Φωτογραφία: Magda Ehlers / Pexels
H 25η Σύνοδος του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO) στην Τιαντζίν της Κίνας, με τις προτεραιότητες που έθεσε για την επόμενη 10ετία, τη Διακήρυξη της Τιαντζίν και τη Στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης έως το 2035, αποτέλεσε ένα ακόμη βήμα για ένα πολυπολικό και πολυμερή κόσμο, που αν και φαινομενικά δεν στρέφεται ευθέως εναντίον της συλλογικής Δύσης, όπως δεν κουράζονται να διαμηνύουν οι ηγέτες του, στρέφεται άμεσα κατά των αμερικανικών δασμών, των εκβιασμών στην ενέργεια, του πολέμου στην Ουκρανία και τη γενοκτονία στη Γάζα, αναζητώντας έναν άλλο δρόμο οικονομικής συνεργασίας, βιώσιμης ανάπτυξης και ευημερίας.
Βήματα αποδέσμευσης
Η θερμή συνάντηση των προέδρων της Κίνας, της Ρωσίας και της Ινδίας ήταν αρκετή για να κρούσει τον κώδωνα κινδύνου στην Ουάσιγκτον, αλλά και στις Βρυξέλλες και τις πρωτεύουσες των «προθύμων». Τα χαμόγελα των τριών ηγετών επισφράγισε η υπογραφή της συμφωνίας ανάμεσα στη Ρωσία και την Κίνα για την κατασκευή του μεγαλύτερου αγωγού στον κόσμο Power of Siberia-2, που θα πλημμυρίσει από την Αρκτική, διαμέσου της Μογγολίας, την Ανατολική Κίνα με 50 εκατ. κυβ. μέτρα ρωσικού φυσικού αερίου το έτος, περιορίζοντας στην ουσία την αγορά του ακριβού υγροποιημένου αμερικανικού LNG, όπως και η αγορά ρωσικού πετρελαίου από την Ινδία με τέτοια έκπτωση που μόνο ένας τρελός θα μπορούσε να αρνηθεί.
Η Σύνοδος της SCO αποτέλεσε το τελευταίο διάστημα το δεύτερο σταθερό βήμα αυτονόμησης του Παγκόσμιου Νότου από τη Δύση, όπως φάνηκε και από την πρόσφατη Σύνοδο των BRICS τον Ιούλιο στο Ρίο Ντε Τζανέιρο, και αναμένεται να συμπληρωθεί με τις παρεμβάσεις των ηγετών του Παγκόσμιου Νότου στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ από τις 18 έως τις 22 Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη, παρά τους αμερικανικούς προσβλητικούς εκβιασμούς με την κατάργηση της βίζας εισόδου σε μη αρεστούς αξιωματούχους στον τελευταίο ένοικο του Λευκού Οίκου.
Ο SCO, στον οποίο συνεργάζονται 26 χώρες σε 50 τομείς, αποτελεί τον μεγαλύτερο περιφερειακό οργανισμό σε έκταση και πληθυσμό, με το 60% της έκτασης της Ευρασίας, το 40% του παγκόσμιου πληθυσμού, ενώ το ΑΕΠ τους ξεπερνά το 30% του παγκόσμιου ΑΕΠ, πλησιάζοντας τα 30 τρισ. δολάρια των ΗΠΑ.
H επιμονή με την οποία ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ υποστήριξε τη δημιουργία Αναπτυξιακής Τράπεζας του SCO, προσφέροντας μια πρώτη χρηματοδότηση με 1,2 δισ. δολάρια, θύμισε σε μεγάλο βαθμό την επιμονή του προέδρου της Βραζιλίας Λούλα για τη δημιουργία της αντίστοιχης Νέας Αναπτυξιακής Τράπεζας των BRICS, στην οποία τοποθετήθηκε ως πρόεδρος η πρώην πρόεδρος της Βραζιλίας Ντίλμα Ρούσεφ. Η αποδέσμευση του Παγκόσμιου Νότου από την κυριαρχία του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας αποτελεί τον κοινό παρονομαστή για την απεξάρτηση του από τη δυτική κυριαρχία και λεηλασία, παρά τις διαφορές και τις χαλαρές σχέσεις των μελών του.
Οικονομία, ασφάλεια, καινοτομία
Οι ρυθμοί ανάπτυξης των χωρών του SCO ξεπέρασαν το 5% και η βιομηχανική του παραγωγή αυξήθηκε 4,6% το 2024, ενώ τα εθνικά τους νομίσματα χρησιμοποιούνται διαρκώς και περισσότερο στις αμοιβαίες εμπορικές τους σχέσεις και συναλλαγές, υπενθύμισε ο ρώσος πρόεδρος Πούτιν, εκτιμώντας ότι δημιουργείται ένα κοινωνικο-οικονομικό περιβάλλον νέας σταθερότητας, ασφάλειας και ειρηνικής ανάπτυξης. Τον Νοέμβριο ο απομονωμένος, σύμφωνα με τη Δύση, Πούτιν θα φιλοξενήσει στη Μόσχα το Συμβούλιο των αρχηγών των κυβερνήσεων του SCO.
