Χθες, Σάββατο, ολοκληρώθηκε το τελευταίο στάδιο της δημόσιας διαβούλευσης του σχεδίου υπουργικής απόφασης που καθορίζει την εθνική στρατηγική για τα δάση (ΕΣΔ) για την επόμενη 20ετία. Το κατατεθέν σχέδιο είναι αποτέλεσμα δημόσιας διαβούλευσης που διήρκεσε σχεδόν μισό χρόνο και περιελάμβανε δύο θεματικές συνεδριάσεις της Μόνιμης Ειδικής Επιτροπής της Βουλής, έχοντας την υποστήριξη επιστημόνων, φορέων και άλλων κοινωνικών και παραγωγικών οργανώσεων.
Οι κακές πρακτικές διαχείρισης που οδηγούν σε ξαφνικές αλλαγές χρήσης γης, η επέκταση του αστικού χώρου και της οικοδομικής δραστηριότητας (νομιμοποίηση αυθαίρετων παρεμβάσεων, πριμοδότηση αυθαίρετης δόμησης, οικιστικές πυκνώσεις) ο κατακερματισμός των δασικών εκτάσεων από υποδομές ενέργειας και μεταφορών, η υπερεκμετάλλευση και οι αναπτυξιακές πιέσεις, αλλά και η ρύπανση είναι κίνδυνοι που οδηγούν στην υποβάθμισης των μεσογειακών δασών. Σε αυτά θα πρέπει να προστεθεί η κλιματική αλλαγή που στην περίπτωση των δασών γίνεται ορατή μέσω των μέγα-πυρκαγιών και ακραίας έντασης καιρικών φαινομένων όπως βροχοπτώσεις, ανεμοθύελλες κλπ, για να γίνει αντιληπτό ότι η ανθεκτικότητα και η ικανότητα αναγέννησης των μεσογειακών δασών τίθεται εν αμφιβόλω.
Σε μια χώρα η επικράτεια της οποίας καλύπτεται κατά το ένα τέταρτο (25,5%) από δάση [λίγο μικρότερο (23,9%) είναι το ποσοστό των δασικών εκτάσεων] που συνεχώς υποβαθμίζονται από την ανθρώπινη παρέμβαση, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας πιστώνεται την εκπόνηση εθνικής στρατηγικής για τα δάση για πρώτη φορά ,και μάλιστα με μια διαδικασία συμμετοχικής διαβούλευσης. Έρχεται, δε, να συμπληρώσει παρεμβάσεις του υπουργείου που έχουν ως στόχο να εντάξουν το περιβάλλον στο αφήγημα της παραγωγικής ανασυγκρότησης, καθώς εκτιμάται ότι μπορούν να συμβάλουν σε ποσοστό 1% του ΑΕΠ. Ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος, Σωκράτης Φάμελλος, περιέγραψε το πλαίσιο σχεδιασμού της ΕΣΔ στη δεύτερη θεματική συνεδρίαση της επιτροπής προστασίας της Βουλής: «Δύο είναι τα στοιχεία που πρέπει να τη διατρέχουν. Το πρώτο είναι η παραγωγή οικονομικού προϊόντος και η εργασία, γιατί αυτό είναι και το ζητούμενο για τη χώρα. Στην Ελλάδα χρειαζόμαστε εργασία, μακροπρόθεσμη, στοχευμένη και με επιστημονική υπεραξία. Χρειάζεται λοιπόν να συντάξουμε μια εθνική στρατηγική η οποία να περιέχει όλα τα πεδία στα οποία μπορεί βιώσιμα και αειφόρα να αναπτυχθεί η οικονομική λειτουργία στα δάση, να επιστρέψει ο πολίτης στο δάσος και τα προϊόντα που θα παράγονται σε αυτό να είναι ποικίλα. Το δεύτερο στοιχείο που θα πρέπει να διατρέχει τη δασική στρατηγική δεν είναι άλλο από την κλιματική αλλαγή. (…) Η κλιματική αλλαγή λοιπόν είναι εδώ. Και η δασική πολιτική μπορεί να συμβάλει στον μετριασμό των εκπομπών και να λάβει υπόψη τις αλλαγές και να προσαρμοστεί σε αυτές».
