Φωτο: Στιγμιότυπο από περιοδεία του Κ. Μητσοτάκη στη Θεσσαλία (2017)
Σίγουρα δεν έσκασε σαν κεραυνός εν αιθρία το σκάνδαλο στον ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά μοιάζει σαν η ευρωπαϊκή εισαγγελία να μας έβγαλε από τον λήθαργο. «Νομιμότητα παντού και στον ΟΠΕΚΕΠΕ, όπου κληρονομήσαμε διαχρονικές αδυναμίες ενός συστήματος αγροτικών πληρωμών και είπαμε ότι αφού δεν μπορούμε να λύσουμε αυτόν τον γόρδιο δεσμό, θα τον κόψουμε και θα καταργήσουμε τον ΟΠΕΚΕΠΕ και θα τον πάμε στην ΑΑΔΕ, ώστε οι αγρότες μας και οι κτηνοτρόφοι μας να αποζημιώνονται στην ώρα τους και να εξαλείψουμε κάθε υπόνοια απάτης. Και θα συνεργαστούμε με οποιονδήποτε φορέα, εθνικό ή ευρωπαϊκό, για να το κάνουμε αυτό πράξη», δήλωσε ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης. Με τόσα ψέματα που ντύθηκαν οι λέξεις, πώς να σου πω για «νομιμότητα» να το πιστέψεις!
Παντού… βόσκουν
Η ευρωπαϊκή εισαγγελία (EPPO) ελέγχει τον ΟΠΕΚΕΠΕ για επιδοτήσεις από το 2019-2022 «νέων αγροτών», που έλαβαν δικαιώματα πληρωμών βάσει ψευδών στοιχείων (ανύπαρκτες ιδιοκτησίες ή μισθώσεις βοσκοτόπων, συμβόλαια που εκκινούσαν την ημέρα κατάθεσης της αίτησης, βοσκότοποι σε δασικές περιοχές και προστατευόμενες περιοχές, βοσκότοποι σε οικόπεδα του δημοσίου, αιγοπρόβατα στον σωρό κ.λπ.). Ενδεικτικά, η Διεύθυνση Δασών Χανίων ανακάλυψε ότι είχαν κατανεμηθεί δικαιώματα βόσκησης στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς, με την περιοχή να δηλώνεται ελαιώνας ή σιτοκαλλιέργεια. Τα αιγοπρόβατα στο Ηράκλειο έφτασαν το 2022 τα 1,7 εκατομμύρια, αύξηση 102% από το 2019. Στην Κρήτη δηλώθηκαν 6,5 εκατομμύρια αιγοπρόβατα και σε όλη την υπόλοιπη Ελλάδα 9. Βέβαια οι καταγγελίες αν και οι περισσότερες είναι στην Κρήτη δεν περιορίστηκαν εκεί: στην Πάρο ως αγροτεμάχιο δηλώθηκε δασική έκταση, στη Χίο ελαιώνες ή αμπέλια δηλώθηκαν ως βοσκοτόπια!
Για αυτές τις δηλώσεις, και ύστερα από τυχαίο δειγματοληπτικό έλεγχο, έχουν φτάσει στα δικαστήρια οχτώ τουλάχιστον υποθέσεις, με μία να ξεκινά την περασμένη Τετάρτη να εκδικάζεται στο Μονομελές Εφετείο Αθηνών, με επτά κατηγορούμενους για ψευδείς δηλώσεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ, προκειμένου να λάβουν επιδοτήσεις που αφορούσαν στο εθνικό απόθεμα. Η ακροαματική διαδικασία ξεκίνησε με την κατάθεση της Παρασκευής Τυχεροπούλου, πρώην προϊσταμένης της Διεύθυνσης Εσωτερικού Ελέγχου του ΟΠΕΚΕΠΕ, που ανέλαβε τον έλεγχο των καταγγελιών, εντοπίζοντας σωρεία παρατυπιών.
Κάτω από το ραντάρ
Η Π. Τυχεροπούλου, σύμφωνα με τους Data Journalists, παρότι εντόπισε πολλές παρατυπίες, για τις οποίες σχηματίστηκαν δικογραφίες και έχουν ήδη παραπεμφθεί σε δίκες με εκείνη βασική μάρτυρα, διώκεται πειθαρχικά και ποινικά με τρεις ξεχωριστές διώξεις. Έχει χάσει τη θέση της και παρότι έχει ζητηθεί από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία η απόσπασή της εκεί, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης την αρνείται. Μάλιστα, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία βάσει της έρευνας της Π. Τυχεροπούλου κατέθεσε μηνυτήρια αναφορά στο Πρωτοδικείο Αθηνών τον περασμένο Μάρτιο, κατά 100 υπόπτων για απάτη με γεωργικά κονδύλια 2,9 εκατ. ευρώ.