Ο ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι εστίασε το ενδιαφέρον του στην καταπολέμηση τα τρομοκρατίας, έδειξε ότι είναι ανοικτός στον διάλογο με τους πάντες, αλλά καθιστώντας και σαφές ότι δεν πρόκειται να υποκύψει σε κανέναν αμερικανικό εκβιασμό και θα συνεχίσει να αγοράζει χωρίς κανένα πρόβλημα ρωσικό πετρέλαιο.
Ο ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν υπογράμμισε επίσης την ανάγκη ενίσχυσης της οικονομικής συνεργασίας εντός του SCO, παρουσιάζοντας μια πρωτοβουλία για τη δημιουργία ενός συστήματος ειδικών λογαριασμών και διακανονισμών εντός του οργανισμού. Η πρωτοβουλία αυτή προβλέπει την επέκταση των διακανονισμών σε εθνικά νομίσματα, την έναρξη κοινών ψηφιακών υποδομών και τη δημιουργία ενός πολυμερούς ταμείου ανταλλαγής νομισμάτων. Για να εισπράξει τα εύσημα του προέδρου της Λευκορωσίας Λουκασένκο.
Ο πρόεδρος του Καζακστάν αναφέρθηκε στην ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης και του Ουζμπεκιστάν στη διεύρυνση του οργανισμού. Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ερντογάν προσπάθησε να ενισχύσει το διεθνές προφίλ του και να εμφανίσει την χώρα του ως μια περιφερειακή δύναμη στο δυτικό τμήμα του SCO, μεταξύ Νότου και Δύσης.
Στην τελική Διακήρυξη της Τιαντζίν συμπεριλήφθηκαν όλες οι παρατηρήσεις των ηγετών του SCO με την υπογράμμιση της σύσφιξης των σχέσεων του με την Ευρασιατική Οικονομική Ένωση (ΕΑΕU) και την Ένωση Χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN), που φαίνεται ως απαραίτητη προϋπόθεση για τη δημιουργία του πολυπολικού κόσμου.
Κοινός τόπος παρά τις διαφορές
Παραδόξως αυτοί οι περιφερειακοί και διεθνείς οργανισμοί του Παγκόσμιο Νότου, από τους BRICS, τον SCO, τον ASEAN και την ΕUEA, το Mercosur και την Κοινότητα των Κρατών της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής ή της Αφρικανικής Ένωσης, παρά τις εντελώς διαφορετικές συνθήκες και καταστάσεις, μοιάζουν σε μεγάλο βαθμό στο Κίνημα των Αδεσμεύτων, που είχε 120 κράτη μέλη και 17 παρατηρητές, και βασιζόταν σε πολλές από τις θεμελιώδεις αρχές κα διακηρύξεις αυτών των νέων οργανισμών για έναν κόσμο που δεν θα είναι υποτελής στη συλλογική Δύση. Η ειρήνη και ο αφοπλισμός, η κριτική στον ρατσισμό και την αποικιοκρατία, τις ΗΠΑ, το έλλειμμα δημοκρατίας στα οικονομικά κέντρα αποφάσεων, τη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ και τα αντιδημοκρατικά χαρακτηριστικά στη λειτουργία του Συμβουλίου Ασφαλείας του και την πολυπολιτισμικότητα, που σήμερα μετατράπηκε ανοικτά σε πολυμέρεια, αποτελούν κοινούς τόπους για όλα αυτά τα εγχειρήματα.
Από τη στιγμή που ο SCO δεν προβλέπει καμιά στρατιωτική συνεργασία και αποφασίζει με ομοφωνία, αποτελεί πόλο έλξης και συνεργασίας για τις χώρες που συμμετέχουν, ανεξάρτητα από τις διαφορετικές εθνικές τους στρατηγικές και τα πολιτικά καθεστώτα τους. Όταν μόνο οι ΗΠΑ δαπάνησαν για εξοπλισμούς σχεδόν 1 τρισ. δολάρια το 2024 η Κίνα, η Ρωσία και η Ινδία δαπάνησαν μόλις 600 δισ. δολάρια και μάλιστα με τη Ρωσία σε πόλεμο εναντίον της Ουκρανίας και του ΝΑΤΟ, να δαπανά «μόλις» 149 δισ. δολάρια.
Με το τέλος της Συνόδου του SCO, o πρόεδρος της Κίνας μετατράπηκε για δεύτερη φορά σε οικοδεσπότη για να δεχθεί στο γειτονικό Πεκίνο τόσο τον ρώσο πρόεδρο, όσο και τον ανώτατο ηγέτη της Βόρειας Κορέας Κιμ Γιονγκ Ουν για να παρακολουθήσουν, μαζί με άλλους ηγέτες, τη μεγαλύτερη στρατιωτική παρέλαση στον κόσμο για την επέτειο των 80 ετών από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου με την κοινή νίκη κατά του ναζισμού και του ιαπωνικού μιλιταρισμού. Μόνο που αυτή την φορά ο Κίτρινος Δράκος έδειξε για πρώτη φορά στην κοινή θέα τα νέα υπερσύγχρονα δόντια του.
Την ίδια περίπου στιγμή, με πρωτοβουλία της Κολομβίας, πραγματοποιήθηκε η συνεδρίαση της Κοινότητας των Κρατών της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής μπροστά στον φόβο της εισόδου των αμερικανικών πολεμικών πλοίων στα ύδατα της Βενεζουέλας, με τον Παγκόσμιο Νότο να βρίσκει ακόμη μια αφορμή επιτάχυνσης της χειραφέτησής και αυτονομίας του.
