Κηφισός, Ποδονίφτης, Γιαμπουρλάς: Φυσικά ποτάμια που αντιστέκονται

Η Νέα Φιλαδέλφεια και η Νέα Χαλκηδόνα έχουν ένα μεγάλο προνόμιο. Περιβάλλονται από τμήματα τριών ποταμών, τα οποία σε σημαντικό βαθμό διατηρούν φυσικές κοίτες, που έχουν γλιτώσει από παλαιότερα έργα τσιμεντοποίησης και δημιουργούν μικρές οάσεις πλούσιες σε πανίδα και χλωρίδα, δίπλα στον αστικό ιστό.

Αυτό το προνόμιο της πόλης, αλλά και των όμορων περιοχών του 5ου Διαμερίσματος της Αθήνας, της Μεταμόρφωσης, των Αχαρνών «κάποιοι» το αντιμετωπίζουν εχθρικά. Είναι χρόνια η προσπάθεια διαδοχικών κυβερνήσεων και περιφερειακών αρχών να αλλοιωθούν κι αυτές οι τελευταίες φυσικές κοίτες με έργα διευθέτησης, όπως στο μεγαλύτερο μέρος αυτών των ποταμιών.

Η διέλευση των φυσικών ρεμάτων από την πόλη αντιμετωπίζεται ως πλημμυρικός κίνδυνος και αντιπροτείνεται ως αντιπλημμυρικό έργο η οχετοποίηση, με σκληρές παρεμβάσεις. Για όσους μένουμε στην περιοχή η αντιπαραβολή της φυσικής κοίτης με τη διευθετημένη είναι μέρα με νύχτα. Πέρα από τον υδροβιότοπο που έχει διαμορφωθεί στα φυσικά τμήματα, τα πλημμυρικά φαινόμενα είναι πολύ πιο ήπια και αντιμετωπίσιμα από τα τσιμεντωμένα τμήματα, όπου η ορμή του νερού αυξάνεται στις μεγάλες βροχοπτώσεις και οι κίνδυνοι γιγαντώνονται. Αυτή την απλή εξήγηση της φυσικής, δεν «μπορούν» να κατανοήσουν τα μελετητικά γραφεία που προτείνουν διαχρονικά ως λύση τσιμεντώματα, ή συρματοκιβώτια, αδιαφορώντας για την καταστροφή εκατοντάδων δένδρων και όλης της πανίδας στις περιοχές αυτές.

Δυο είναι τα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη και τα δυο έχουν ξεσηκώσει πάνδημη αντίδραση:

Το ένα αφορά τον Κηφισό. Έχει σχεδιαστεί από το υπουργείο Υποδομών και αφορά παρεμβάσεις σε μεγάλο μήκος του ποταμιού, μεταξύ άλλων βάρβαρη επέμβαση στο φυσικό τμήμα που βρίσκεται βόρεια από τον Κόκκινο Μύλο. Οι κάτοικοι, ο Σύλλογος Ροή, αλλά και ο Δήμος Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας έχουν προσφύγει στο ΣτΕ, όπου η εκδίκαση παίρνει συνέχεια αναβολές, με τελευταία στις 10 Ιουνίου.

Το άλλο αφορά τον Ποδονίφτη. Το 2019 κάτοικοι, ο Σύλλογος Ροή και οι Δήμοι Αθηνών και Νέας Φιλαδέλφειας-Νέας Χαλκηδόνας είχαν πετύχει την απόρριψη στο ΣτΕ ενός έργου διευθέτησης με τσιμέντο των 780 μέτρων της εναπομείνασας φυσικής κοίτης, το οποίο είχε σχεδιάσει τότε η Περιφέρεια Αττικής. Τώρα επανέρχεται το υπουργείο Υποδομών με ένα σχέδιο με πιο «φιλικές», υποτίθεται, παρεμβάσεις. Και οι δυο όμοροι Δήμοι εξέφρασαν την αντίθεσή τους.

Αλλά και στην κατάληξη του Γιαμπουρλά, που είναι το μοναδικό του κομμάτι που ρέει φυσικά για λίγα μέτρα πριν εκβάλλει στον Ποδονίφτη, αυθαίρετες εργασίες στα πρανή του δημιουργούν κινδύνους κατάργησής του, με ολέθριες συνέπειες.

Οι κάτοικοι βρίσκονται σε εγρήγορση για να αποτρέψουν αυτές τις παρεμβάσεις. Είναι θετικό ότι οι δημοτικές αρχές τόσο της Αθήνας, όσο και της Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας έχουν διαμορφώσει μια άποψη που σταθερά τα τελευταία δέκα χρόνια απορρίπτει αυτές τις «σκληρές» παρεμβάσεις και ζητά να διατηρηθούν οι φυσικές κοίτες. Σε επίπεδο Περιφέρειας, βέβαια, δεν έχει αλλάξει τίποτα και τα ποτάμια αντιμετωπίζονται σταθερά ως αγωγοί. Το ίδιο ισχύει και για το κεντρικό κράτος, οι υπηρεσίες του οποίου δεν φαίνεται να έχουν μεταβάλλει άποψη, όπως φάνηκε και από ημερίδα που συνδιοργάνωσαν Αποκεντρωμένη Διοίκηση, Περιφέρεια και ΚΕΔΕ πριν λίγο καιρό στη Νέα Φιλαδέλφεια.

Η Πρωτοβουλία μας, αλλά και άλλες συλλογικότητες κατοίκων στέκονται σταθερά υπέρ των φυσικών ρεμάτων. Έχει αποδειχθεί πολλές φορές ότι τα τσιμεντώματα κι οι διευθετήσεις δεν αποτελούν λύση για τον πλημμυρικό κίνδυνο της Αττικής. Αντίθετα, το 1994 έδειξαν με φονικό τρόπο, ότι κάθε βίαιη παρέμβαση στα ποτάμια πολλαπλασιάζει τους κινδύνους.

Γιώργος Κατερίνης, μέλος της Πρωτοβουλίας Κατοίκων Νέας Φιλαδέλφειας Νέας Χαλκηδόνας για την Προστασία των Ρεμάτων και του Περιβάλλοντος