Η Π. Τυχεροπούλου είχε αναλάβει να κάνει ελέγχους σε κάποια από τα 3.500 ΑΦΜ, που πάγωσε ο τότε πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ, Γρηγόρης Βάρρας. Ο ίδιος είχε με εγκύκλιό του προσθέσει μια σειρά από προϋποθέσεις για τους ελέγχους των τίτλων ιδιοκτησίας. Κατόπιν της απομάκρυνσής του, μετά από απαίτηση του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Μ. Βορίδη, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Βαγγέλη Τριάντη για το Data Journalists, εκδόθηκε νέα εγκύκλιος σύμφωνα με την οποία τα παραστατικά ιδιοκτησίας σε μια συγκεκριμένη έκταση ελέγχονται μόνο για τη χρονιά της αίτησης και όχι για τα προηγούμενα χρόνια (!), περνώντας έτσι κάτω από το ραντάρ ελέγχων οι νέοι επιδοτούμενοι αγρότες. Μάλιστα, πλείστες υποθέσεις που τον Σεπτέμβριο του 2021 έπρεπε να διαβιβαστούν στη Δικαιοσύνη από την τότε διοίκηση του ΟΠΕΚΕΠΕ, παρέμειναν σε συρτάρια.
Ουπς μάς πρόλαβε
Ο Οργανισμός αυτός έχει αλλάξει έξι διοικητές τα τελευταία πέντε χρόνια και αντίστοιχα στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης έχουν πάει και έχουν έρθει πέντε υπουργοί, ανάμεσά τους και ο βουλευτής Ηρακλείου (τυχαίο;) Λευτέρης Αυγενάκης, ο οποίος είχε χαρακτηρίσει «περίεργη εμμονή» (10.05.2024) τις παρεμβάσεις του προέδρου του ΠΑΣΟΚ Ν. Ανδρουλάκη επειδή ο ΟΠΕΚΕ ήταν υπό ευρωπαϊκό έλεγχο για τις επιδοτήσεις, με τον διοικητή του ΟΠΕΚΕΠΕ τον Οκτώβριο του 2023 να μπλοκάρει 6.000 ΑΦΜ. Φτάσαμε στο σημείο να εμποδίζεται ο ευρωπαίος εισαγγελέας να ελέγξει τον ΟΠΕΚΕΠΕ και να εκδίδει ανακοίνωση στην οποία κατηγορεί τη διοίκηση ότι «δεν έδειξε ειλικρινή επιθυμία συνεργασίας» και κατόπιν η διοίκηση του ΟΠΕΚΕΠΕ να επιφυλάσσεται να μηνύσει τον ευρωπαίο εισαγγελέα. Αυτή είναι η συνεργασία με τις ευρωπαϊκές και εθνικές αρχές. Η προϊσταμένη ελέγχου να διώκεται και η ευρωπαϊκή εισαγγελία να «τρώει πόρτα».
Και παράλληλα, δεν έχουν υποβληθεί ακόμα (υποχρέωση από το 2014) τα διαχειριστικά σχέδια βόσκησης. Μάλιστα, το 2014 για να μην χαθούν οι επιδοτήσεις συμφωνήθηκε μια «τεχνική λύση», που υποκαθιστούσε το ελλιπές κτηματολόγιο και την απουσία κυρωμένων δασικών χαρτών, κατανέμοντας βοσκοτόπια εικονικά, χωρίς σύνδεση με την πραγματική γεωγραφία εκμετάλλευσης. Αυτή η εξαίρεση κρατά μέχρι σήμερα, μια δεκαετία μετά. Τώρα οι επιδοτήσεις είναι στον αέρα και δεν γνωρίζουμε αν θα προλάβουν να δοθούν. Επίσης, δεν γνωρίζουμε πώς θα εξελιχθεί η έρευνα της ευρωπαϊκής εισαγγελίας, αλλά η ελληνική εισαγγελία, απαντώντας με δελτίο τύπου στις πιέσεις της αντιπολίτευσης (!), έσπευσε να δηλώσει ότι δεν θα λειτουργήσει αυτεπάγγελτα, διότι αυτό κάνει τώρα η ευρωπαϊκή εισαγγελία (σαν να λέει «ουπς μάς πρόλαβε»!).
