Διαμαρτυρία κτηνοτρόφων στη Λέσβο και αποκλεισμός του λιμανιού της Μυτιλήνης (Παναγιώτης Μπαλάσκας / Eurokinissi)
Από τη στιγμή που ο αφθώδης πυρετός εμφανίστηκε στα απέναντι της Λέσβου παράλια της Τουρκίας ήταν θέμα χρόνου να μεταφερθεί και στο νησί, τόσο λόγω της πληθώρας των ανθρώπων και των εμπορευμάτων που μετακινούνται μεταξύ των δύο πλευρών, όσο και της απόστασης, αφού τις δύο ακτές τις χωρίζει απόσταση εννέα μιλίων, ενώ τα αερολύματα και τα πουλιά, ταξιδεύουν σε πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις.
Αυτή η «βεβαιωμένη πιθανότητα» έπρεπε να σημάνει γενικό συναγερμό στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, στην περιφέρεια Βορείου Αιγαίου και σε όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες. Άπαντες αδράνησαν, μέτρα προστασίας, πρόληψης και βιοασφάλειας δεν ελήφθησαν και όταν ο αφθώδης πυρετός έκανε την εμφάνισή του στις 16 του Μάρτη σημειώθηκε πανικός!
Ενεργοποιήθηκε το Κέντρο Προστασίας ελέγχου της ζωονόσου καθορίζοντας γύρω από την εστία ζώνη προστασίας 3 χιλιομέτρων, ζώνη επιτήρησης 10 χιλιομέτρων, ενώ το υπόλοιπο νησί χαρακτηρίστηκε ως ζώνη περαιτέρω επιτήρησης με ειδικούς περιορισμούς και επιδημιολογική παρακολούθηση.
Στα μέτρα πρόληψης που ανακοίνωσε το υπουργείο μέχρι τις 15 Μαρτίου περιλαμβάνονται η απαγόρευση μετακίνησης των ζώων εντός των ευαίσθητων περιοχών, η απαγόρευση διακίνησης και εμπορίας γαλακτοκομικών προϊόντων που παρήχθησαν ή θα παραχθούν εκτός νησιού, ενώ επίσης απαγορεύτηκαν όλες οι σφαγές αιγοπροβάτων και βοοειδών και η διακίνηση ντόπιου κρέατος εκτός νησιού.
Ο εμπορικός αποκλεισμός των κτηνοτροφικών προϊόντων του νησιού οδήγησε τους τυροκόμους σε κλείσιμο των τυροκομείων, λέγοντας ότι αφού «δεν μπορούμε να πουλήσουμε το τυρί δεν μπορούμε να τυροκομήσουμε το γάλα», οδηγώντας τους κτηνοτρόφους δικαίως σε ξεσηκωμό και διαμαρτυρίες. Ο υφυπουργός κ. Χρήστος Κέλλας που επισκέφθηκε τη Μυτιλήνη, για καθαρά επικοινωνιακούς λόγους, και συσκέφθηκε στην περιφέρεια με τον περιφερειάρχη, τους δημάρχους, τους τυροκόμους και τους κτηνοτρόφους, ήρθε εντελώς απροετοίμαστος: δεν γνώριζε τη βασική εθνική και ενωσιακή νομοθεσία, δεν έδωσε σαφείς απαντήσεις στα αιτήματα των παρευρισκόμενων, δημιουργώντας κρίση πάνω στην κρίση, εξοργίζοντας ακόμη περισσότερο τους κτηνοτρόφους. Το ίδιο έγινε και με τον γενικό γραμματέα του υπουργείου που επισκέφθηκε την επαύριο την πόλη, ο οποίος μάλιστα ρωτούσε τους παρισταμένους να μάθει τι τους είπε ο κ. Κέλλας, με αποτέλεσμα να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι στο υπουργείο υπάρχει πλήρης ασυνεννοησία. Ο κ. Κέλλας αδυνατώντας να βρει λύση στο τι θα γίνει το γάλα που δεν θα τυροκομούταν, οδηγούσε ουσιαστικά τους κτηνοτρόφους σε οικονομικό αφανισμό αλλά και σε πρωτοφανή καταστροφή του περιβάλλοντος, αφού οι κτηνοτρόφοι θα ήταν αναγκασμένοι να αδειάζουν δεκάδες τόνους γάλακτος στο έδαφος.
Ο περιφερειάρχης, οι δήμαρχοι και οι τυροκόμοι τελικά μετά από τις συνεχείς κινητοποιήσεις των κτηνοτρόφων είχαν συνάντηση με τον υπουργό κ. Τσιάρα από τον οποίο πήραν την υπόσχεση ότι το γάλα που παρήχθη ή θα παραχθεί μετά τις 15 Μαρτίου και όσο κρατήσει ο εμπορικός αποκλεισμός του νησιού θα πληρωθεί από το υπουργείο. Μετά από αυτή τη διαβεβαίωση του υπουργού τα τυροκομεία άνοιξαν, η παραγωγική διαδικασία συνεχίστηκε και οι κτηνοτρόφοι περιμένουν την υπουργική απόφαση που θα εξειδικεύει τα μέτρα στήριξης στο γάλα για να δουν αν τους ικανοποιούν.