Εν αναμονή της οριστικής μορφής της υπουργικής απόφασης για την ΕΣΔ, περιγράφουμε σήμερα τα βασικά σημεία της, αλλά και ενστάσεις που έχουν διατυπωθεί σχετικά με τις διατάξεις της.
Η προτεινόμενη ΕΣΔ εισάγει το πρότυπο της μεσογειακής δασοπονίας, το οποίο οραματίζεται την «αύξηση της συνεισφοράς των δασικών οικοσυστημάτων στην οικονομία της χώρας μέσω της αειφορίας, της πολυλειτουργικότητας, της προσαρμοστικότητας και της ενίσχυσης του κοινωνικοοικονομικού τους ρόλου, υπό το πρίσμα της κλιματικής αλλαγής». Το συγκεκριμένο όραμα προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ της αναπτυξιακής προσπάθειας που γίνεται από την κυβέρνηση και της επιτακτικής ανάγκης για προστασία και αναβάθμιση των δασικών συστημάτων. Αφενός η ΕΣΔ εντάσσεται στο Εθνικό Στρατηγικό Σχεδιασμό και διέπεται από το πνεύμα της ολιστικής αναπτυξιακής στρατηγικής που παρουσίασε η κυβέρνηση, αφετέρου προσπαθεί να ενισχύσει τη συνεχή και συνεπή εφαρμογή της αειφορικής διαχείρισης των δασικών οικοσυστημάτων με βάση την αρχή της προφύλαξης. Παράλληλα, συμπληρώνει και συμπληρώνεται από την Εθνική Στρατηγική για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή, όπου ο τομέας της δασοπονίας αναγνωρίζεται ως ένας από τους ευπαθείς, αλλά και ως τομέας υψηλής δυναμικής σε ότι αφορά τη συμβολή στο μετριασμό της κλιματικής, αλλά και την Εθνική Στρατηγική και το Σχέδιο Δράσης για τη Βιοποικιλότητα. Επιπλέον, η ΕΣΔ έχει τη δυναμική να συνεισφέρει και σε δράσεις του Εθνικού Σχεδίου για την Κυκλική Οικονομία και στους στόχους του υπό εκπόνηση Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα, καθώς συνδέεται τόσο με θέματα αξιοποίησης βιομάζας όσο και με θέματα αύξησης των απορροφήσεων διοξειδίου του άνθρακα από τα δάση, στο πλαίσιο της παγκόσμιας προσπάθειας μετριασμού της κλιματικής αλλαγής.
Σε ένα απαιτητικό πλαίσιο με έντονες αναπτυξιακές και περιβαλλοντικές πιέσεις το προτεινόμενο σχέδιο θέτει ως προκλήσεις για τις δασικές υπηρεσίες της χώρας και την ελληνική δασοπονία την ουσιαστική συμβολή στην υλοποίηση των στόχων και πολιτικών της ΕΕ και διεθνών οργανισμών· τη διατήρηση ή αύξηση, όπου κρίνεται απαραίτητο, του ποσοστού δασοκάλυψης για τη μακροπρόθεσμη βελτίωση της δέσμευσης άνθρακα στα πλαίσια μετριασμού της κλιματική αλλαγής· τη συνέχιση και εξειδίκευση της υδρονομικής διαχείρισης των δασικών οικοσυστημάτων, καθώς το νερό βρίσκεται σε ανεπάρκεια στη χώρα· την αποκατάσταση των υποβαθμισμένων δασικών οικοσυστημάτων· την υποστήριξη ενός διαφορετικού προτύπου δασοπονίας που θα διευρύνει τις δυνατότητες απασχόλησης και σε άλλους τομείς της πρωτογενούς παραγωγής, όπως οι νέες προοπτικές αξιοποίησης του ξύλου, η παραγωγή μη ξυλωδών δασικών προϊόντων, η εκτατική κτηνοτροφία, η θήρα και η δασική αναψυχή· τη δημιουργία και ανόρθωση αστικών και περιαστικών δασών ιδίως γύρω από τις μεγάλες πόλεις, και, τέλος, την υποστήριξη της έρευνας και της καινοτομίας σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.
