Την Κυριακή οι ισπανοί ψηφοφόροι θα βρεθούν και πάλι μπροστά στις κάλπες –για τρίτη φορά τα τελευταία χρόνια– να εκλέξουν τη νέα κυβέρνηση και τη γερουσία. Οι εκλογές θα γίνουν σ΄ ένα πολιτικό τοπίο αβέβαιο και ρευστό, αφού, ακόμα μέχρι τις τελευταίες ημέρες, ένα αρκετά μεγάλο ποσοστό πολιτών παρέμεινε αναποφάσιστο, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις.
Οι εκλογές αυτές είναι κρίσιμες και αποφασιστικές για το μέλλον της χώρας και από μια άποψη γενικότερα για την Ευρώπη. Οι ψηφοφόροι καλούνται να αποφασίσουν αν η χώρα θα συνεχίσει την πορεία της οικονομικής ανάπτυξης, διορθώνοντας τα λάθη του πρόσφατου παρελθόντος και κλείνοντας τις πληγές της λιτότητας στο κοινωνικό σώμα ή θα επιστρέψουν πίσω σε αυτή. Οι προηγούμενες εκλογές που έγιναν στις 26 Ιουνίου το 2016, έδωσαν τη δυνατότητα στο Μαριάνο Ραχόϊ, ηγέτη τότε του Λαϊκού Κόμματος, να συνεχίσει την καταστροφική πολιτική της λιτότητας, έχοντας τη σχετική πλειοψηφία με 137 βουλευτές, ενώ το Σοσιαλιστικό Κόμμα των Εργαζομένων της Ισπανίας βγήκε αποδυναμωμένο, με 84 βουλευτές. Όμως, μετά την πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης Ραχόϊ για σκάνδαλα, και την παραίτησή του την 1η Ιουνίου το 2018, η πολιτική σκηνή άλλαξε. Ο Πέδρο Σάντσεθ, που επέστρεψε δυναμικά στην ηγεσία του Σοσιαλιστικού Κόμματος, κατόρθωσε να σχηματίσει κυβέρνηση με την αποφασιστική υποστήριξη του Πάμπλο Ιγλέσιας, ηγέτη των Ποδέμος, καθώς και με τις ψήφους των βάσκων και καταλανών εθνικιστών.
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Σοσιαλιστές, με ποσοστό 30%, εκλέγουν 120-130 βουλευτές. Η αύξηση αυτή σε ψήφους και έδρες οφείλεται κυρίως στη μετακίνηση των ψηφοφόρων από τους Ποδέμος. Το κόμμα της ριζοσπαστικής αριστεράς φαίνεται να συγκρατεί ένα ποσοστό 13-15%, έναντι του 21% το 2016, εκλέγοντας σχεδόν τους μισούς βουλευτές από τους 72 που έχει σήμερα. Με βάση αυτά τα αποτελέσματα, το μπλοκ της αριστεράς, συνολικά, φαίνεται να συγκεντρώνει ένα ποσοστό γύρω στο 43%, χωρίς να είναι σίγουρο αν αυτό είναι σε απόσταση ασφάλειας από το ποσοστό του μπλοκ της δεξιάς.
Η σύγκρουση σήμερα, βέβαια, είναι σκληρή μεταξύ αριστεράς και δεξιάς, μια σύγκρουση ανάμεσα σε δυο μπλοκ, όπως στις εκλογές του 2015 και 2016, όταν οι νέες πολιτικές δυνάμεις παρενέβησαν δυναμικά στο πολιτικό προσκήνιο, καταλαμβάνοντας το χώρο που άφησαν τα κόμματα του δικομματισμού, τα οποία φέρνουν την ευθύνη για την οικονομική κρίση στη χώρα.
Και σήμερα η σύγκρουση διεξάγεται σε δύο μπλοκ: της αριστεράς που συγκροτείται από τους Σοσιαλιστές, την Unidas Podemos και τις άλλες μικρότερες αριστερές δυνάμεις και, από την άλλη, το τριτοκομματικό μπλοκ της δεξιάς που αποτελείται από το Λαϊκό Κόμμα, τους Πολίτες και το ακροδεξιό VOX, που εκτινάχθηκε από το 0,2 στο 11% στις εκλογές της Ανδαλουσίας και έτσι συνέβαλε αποφασιστικά στην ήττα των Σοσιαλιστών και την ανάδειξη στην τοπική εξουσία της παραδοσιακής δεξιάς, που υιοθέτησε ένα υπερ-πατριωτικό και ξενοφοβικό λόγο. Και ο λόγος αυτός, όπως αναφέρεται από τα μίντια, έχει περάσει στα συντηρητικά κόμματα: στο Λαϊκό Κόμμα και στους Πολίτες. Το δεύτερο, μάλιστα, που αυτοκαθορίζεται σαν φιλελεύθερο, είναι έτοιμο να συμμαχήσει με την άκρα δεξιά και, το χειρότερο, θέτει βέτο, απορρίπτοντας κάθε συνεργασία με τη σοσιαλδημοκρατία.
Με αυτά τα δεδομένα, το ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης της δεξιάς θα περιέπλεκε και θα δυσκόλευε ακόμα περισσότερο την κατάσταση στην Ισπανία. Το ενδεχόμενο αυτό μπορεί να απομακρυνθεί μόνο με την ενότητα της αριστεράς και άλλων δυνάμεων, όπως υποστηρίζουν οι Ποδέμος. Αυτό αναφέρεται στο απόσπασμα του άρθρου παρακάτω.
