«Μέρες οργής»
Η νεαρή Άννε είναι παντρεμένη με τον αρκετά χρόνια νεότερό της πάστορα Άμπσαλον, ο οποίος φέρεται στη γυναίκα του με ευγένεια και σεβασμό. Η μητέρα του όμως δε φαίνεται να συμφωνεί με αυτόν τον γάμο και δεν χάνει την ευκαιρία να δείχνει την αντιπάθειά της προς την όμορφη νύφη της.
Βρισκόμαστε σε κάποιο χωριό στη Δανία στις αρχές του 17ου αιώνα, μια εποχή που οι δεισιδαιμονίες και ο θρησκευτικός φανατισμός βρισκόταν σε έξαρση. Κι όταν μια ηλικιωμένη γυναίκα, η Μερέτε, κατηγορήθηκε για μάγισσα, η Άννε προσπάθησε να πείσει τον σύζυγό της να τη βοηθήσει. Άλλωστε, αυτός ήταν που είχε σώσει από την πυρά και τη μητέρα της συζύγου του όταν κι εκείνη είχε κατηγορηθεί για μαγεία. Εκείνος όμως κάτω από την κοινωνική πίεση και τις παροτρύνσεις της αυταρχικής μητέρας του δεν θα βοηθήσει τη Μερέτε. Στο μεταξύ, έχει επιστρέψει στο πατρικό του ο Μάρτιν, γιος του Άμπσαλομ. Η Άννε νιώθει έλξη για τον νεαρό γιο του συζύγου της όπως κι εκείνος για τη νεαρή μητριά του. Οι εξελίξεις που έρχονται, κλονίζουν τις οικογενειακές ισορροπίες με τραγικά αποτελέσματα.
Η ταινία του κορυφαίου δανού σκηνοθέτη Καρλ Ντράγιερ «Μέρες οργής» (Vredens dag) γυρίστηκε το 1943 και ενώ η Δανία βρισκόταν υπό ναζιστική κατοχή. Έτσι δεν είναι τυχαίο που αμέσως μπήκε στο στόχαστρο της κριτικής εκ μέρους των αρχών, που θεώρησαν ότι ο Ντράγιερ αναφερόμενος στο κυνήγι μαγισσών τον 17ο αιώνα, το παραλληλίζει με τις διώξεις των Εβραίων από τους ναζί. Αν και ο ίδιος ποτέ δεν παραδέχτηκε κάτι τέτοιο, προτίμησε, κατόπιν προτροπής των φίλων του, να εγκαταλείψει τη Δανία και να καταφύγει στη γειτονική Σουηδία όπου και παρέμενε μέχρι το τέλος του πολέμου.
Δεν ξέρω εάν όντως ο Ντράγιερ με το κυνήγι μαγισσών ήθελε να καταφερθεί εναντίον των ναζί ή δεν είχε καμία τέτοια πρόθεση. Σίγουρα όμως η ταινία του αποτελεί μια σαφή τοποθέτηση κατά του θρησκευτικού φανατισμού και της μισαλλοδοξίας. Η Άννε και ο Μάρτιν αντιπροσωπεύουν τη νεανική ορμή, τον πόθο και το ερωτικό πάθος σε αντίθεση με την κρατούσα αντίληψη περί ηθικής και την εκκλησιαστική εξουσία. Οι δύο νέοι, και πρωτίστως η Άννε, που ως γυναίκα βρίσκεται πιο εύκολα στο στόχαστρο της κριτικής, έρχεται αντιμέτωπη με το σκοταδισμό, την κοινωνική κατακραυγή και την εξουσία. Κι όπως φαίνεται εκεί στόχευε ο Καρλ Ντράγιερ, δηλαδή να μιλήσει για την ατομική ελευθερία και για το δικαίωμα στην ερωτική επιθυμία, ως δικαίωμα όχι μόνον των ανδρών αλλά και των γυναικών.
Ο αφηγηματικός ρυθμός είναι αργός, τα πλάνα καθαρά και συμμετρικά, οι εικόνες μοιάζουν με ζωγραφικούς πίνακες. Ο σκηνοθέτης επιχειρεί να πλησιάσει τους ήρωές του και να αναδείξει το προσωπικό δράμα που κουβαλά ο καθένας. Με πρώτη και καλύτερη την Άννε φυσικά, αλλά και δευτερευόντως τον Μάρτιν, τον πάστορα Άμπσαλον αλλά και τη μητέρα του.
Τελικά τι είναι αμαρτία; Σ’ αυτό το ερώτημα προσπαθεί να απαντήσει ο Ντράγιερ και το θέτει ενώπιον των θεατών. Είναι η «απιστία» της Άννε; Είναι η «προδοσία» του Μάρτιν; Είναι η ατολμία του Άμπσαλον να σώσει την Μερέτε; Είναι η αυταρχική συμπεριφορά της μητέρας; Ή μήπως η αμαρτία βαραίνει όλους τους ταγούς της εκκλησιαστικής εξουσίας αλλά και της μικρής κοινωνίας του χωριού;
Λεπτοδουλεμένη σκηνοθεσία, υποβλητική φωτογραφία με εξαιρετικούς φωτισμούς και επιμονή στην κινηματογράφηση των προσώπων. Οι ήρωες είναι έρμαια μιας προδιαγεγραμμένης μοίρας και αποκτούν τραγικές διαστάσεις καθώς δεν μπορούν να ξεφύγουν από την οργή της επί της γης εξουσίας του Θεού.
Η ταινία είναι διασκευή του θεατρικού έργου «Άννε Πέντερσντοτερ» του Χανς Βίερς-Γιένσεν, που βασίστηκε σε αληθινά γεγονότα που συνέβησαν στη Νορβηγία το 16ο αιώνα. Εκείνη την περίοδο έγιναν πολλές δίκες και καταδίκες μαγισσών, ανάμεσά στις οποίες ήταν και η Άννε Πέντερσντοτερ.
