“ Η προώθηση της δημοκρατίας στους τόπους εργασίας, η καθιέρωση θεσμών εργατικού και κοινωνικού ελέγχου, ανεξάρτητων από το συνδικαλιστικό κίνημα, με εκπροσώπους των εργαζομένων που θα εκλέγονται και θα ανακαλούνται από εκείνους, αποτελούν βασικούς στόχους μας.” Από την απόφαση του ιδρυτικού συνεδρίου του ΣΥΡΙΖΑ
Οι εκλογές τις 25ης Ιανουαρίου έχουν δημιουργήσει ένα νέο περιβάλλον για την ΔΕΗ και τους εργαζόμενους. Οι δηλώσεις του νέου υπουργού κ. Λαφαζάνη για την διακοπή της ιδιωτικοποίησης της ΔΕΗ, την ακύρωση της πώλησης της λεγόμενης μικρής ΔΕΗ και του ΑΔΜΗΕ όπως επίσης και η πρόθεση της επιστροφής του 17 % που είχε εκχωρηθεί στο ΤΑΙΠΕΔ ( ταμείο αξιοποίησης ιδιωτικής περιουσίας του δημοσίου ) αποτελούν απόδειξη αυτού του νέου περιβάλλοντος που φέρνει η νέα κυβέρνηση. Πολλά πλέον θέματα όπως αυτό της κοινωνικοποίησης της ΔΕΗ και εν γένει των δημοσίων επιχειρήσεων τίθενται προς συζήτηση.
Η κοινωνικοποίηση των δημοσίων επιχειρήσεων αποτελεί μέρος της πρότασης του ΣΥΡΙΖΑ (1) και πρέπει να ξεκινήσει μια αναζήτηση για το πώς αυτό θα υλοποιηθεί στο μέλλον. Οι καιροί ου μενετοί για τέτοιες πρωτοβουλίες, τα αρνητικά πολλά όπως η σημερινή μετοχική σύνθεση των περισσοτέρων ΔΕΚΟ και της ΔΕΗ βεβαίως, όπως επίσης οι δεσμεύσεις που τίθενται από την Ευρωζώνη αλλά και από το επίπεδο συνειδητοποίησης της ανάγκης του μετασχηματισμού αυτού μέσα στα συνδικάτα και γενικότερα στην κοινωνία. Ταυτόχρονα, υπάρχουν και θετικά όπως το θετικό φορτίο που έχουν στην Ευρώπη οι έννοιες της συμμετοχής των εργαζομένων στην διοίκηση επιχειρήσεων και της κοινωνικοποίησης, της ωρίμανσης μεταξύ των εργαζομένων των ιδεών αυτών αλλά και της μεγαλύτερης ικανότητας του σημερινού εργαζόμενου να συμμετάσχει στην διοίκηση μιας επιχείρησης. Όλα αυτά αποτελούν το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα πρέπει να αναζητηθεί ο οδικός χάρτης κοινωνικοποίησης των δημοσίων επιχειρήσεων. Η διαβούλευση που θα προηγηθεί θα πρέπει να είναι εξαντλητική και να παίρνει υπόψη της τα διαφορετικά δεδομένα κάθε επιχείρησης, την εμπειρία που υπάρχει στο εξωτερικό αλλά και στην χώρα μας από την αποτυχημένη κοινωνικοποίηση των Δημοσίων επιχειρήσεων της δεκαετίας 1980-90.
Γιατί κοινωνικοποίηση;
Διότι η δημιουργία μιας δημοκρατικότερης κοινωνίας στην χώρα μας επιβάλλει την αναπαραγωγή του δημοκρατικού αυτού περιβάλλοντος σε όλους τους κοινωνικούς χώρους μεταξύ των οποίων είναι και οι επιχειρήσεις. Διότι τα κακώς κείμενα που παρουσιάζουν οι δημόσιες επιχειρήσεις όπως σπατάλες, ρουσφέτια, διαφθορά κλπ αντιμετωπίζονται ριζικά από μια εντελώς διαφορετική οργανωτική δομή συλλογικής διοίκησης. Διότι θα αυξηθεί ο παραγωγικότητα και θα μειωθούν τα εργατικά ατυχήματα μια και οι ίδιοι οι εργαζόμενοι ξέρουν καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο τι πρέπει και πως πρέπει να γίνεται η κάθε εργασία. Διότι η συμμετοχή εκπροσώπων των κοινωνικών φορέων στις διοικήσεις θα είναι εγγύηση μιας δραστηριότητας που θα σέβεται το περιβάλλον και θα τιμολογείται δίκαια. Τέλος γιατί ο κάθε εργαζόμενος θα νοιώσει απελευθερωμένος σε ένα εργασιακό περιβάλλον συναπόφασης και υπεύθυνος για το μέλλον της επιχείρησής του. Όλα αυτά εξασφαλίζουν πως μια δημόσια επιχείρηση όπως η ΔΕΗ εν προκειμένω θα υπηρετεί τις κοινωνικές ανάγκες αξιοποιώντας της εγχώριες ενεργειακές πηγές, διασφαλίζοντας την αδιάλειπτη τροφοδοσία με την μικρότερη δυνατή τιμή και με τις μικρότερες δυνατές επιπτώσεις στο περιβάλλον.