Μένει τώρα ο σχεδιασμός των μέτρων στήριξης στο κρέας στα 70.000 αμνοερίφια που προορίζονταν για τις σφαγές του Πάσχα, καθώς και ο τρόπος στήριξης των τυροκόμων από την οικονομική ζημιά που είναι σίγουρο ότι θα υποστούν. Το υπουργείο έχει τον χρόνο και τα μέσα, όπως τα χρηματοδοτικά εργαλεία Deminimis, Ταμείο Αρωγής, μέτρα στήριξης της αγοράς από ευρωπαϊκούς πόρους και προγράμματα, όπως σχολικά γεύματα και επισιτιστική βοήθεια, καθώς και προγραμμάτων για μέτρα στην αγορά που έχουν σχέση με το μάρκετιγκ και τη διάθεση των λεσβιακών κτηνοτροφικών στις αγορές.
Αυτό που προέχει αυτή τη στιγμή, όμως, είναι η μάχη στο πεδίο για την αντιμετώπιση της επιζωοτίας, που δεν εξελίσσεται ενθαρρυντικά και η κατάσταση θεωρείται κρίσιμη για τον κλάδο. Μέχρι σήμερα, που γράφονται αυτά, 13 ήταν τα κρούσματα του πυρετού στην ζώνη προστασίας, ενώ οι υπόλοιπες ζώνες δεν έχουν ακόμα ελεγχθεί και κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά πώς είναι η επιδημιολογική κατάσταση των ζώων μέσα σ αυτές.
Είναι γεγονός πως ο αφθώδης πυρετός βρήκε τη Λέσβο εντελώς απροετοίμαστη. Κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι τα μέτρα πρόληψης, αν είχαν ληφθεί, θα μπορούσαν να είχαν θωρακίσει το νησί, αφού πάντα μπορεί να υπάρξει ο αστάθμητος παράγοντας. Εάν, όμως, είχαν ληφθεί εγκαίρως μέτρα βιοασφάλειας, το νησί μας θα είχε μεγαλύτερη ετοιμότητα και επιχειρησιακή ικανότητα να αντιμετωπίσει την επιζωοτία, η οποία ίσως να μην είχε πάρει αυτή την έκταση.
Είναι εμφανές ότι η νεοφιλελεύθερη πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη κάνει ό,τι μπορεί για να απαξιώσει όλο τον κρατικό μηχανισμό, από το υπουργείο μέχρι τους οργανισμούς που στηρίζουν τον αγροτικό τομέα, κάνοντας συνεχείς αναθέσεις σε ιδιώτες (outsourcing), επενδύοντας έτσι, όχι σε κρατικά αλλά σε ιδιωτικά στελέχη, στέλνοντας όλη τη γνώση, τις πρωτοβουλίες και την εμπειρία στον ιδιωτικό τομέα.
Αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής είναι να υπάρχουν ελλείψεις προσωπικού στην κτηνιατρική υπηρεσία, ελλείψεις πόρων ακόμα και για τα απαραίτητα μέσα προστασίας όπως είναι τα απολυμαντικά, ελλείψεις υποδομών (π.χ. απολυμαντικοί τάφροι και αψίδες), ελλείψεις στην ενημέρωση των κτηνοτρόφων, και κυρίως ελλείψεις στον κεντρικό συντονισμό και σχεδιασμό με ευθύνη της κυβέρνησης.
Αυτό πάντως που φαίνεται να συζητείται κι ίσως το αποφασίσει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με το κλιμάκιο που στέλνει στο νησί, είναι ο γενικός εμβολιασμός των ζώων. Τι και πώς θα υλοποιηθεί αυτό και τι αποτέλεσμα θα έχει στην παραγωγική διαδικασία κανείς δεν μπορεί να το πει με σιγουριά, μιας και είναι πρώτη φορά που θα συμβεί στη χώρα μας εμβολιασμός για αφθώδη πυρετό.
Τέλος, ο αφθώδης πυρετός πρέπει να σημειώσουμε ότι δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο και δεν αποτελεί απειλή ή κίνδυνο για τη δημόσια υγεία. Το γεγονός της απαγόρευσης και διακίνησης των κτηνοτροφικών προϊόντων έχει σχέση με την προστασία πρόληψης και διασποράς του ιού σε άλλες κτηνοτροφικές περιοχές. Το ότι αυτό δεν το έχουν αντιληφθεί όλοι οι καταναλωτές και η αγορά, αποτελεί άλλο ένα αρνητικό επίτευγμα της νεοφιλελεύθερης κυβέρνησης.
