξανδρούπολης με την Ουκρανία διανύει προς το παρόν τη βρεφική του ηλικία: ένας μικρός αγωγός με δύο μικρούς εξυπηρετούμενους: Ελλάδα και Βουλγαρία.
Μπορεί να εξελιχθεί σε δίκτυο ενεργειακής τροφοδοσίας της Ανατολικής αλλά και της Κεντρικής Ευρώπης, όπως φιλοδοξούν οι ΗΠΑ ως προαλειφόμενος μοναδικός πάροχος LNG μετά τον «απογαλακτισμό» από το ρωσικό φυσικό αέριο;
Δεν αποκλείεται. Υπό πολλές και γριφώδεις προϋποθέσεις: Της δημιουργίας, «εκ του μηδενός», ενός τεράστιου δικτύου υποδομών, επεκτάσεων και διασυνδέσεων των αγωγών. Της αντιμετώπισης του τεράστιου κόστους κατασκευής του. Του πώς το κόστος αυτό θα επιμεριστεί ανά επωφελούμενο. Και, κυρίως, του πόσος χρόνος θα απαιτηθεί μέχρι την απόσβεση του κόστους κατασκευής, πριν ο κάθετος διάδρομος αρχίσει να αφήνει θετικό οικονομικό αποτύπωμα για τους εμπλεκόμενους, από τον ένα και μοναδικό προμηθευτή μέχρι τους πολλούς και ποικίλους εξυπηρετούμενους. Και, βέβαια, από το αν το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης αντέχει να ανταποκριθεί, ως «πύλη εισόδου», στον όγκο των μεγάλων δεξαμενόπλοιων μεταφοράς LNG από το Τέξας.
Ως προς το τελευταίο αυτό, η Αθήνα εμφανίζεται πρόθυμη να αναπτύξει ένα νέο «σημαντικό ναυτιλιακό κόμβο» στην Ελευσίνα, όπως δήλωσε ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, στον Antenna, μετά τη συνάντησή του την περασμένη Τρίτη με την πρέσβειρα των ΗΠΑ, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, όπου αποφασίστηκε η άρση των όποιων «νομικών κωλυμάτων», ώστε να καταστεί δυνατή η μετατροπή των ναυπηγείων της αμερικανικών συμφερόντων εταιρίας ΟΝΕΧ στην Ελευσίνα σε διαμετακομιστικό κέντρο, προς αντιστάθμιση, επιπλέον, της στιβαρής παρουσίας της κινεζικής Cosco στο λιμάνι του Πειραιά.
Μετατροπή της Ελλάδας σε «ενεργειακό κόμβο και αρτηρία για την κεντρική και νοτιοανατολική Ευρώπη των 100 εκατομμυρίων κατοίκων» βλέπει η κυβέρνηση μετά την επίσκεψη Ζελένσκι και την υπογραφή της «δήλωσης προθέσεων» για διοχέτευση LNG στην Ουκρανία έως τον Μάρτιο του 2026.
Ξανά η οικονομία των λέξεων στην υπηρεσία της «ανάπλασης» της πραγματικότητας –της πολιτικής πραγματικότητας αυτή τη φορά. Που δεν είναι άλλη από την πρόθεση της κυβέρνησης να κρατήσει ψηλά το αφήγημά της περί αναβάθμισης της Ελλάδας σε κόμβο ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης με την επίνευση και του αμερικανικού παράγοντα, μέχρι τις εθνικές εκλογές το 2017.