Τα χαρακτηριστικά της μεσογειακής δασοπονίας
Τα βασικά χαρακτηριστικά του νέου προτύπου της μεσογειακής δασοπονίας είναι σύμφωνα με το σχέδιο υπουργικής απόφασης τα ακόλουθα:
· η ικανότητα αξιοποίησης διαφορετικών εργαλείων σχεδιασμού και μέσων στα ποικίλα δασικά οικοσυστήματα, ανάλογα με τις βιοκλιματικές ζώνες που απαντώνται
· η προσαρμογή στις ιδιαιτερότητες των ελληνικών δασικών οικοσυστημάτων και η ικανότητα να προσαρμόζεται στην κλίμακα του μεσογειακού τοπίου, με σεβασμό στην ιστορικότητά του, την τοπική γνώση διαχείρισής του, το μωσαϊκό και την ποικιλία των χρήσεων γης
· η συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες, η υιοθέτηση παραδοσιακών και καινοτόμων καλών πρακτικών, που βασίζονται στη διεπιστημονικότητα και η διευκόλυνση της επιστημονικής συνεργασίας και έρευνας,
· η συμβολή στην τοπική ανάπτυξη και απασχόληση συνεισφέροντας στο ΑΕΠ,
· η αναγνώριση του ρόλου των μη δημόσιων δασικών οικοσυστημάτων στην επίτευξη των σκοπών της ΕΣΔ
· η αναγνώριση του ρόλου της βόσκησης αγροτικών και άγριων ζώων ως μέσου διαχείρισης των κατάλληλων γι’ αυτό δασικών οικοσυστημάτων,
· η στόχευση για διατήρηση της μοναδικής παγκοσμίως βιοποικιλότητάς των δασικών οικοσυστημάτων σε επίπεδο γενετικών πόρων, ειδών, οικοσυστημάτων και τοπίων, ως κιβωτούς της βιοποικιλότητας της ΕΕ,
· η αναγνώριση του ρόλου της θήρας ως εργαλείου περιβαλλοντικής διαχείρισης
· η προστασία των υγροτοπικών λειτουργιών σε πάσης φύσεως υγροτόπους και
στην περιφερειακή τους ζώνη σε δασικά οικοσυστήματα και η αξιοποίηση των δασολιβαδικών συστημάτων
· η προστασία των δασικών οικοσυστημάτων από παράνομες ενέργειες βιοτικών και αβιοτικών παράγοντες (πυρκαγιές, κλιματική αλλαγή κ.α.) κυρίως μέσω της προληπτικής διαχείρισης και δευτερευόντως της καταστολής,
· η διάθεση μεθόδων, εργαλείων και δεδομένα αποτίμησης της αξίας των δασικών οικοσυστημάτων και της συμβολής αυτών στο ΑΕΠ της χώρας και την ποιότητα ζωής των πολιτών, ώστε να αξιολογούνται τα αποτελέσματα της πολυλειτουργικής «μεσογειακής δασοπονίας» και να αναδεικνύεται η σημασία αυτών των οικοσυστημάτων και το έργο των φορέων που τα διαχειρίζονται.
Η δομή της ΕΣΔ
Η ΕΣΔ δομείται σε 3 οριζόντιους άξονες και σε 4 κάθετους άξονες. Οι οριζόντιοι άξονες εμπεριέχουν γενικούς στόχους και αντίστοιχες κατευθύνεις που αφορούν τον εκάστοτε κάθετο άξονα. Για κάθε άξονα περιγράφονται οι γενικοί στόχοι, οι κατευθύνσεις των δράσεων του επόμενου διαστήματος, καθώς και δείκτες παρακολούθησης της προόδου στην υλοποίηση. Στο σχέδιο υπουργικής απόφασης παρατίθενται επίσης τα μέσα υλοποίησης της ΕΣΔ. Η υλοποίησή της θα πραγματοποιείται μέσω των πενταετών Σχεδίων Δράσης Δασών (ΣΔΔ), οι προδιαγραφές των οποίων καθορίζονται από το σχέδιο διαβούλευσης. Με αυτό τον τρόπο εξασφαλίζεται ο ανά πενταετία απολογισμός της ΕΣΔ και δίνεται η δυνατότητα αναθεώρησης.