Συμβούλια εργαζομένων στην ΔΕΗ
Μέχρι σήμερα οι κυβερνήσεις των ιδιωτικοποιήσεων, της αυθαιρεσίας και της διαφθοράς, η κυριαρχία αντίστοιχων ιδεών στην πλειοψηφία του συνδικαλιστικού κινήματος μαζί με την εχθρική στάση της διοίκησης της ΔΕΗ δημιουργούσαν περιβάλλον αποπνικτικό για θεσμούς όπως τα συμβούλια εργαζομένων. Παρά την προσπάθεια πολλών εργαζομένων να δημιουργήσουν Τοπικά Εργασιακά συμβούλια (ΤΕΣ) στον χώρο τους μόνο σε τρείς μονάδες της ΔΕΗ υπάρχουν Συμβούλια Εργαζομένων όταν το 1986 στο ξεκίνημα της κοινωνικοποίησης που επιχείρησε το ΠΑΣΟΚ συγκροτήθηκαν 118 Συμβούλια !
Με την νέα κυβέρνηση το περιβάλλον αυτό πρέπει να αλλάξει, τα συμβούλια εργαζομένων να τεθούν στο κέντρο του ενδιαφέροντός της και μέσα σε αυτό το ευνοϊκό περιβάλλον θα πρέπει και τα συνδικάτα και η διοίκηση και οι εργαζόμενοι να ανασυγκροτήσουν τα ΤΕΣ σε όλη την Ελλάδα. Η ιδέα αυτή πρέπει να καλλιεργηθεί μέσα στους εργαζόμενους, μέσα στην κοινωνία να ωριμάσει και να κατακτηθεί από την ίδια την κοινωνία και όχι να στηθεί από τα πάνω. Το βασικό νομοθετικό πλαίσιο για την λειτουργία τους σήμερα υπάρχει και είναι ο νόμος 1767/88 που αποτελεί την ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία της 135 Διεθνούς Σύμβασης Εργασίας. Υπάρχουν επίσης οι κανονισμοί λειτουργίας και γενικών συνελεύσεων που είχαν εκπονηθεί το 1986 από την επιχείρηση και τα οποία άμεσα θα πρέπει να αναδιατυπωθούν έτσι ώστε να καλύπτουν τις σημερινές ανάγκες.
Αργότερα και μετά από διαβούλευση με εργαζόμενους, με πολίτες με φορείς της κοινωνίας την διοίκηση της ΔΕΗ και κυρίως τα συνδικάτα θα πρέπει να ετοιμασθεί ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο που θα αλλάζει ριζικά τον τρόπο λειτουργίας της ΔΕΗ. Στον νέο τρόπο λειτουργίας μιας κοινωνικοποιημένης ΔΕΗ, διοίκηση, εργαζόμενοι και κοινωνία θα συγκροτούν τα διοικητικά όργανα στην εταιρεία που είναι αναγκαία και θα την καθιστούν ικανή να εξαλείψει την διαφθορά και να υπηρετεί όσο καλύτερα γίνεται τις λαϊκές ανάγκες.
Ανδρέας Αβραμίδης (Γραμματέας του Συμβουλίου Εργαζομένων στην ΔΕΗ/ΔΠΑΝ)
1. «Οι παρεμβάσεις του ΣΥΡΙΖΑ τόσο σε κοινοβουλευτικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο ανέδειξαν ότι υπάρχει άλλος δρόμος απέναντι στο δίλημμα του κρατισμού ή των ιδιωτικοποιήσεων. Aυτός είναι: η πορεία κοινωνικοποίησης των Δ.Ε. κοινωνική ιδιοκτησία, κοινωνική λειτουργία και κοινωνικός έλεγχος.» http://www.syriza.gr/theseis/pros_diavoulefsi_dimosies_epix.pdf
