Οι ιστορίες δεν είναι κεφάλαια από μυθιστορήματα. Δεν θα έπρεπε να διαβάζονται διαδοχικά, σαν να επρόκειτο η μία ιστορία να ακολουθεί την άλλη. Διάβασε μία. Κλείσε την άλλη. Διάβασε κάτι άλλο. Επέστρεψε αργότερα. Οι ιστορίες μπορούν να περιμένουν.

Mavis Gallant, Paris Stories

Αν και η Καναδή συγγραφέας αναφερόταν περισσότερο στη μυθοπλασία, κάλλιστα η συμβουλή της αυτή θα μπορούσε να αφορά και το προσωπικό αφήγημα του καθενός μας, το οποίο στις μέρες μας κοινοποιείται εύκολα και γρήγορα μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Το πρόβλημα είναι ότι ακριβώς αυτός ο σύγχρονος τρόπος διαμοιρασμού της κάθε ιστορίας, είτε πλασματικής είτε αληθινής, μας αποτρέπει πολλές φορές από το να πάρουμε την απόστασή μας και να τη δούμε χωριστά γι’ αυτό που είναι ﮲ η προσωπική αλήθεια του καθενός που μπορεί να συνοδεύεται από πολλά, αντιθετικά μεταξύ τους, ζευγάρια λέξεων: πραγματική ή αβάσιμη, δημοσιογραφική ή λογοτεχνική, παραστατική ή ασήμαντη. Ενδεικτικά μόνο, τα επίθετα αυτά υπογραμμίζουν το πλήθος αναγνώσεων που μπορούν να έχουν αυτές οι διάφορες ιστορίες και που στην πραγματικότητα σπάνια ακολουθούμε.

Με κύριο χαρακτηριστικό της την άμεση ικανοποίηση, η περίοδος που διανύουμε μας καλεί να καταβροχθίζουμε αδιάλειπτα ψηφιακά αφηγήματα, χωρίς όμως την κατάλληλη κριτική ανάγνωση για καθένα από αυτά. Ο διαδικτυακός συρφετός καθιστά πλέον τη γνώμη αλήθεια και την αλήθεια εξαρτώμενη από την γνώμη του καθενός. Η δυσάρεστη πραγματικότητα όμως είναι ότι η δημοκρατικότητα του άμεσα προσβάσιμου δημόσιου βήματος έχει καταστήσει τους πάντες ειδικούς και την κάθε γνώμη εξίσου βαρύνουσα. Εάν κάτι όμως μπορεί να αποκαταστήσει αυτή την εξομοίωση προς τα κάτω είναι η δική μας κριτική ματιά, εφόσον η έκθεση στη δημόσια σφαίρα είναι αληθινά αναπόδραστη.

Με την ασφάλεια της χρονικής απόστασης, ας δούμε λοιπόν τις δύο συναυλίες του Λεξ. Γιατί οι περισσότεροι από όσους τις παρακολούθησαν και όσοι εξεπλάγησαν από τη μαζικότητά τους δεν μπορούν να τις δουν γι’ αυτό που πραγματικά είναι; Ως την αλήθεια ενός δημιουργού, σε ένα συγκεκριμένο χωροχρόνο, επηρεασμένη από τα όνειρα και τις ανησυχίες του που, καθώς φαίνεται, τυγχάνουν ευρύτερης αποδοχής; Ενώ οι κοινωνιολογικές, στατιστικές και άλλου είδους ερμηνείες επιχειρούν να φωτίσουν πλευρές που ίσως δεν είναι άμεσα κατανοητές, εν τούτοις επιφορτίζουν τον ίδιο με το βάρος ρόλων που ποτέ δεν ζήτησε ﮲ προφήτης ﮲ επαναστάτης ﮲ σχολιαστής ﮲ ποιητής ﮲ εκφραστής μια γενιάς ﮲ ήρωας ﮲ αντί-ήρωας ﮲ σωτήρας.

Σε ένα σύστημα όμως δίχως σωτηρία, ο ίδιος δεν αναλαμβάνει να κάνει τον κόσμο καλύτερο, ούτε ξέρει πώς. Με όπλο του τις ρίμες και τα flows, απλώς μας βοηθάει να δούμε καθαρά, γιατί όλοι θέλουμε κατά βάθος μια τζούρα ρεαλισμού, μακριά από τις αυταπάτες αυτών που μας λένε πώς να ζούμε – τι λένε αύριο άραγε τα άστρα και τα ζώδια για να κινηθούμε; Κόντρα σε όλα όσα δεν είναι, το κινηματογραφικό σκηνικό που ο Λεξ και η ομάδα του έστησαν στο ΟΑΚΑ, την προηγούμενη εβδομάδα, ένωσε στίχους και μουσική σε ένα αστικό τοπίο που οι περισσότεροι βιώνουμε καθημερινά. Προσπερνάμε άλλωστε ο ένας τον άλλο στους ίδιους δρόμους του, ζώντας με κοινούς εχθρούς: φόβους, βόμβες, δορυφόρους, απλήρωτα νοίκια, λογαριασμούς, ανεκπλήρωτα όνειρα και νοσταλγία για το παρελθόν που μας καταδίκασε να απολογούμαστε επειδή δεν έχουμε πάντα κέφια να ζούμε εδώ πέρα ﮲ να τσεκάρουμε εκείνα τα κουτάκια που μας κάνουν αρεστούς : υβριδικά τζιπ, οικογενειακή ευτυχία, επιτυχία, μετρητά, μαζί με τα απαραίτητα αναμνηστικά και εκείνη την εγωιστική συμπεριφορά.