Μπάζωμα μέσω ΑΑΔΕ
Τώρα, η κυβέρνηση ανακοίνωσε την κατάργηση του ΟΠΕΚΕΠΕ και την ένταξή του στην ΑΑΔΕ έως το δεύτερο εξάμηνο του 2026, ώστε να υπάρξει «νομιμότητα παντού». Πρώτον, η ΑΑΔΕ είναι φορολογική αρχή και η κατάργηση του ΟΠΕΚΕΠΕ από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης δεν θα σημαίνει και αποσύνδεσή του Οργανισμού με την εθνική αγροτική πολιτική; Δεύτερον, η κατάργηση του Οργανισμού τι σημαίνει για τις ανοιχτές ποινικές υποθέσεις; Τρίτον, η απόφαση μεταφοράς όλου του προσωπικού του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ τι σημαίνει για τα πρόσωπα που ελέγχονται; Και επίσης, πώς θα αντιμετωπιστεί το πρόβλημα υποστελέχωσης, όταν για 16.000 υποθέσεις υπάρχουν μόλις 5 ελεγκτές; Τέταρτον, τι μέτρα παίρνονται ώστε να ελέγχονται οι αιτήσεις, αφού ούτε η ΑΑΔΕ έχει τέτοιο μηχανισμό; Δεν υπάρχει καν κουμπί ειδοποίησης στην ΑΑΔΕ ότι τα ενοικιαστήρια που δηλώνονται τη μία μέρα, διακόπτονταν την επόμενη της αίτησης, το οποίο και έχει συμβεί στις περισσότερες υπό έλεγχο αιτήσεις.
Σύσσωμη η αντιπολίτευση καταγγέλλει το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και την με νόμους απόπειρα συγκάλυψής του, για την επίπλαστη «νομιμότητα παντού». Η κυβέρνηση ορθώνει ανάστημα και κουνάει το δάχτυλο στην αντιπολίτευση, γιατί έτσι! Άλλωστε δεν είναι η πρώτη φορά που το κάνει. Το ίδιο κάνει τώρα και με την Προανακριτική για τον πρώην υπουργό Κ. Καραμανλή. Διαμόρφωσε μια πρόταση, στο πλαίσιο της «νομιμότητας» και αυτή, με το πλημμέλημα της παράβασης καθήκοντος, με τέτοιο τρόπο ώστε να καταπέσει. Δηλαδή η επιτροπή προτείνεται να ερευνήσει το πλημμέλημα της παράβασης καθήκοντος, ενώ η ΝΔ στην ίδια πρόταση επιχειρηματολογεί υπέρ του ότι αυτό το αδίκημα δεν υφίσταται, και έτσι δεν θα χρειαστεί καν να φτάσει σε δικαστικό συμβούλιο (κατά το μοντέλο Τριαντόπουλου) διότι θα καταπέσει πριν και θα τον απαλλάξουν με βούλευμα!
Η EPPO διερευνά εκατοντάδες υποθέσεις από το 2019 έως σήμερα, στις οποίες έλληνες πολίτες έλαβαν γεωργικά κονδύλια από την ΕΕ για βοσκοτόπια που δεν κατείχαν ή δεν είχαν μισθώσει ή για γεωργικές εργασίες που δεν έκαναν ποτέ. Η κυβέρνηση γνώριζε την κατάσταση, και δεν έκανε τίποτα για αυτό, για να μην χάσει την εκλογική της πελατεία. Το ίδιο και με τον σιδηρόδρομο, γνώριζε την κατάσταση (και εδώ παρεμβαίνει η ευρωπαϊκή εισαγγελία… και θίγεται η ελληνική κυβέρνηση) και δεν έκανε τίποτα για αυτό για να μην θίξει την ελίτ που εκπροσωπεί. Τώρα πιάστηκε με τη γίδα στην πλάτη, αλλά ποζάρει με ορθό το ανάστημά της, ανερυθρίαστα. Διότι νομιμότητα είναι ό,τι εκείνη ορίσει. Πάει έτσι και με την κυρά της (λέγε με και πλειοψηφία) και με τον παρά της (λέγε με και συμφέροντα). Και όλα καλά.