Μ. Κοβάνης
Η οικοδόμηση της λαϊκής ενότητας ένας δρόμος χωρίς επιστροφή
Της Maite Mola*
(…) Η προκήρυξη των πρόωρων εκλογών από τον πρωθυπουργό έγινε με εκλογικά κριτήρια, όταν διαπίστωσε ότι το κόμμα του έχει κερδίσει υψηλά ποσοστά. Εμείς θεωρούμε αυτή την ενέργεια λάθος, γιατί πιο σπουδαίο είναι να προχωρήσουν οι μεταρρυθμίσεις, που βρίσκονται πάντα υπό αναστολή, σε μια χώρα όπου η ανεργία, οι προσωρινές εργασιακές σχέσεις και η φτώχεια είναι πάντα εδώ. Τα μέτρα που εφαρμόστηκαν τους προηγούμενους μήνες, όπως η αύξηση του κατώτατου μισθού, έδωσαν ανάσα σε 3 εκατ. άτομα.
Στην Ενωμένη Αριστερά, πριν από την προκήρυξη των εκλογών, είχαμε αρχίσει να εργαζόμαστε για να επανοικοδομήσουμε την εκλογική συμμαχία του 2016, με τη νέα ονομασία Unidas Podemos («Ενωμένοι μπορούμε»). Ενωμένοι κεντρικά, αλλά και σε κάθε περιφέρεια, σε όλη την Ισπανία με τις άλλες δυνάμεις, σε τοπικό επίπεδο για το κοινοβούλιο και τη γερουσία. Τα μίντια, όμως, της χώρας εστιάζουν την προσοχή τους, όπως και ορισμένοι κύκλοι κοντά στην αριστερά, στο γεγονός ότι το εκλογικό μέτωπο που συμπεριλαμβάνει την Ενωμένη Αριστερά, τους Ποδέμος, την Catalunya en Comun, τους Οικολόγους, καθώς και άλλες περιφερειακές δυνάμεις, χάνουν ψήφους σε σχέση με τις εκλογές του 2016.
Είναι γεγονός ότι στις τελευταίες εκλογές στην Ανδαλουσία τον Δεκέμβριο του 2018, η αριστερά δεν κατάφερε να πείσει τους ψηφοφόρους που απείχαν. Κι όμως, αυτή είναι η μεγάλη πρόκληση της εκλογικής καμπάνιας τώρα, γιατί θεωρούμε ότι η οικοδόμηση της λαϊκής ενότητας είναι μια υπόθεση φιλόδοξη και όχι μόνο ένα εκλογικό μέτωπο, είναι ένας δρόμος χωρίς επιστροφή.
Η τριτοκομματική δεξιά: οι Πολίτες του Ριβέρα, το Λαϊκό Κόμμα και το VOX επικεντρώνουν την εκλογική τους καμπάνια γύρω από την Καταλονία και αφιερώνουν πολύ χρόνο για να αμφισβητήσουν το δικαίωμα στις εκτρώσεις και στην ισότητα ανδρών και γυναικών από μια οπτική βαθύτατα μαζοχιστική. Το Σοσιαλιστικό Κόμμα επιχείρησε να κερδίσει ψήφους από την αριστερά και το κόμμα των Πολιτών. Μια απόπειρα αντιφατική, η οποία όμως δεν είναι αθώα. Καλλιεργεί την εντύπωση πως αν το εκλογικό αποτέλεσμα το επιτρέψει, θα μπορέσει να κυβερνήσει με τους Πολίτες. Μια τέτοια συμμαχία θα ήταν, πρώτα απ΄ όλα, αποδεκτή από τους ισχυρούς οικονομικούς κύκλους (…)
Για το ζήτημα της Καταλονίας υπάρχουν τρεις θέσεις. Η πρώτη είναι αυτή υπέρ της ανεξαρτησίας, η οποία υποστηρίζεται απ΄ όλες τις δυνάμεις που δεν συζητούν κανένα άλλο θέμα. Η δεύτερη είναι των τριών κομμάτων της δεξιάς και του ΣΚ που αντιτίθενται σε οποιαδήποτε λύση, δέχονται, όμως, τη συνέχιση της βαθιάς διαίρεσης και του αποπροσανατολισμού που συνυπάρχει στην Καταλονία και σε όλη την επικράτεια. Και η τρίτη, η δικιά μας, που επικεντρωνόμαστε στο δικαίωμα του αυτοκαθορισμού και της αλλαγής του συντάγματος, υιοθετώντας την ομοσπονδιοποίηση, αγωνιζόμενοι για την υπεράσπιση των εργαζομένων και όχι μόνο για το «εθνικό» πρόβλημα (…)
Σε αυτό το πλαίσιο, είμαστε υποχρεωμένοι να δώσουμε τον εκλογικό αγώνα, απευθυνόμενοι στους αναποφάσιστους και τον κόσμο της αριστεράς, λέγοντάς τους ότι σε αυτές τις εκλογές κρίνεται η ίδια η δημοκρατία. Γιατί οι τρεις δυνάμεις της δεξιάς είναι οι πιο αντιδραστικές και ανασύρουν τις προτάσεις τους από το πιο σκοτεινό παρελθόν της χώρας. (…) Η ψήφος στην Unidas Podemos είναι μια συνειδητή ψήφος, με μια ηθική και κοινωνική διάσταση και ταυτόχρονα εγείρει και ένα αντιφασιστικό τείχος.
*Υποψήφια του Ποδέμος.