Στο πεδίο μάχης που λέγεται ζωή και οπού κανείς δε ζητάει βιογραφικό, όλοι κάτι αγαπάμε και πονάμε για τα θέλω μας. Μέρος του πολιτισμικού μας γαλαξία, οι στίχοι του Λεξ, όπως και άλλων δημιουργών που μας αγγίζουν (βιβλία, ταινίες, συναθροίσεις που ενισχύουν την αίσθηση κοινότητας), δεν επιλύουν τα προβλήματά μας, ούτε εκτονώνουν τα πάθη μας. Αυτοτελείς ιστορίες σαν τις εικόνες που έρχονται στο μυαλό μας, αλλά δεν έχουμε πάντα τα κατάλληλα λόγια να τις ντύσουμε, οχυρώνουν τις άμυνές μας για να μην ανησυχούμε μη γεράσουμε νέοι.

Σαν εκείνα τα μισόκλειστα στόρια στα διαμερίσματα των πολυκατοικιών με τοίχους από χαρτί, τα τραγούδια του Λεξ μας εισάγουν στον κόσμο των άλλων. Λειτουργούν σαν παράθυρα στον κόσμο ατόμων που διαφέρουν από μας σε ηλικία, φύλο, οικονομικές, κοινωνικές και άλλες δυσκολίες. Ο μικρόκοσμός τους, ιστορίες ﮲ μέρος μιας μεγαλύτερης ιστορίας που μας αποτρέπει να λειτουργήσουμε με τις προεπιλεγμένες ρυθμίσεις μας.

Η ενσυναίσθηση ως ο αφανής πρωταγωνιστής είναι ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στις ιστορίες του Λεξ ﮲ ανάμεσα σε αυτές και τις άλλες, που κάποιες φορές τις αφήνω κατά μέρος ﮲ άλλοτε επιστρέφω, άλλοτε όχι. Δεν ξεχνώ όμως αυτές που έχουν κάτι να πουν ﮲ με τρόπο διαφορετικό. Γι’ αυτό και δεν με ενδιαφέρει εάν συνοδεύονται από κάποια αισιόδοξη αντιπρόταση ή σχόλια για την Παλαιστίνη, την Αριστερά ή τα καπνογόνα. Δεν με απασχολεί εάν στη συναυλία του παρευρέθηκαν 6 ή 60,οοο, όπως ακριβώς δεν μου πέρασε από το μυαλό πόσοι ήταν σ’ εκείνο το live, στο θεατράκι της Κουμουνδούρου, όταν το αγαπημένο μου αγγλόφωνο γκρουπ ξαναέπαιξε τα τραγούδια που με ενθουσίασαν 25 χρόνια πριν. Και αυτά διηγούνται ιστορίες ενηλικίωσης ﮲ ιστορίες μέσα στο χρόνο ﮲ ιστορίες φτιαγμένες από υλικό με διαφορετικά βιώματα ﮲ με μπόλικο συναίσθημα και απουσία έπαρσης. Γι’ αυτό έχουν κάτι να μου πουν.

Δεν έχω ζήσει στη Θεσσαλονίκη, ούτε ανήκω ακριβώς στην ίδια γενιά με το Λεξ. Νιώθω όμως ότι γεφυρώνει τις διαφορές που μπορεί να υπάρχουν με τα στοιχεία που εγώ ξεχωρίζω: ράθυμο flow, διεισδυτική ματιά, ανεπιτήδευτη απλότητα, εξομολογητική διάθεση και πάνω από όλα, ενσυναίσθηση. Οι ιστορίες του δεν είναι απαραίτητα η ιστορία του. Αποτελούν μέρος μιας μεγαλύτερης ιστορίας η οποία, για μένα τουλάχιστον, είναι πέρα για πέρα αληθινή και στην οποία είμαστε όλοι πρωταγωνιστές.

Οι ιστορίες δεν παύουν να έρχονται και, όπως μας μεταφέρουν οι στίχοι του αγγλόφωνου, αυτή τη φορά, συγκροτήματος των Bokomolech: I got a lot of tales waiting to be heard. I can’t wait to meet you there, at the meeting point of our despair. Σημασία δεν έχει εξάλλου το μέσο ή η γλώσσα. Το μόνο χρέος μας είναι η αλήθεια.