Στην εκδήλωση για τον Γιάννη Μπανιά που οργάνωσαν «Αυγή» και «Εποχή», μίλησαν πολλοί και πολλές, είτε στο πάνελ είτε στο βίντεο που είχε φτιαχτεί για την περίσταση. Δόθηκαν, έτσι, πολλές λεπτομέρειες, τόσο για τον σ. Γιάννη όσο και για τις αντίστοιχες φάσεις της ανανεωτικής αριστεράς στα πλαίσια της οποίας έδρασε.
Μια μικρή όμως λεπτομέρεια παραλήφθηκε: η διάσταση του φεμινισμού.*
Ως Γραμματέας του ΚΚΕ εσ. – Αν .Αρ., ο σ. Γιάννης Μπανιάς ήταν πάντα ανοικτός σε φεμινιστικά αιτήματα ως προς την κοινωνία και ως προς τη φυσιογνωμία του κόμματος. Δεν τα θεωρούσε πολυτέλεια, δευτερεύοντα, ή «ντροπή» για έναν σοβαρό πολιτικό «άνδρα». Το ΚΚΕ εσ. – Α.Α. ήταν το πρώτο κόμμα στην Ελλάδα που, στο (ιδρυτικό) συνέδριό του, θέσπισε την ποσόστωση γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Για το λόγο αυτό, κάποιοι (κυρίως ηλικιωμένοι) σύντροφοι έσκισαν τις κάρτες τους και αποχώρησαν από το συνέδριο. Πολέμιος της ποσόστωσης ήταν και ο σ. Ελεφάντης που συνήθιζε να λέει «τότε να βάλουμε και ποσόστωση για τους γαλανομάτηδες». Ο σ. Μπανιάς δεν υποχώρησε στις πιέσεις. Μαζί του, πρέπει να αναγνωρίσουμε, ήταν και πολλοί άλλοι άνδρες – στελέχη.
Απότοκα όλα αυτά, της φεμινιστικής κληρονομιάς του ΚΚΕ εσ. (με τις όποιες αδυναμίες του) αλλά και της φεμινιστικής αντίληψης σχεδόν όλων των γυναικών μελών του ΚΚΕ εσ. – Αν. Αρ. που, με το ίδιο πάθος υπερασπίζονταν την ανάγκη όχι μόνο του «Κ» αλλά και του «Φ». Όλα αυτά αντικατοπτρίζονταν τότε και στο περιοδικό «ΚΑΠΠΑ», του οποίου είχα τη χαρά να είμαι μέλος της συντακτικής επιτροπής του αλλά και στις συνεδριάσεις της Κεντρικής Επιτροπής (επίσης μέλος).
Στον ΣΥΡΙΖΑ, παρά τη μωβ σημαία στο ιδρυτικό σήμα του, ο φεμινισμός σταδιακά υποβαθμιζόταν έχοντας φτάσει σήμερα σε αρνητικό ρεκόρ. Πρέπει όμως να αναφέρουμε ότι, όσο ήταν μέλος της Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ, ο σ. Μπανιάς ήταν από τα πιο ανεκτικά και προσιτά μέλη της για το Δίκτυο Γυναικών ΣΥΡΙΖΑ που τότε υπήρχε.
Μνημονεύοντας τον σ. Γιάννη Μπανιά, θυμόμαστε τα παραπάνω ως αποτέλεσμα τόσο της κοινωνικής του ευαισθησίας όσο και της ατμόσφαιρας εκείνης της εποχής. Νομίζω, όμως, ότι κυρίως είχαν σχέση με την εμβάθυνσή του στο «δημοκρατικό δρόμο». Σήμερα η έννοια αυτή συνδέεται κυρίως με τη δημοκρατία ως ελευθερία του λόγου, με τον κοινοβουλευτισμό κ.λπ. Όσοι και όσες, όμως, θητεύσαμε στα χρόνια των επεξεργασιών του, πρέπει να θυμόμαστε και να θυμίζουμε ότι σημαντικό στοιχείο του «δημοκρατικού δρόμου» ήταν η αντίληψη περί πολλαπλών υποκειμένων επαναστατικής αλλαγής ή, αλλιώς, ότι «ή όλα μαζί προχωρούν ή τίποτα». Αυτή η αντίληψη ήταν βαθειά ριζωμένη στον σ. Γιάννη Μπανιά και από εκεί εκπορεύονταν κυρίως όσα παραπάνω ανάφερα και εγώ στη μνήμη του.
*Εξαίρεση αποτέλεσε ο σ. Νίκος Χουντής ο οποίος, στην ομιλία του, αναγνώρισε τον εμπλουτισμό της κλασικής μαρξιστικής του σκέψης, από τον σ. Μπανιά με τα νεότερα ρεύματα της οικολογίας και του φεμινισμού.
Ζωή Γεωργίου