Οι τρεις οριζόντιοι άξονες
Ο πρώτος από τους τρεις οριζόντιους άξονες που διέπουν όλα τα επίπεδα της ΕΔΣ είναι η διακυβέρνηση του δασικού τομέα. Βασίζεται στις αρχές της συμμετοχής, του σεβασμού στον πολίτη, της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της δικαιοσύνης. Στόχος είναι το άνοιγμα στον πολίτη μέσω συμμετοχικών διαδικασιών στη λήψη των αποφάσεων, η ανασυγκρότηση των κεντρικών και περιφερειακών δομών της Δασικής Υπηρεσίας, η δικτύωση και οι δημιουργία συνεργιών θεσμικών και μη φορέων που σχετίζονται με τα δασικά οικοσυστήματα για την ενίσχυση της δημόσιας συμμετοχής της αποδοτικότητας και της απλοποίησης των διαδικασιών, και η ενίσχυση της ψηφιακής σύγκλισης με τη χρήση σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων.
Ο δεύτερος οριζόντιος άξονας αφορά την απογραφή και παρακολούθηση των δασών που πραγματοποιείται με την Εθνική Απογραφή Δασών (ΕΑΔ) στην οποία καταγράφεται η ποσότητα των δασικών πόρων και η περιγραφή των χαρακτηριστικών τους. Τα αποτελέσματα χρησιμοποιούνται για την υποστήριξη πολιτικών και οικονομικών αποφάσεων, επιστημονικών πρωτοβουλιών και για την κάλυψη εθνικών και διεθνών υποχρεώσεων. Στόχος είναι η δημιουργία ενός μόνιμου και ευέλικτου μηχανισμού εθνικής απογραφής και παρακολούθησης των δασικών οικοσυστημάτων που θα έχει ως βάση την κεντρική δασική υπηρεσία και θα υλοποιείται σε άμεση συνεργασία με τις περιφερειακές μονάδες της.
Ο τρίτος οριζόντιος άξονας αφορά τη δασική έρευνα και την καινοτομία στη διαχείριση και τα παραγόμενα προϊόντα και την κατάρτιση των ενδιαφερομένων. Στόχοι της είναι η ενίσχυση της δασικής έρευνας για την υποστήριξη των αναγκών της ελληνικής δασοπονίας και σε εφαρμογή των εθνικών και διεθνών απαιτήσεων· η ενίσχυση της καινοτομίας σε προϊόντα και υπηρεσίες· η διαρκής κατάρτιση, εκπαίδευση και ενημέρωση των εργαζομένων που συνδέονται με τα δασικά οικοσυστήματα με στόχο την ενσωμάτωση στη δασική πράξη των αποτελεσμάτων της έρευνας, της καινοτομίας και των διεθνών πρακτικών και πολιτικών.
Οι τέσσερις κάθετοι άξονες
Το σύνολο της ΕΣΔ διέπεται από τη μέριμνα για την οικονομική αξιοποίηση των δασών μέσω του κάθετου άξονα με τίτλο οικονομία του δάσους. Δίνοντας μεγάλη σημασία στη συμμετοχή των δασικών οικοσυστημάτων στην παροχή απασχόλησης και δημιουργία εισοδήματος αναγνωρίζονται πέρα από την ξυλεία και άλλα προϊόντα που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ένα δυναμικό ανάπτυξης (δασική βιομάζα για παραγωγή ενέργειας, ρητίνη, μανιτάρια, μέλι, αρωματικά και φαρμακευτικά προϊόντα, προστατευτικές, ρυθμιστικές και οικοσυστημικές υπηρεσίες αναψυχής στις οποίες περιλαμβάνεται και η θήρα).Ως γενικοί στόχοι ορίζονται η αύξηση της συμβολής του δασικού τομέα στο ΑΕΠ της χώρας, η βελτίωση της μεθοδολογίας καταγραφής των παραγομένων προϊόντων και υπηρεσιών του δάσους με έμφαση στην απασχόληση και στον κοινωνικοοικονομικό ρόλο των δασικών οικοσυστημάτων, η αναγνώριση, καταγραφή, αποτίμηση και ανάδειξη οικοσυστημικών υπηρεσιών με έμφαση σε εκείνες που μπορούν και πρέπει να συμπεριληφθούν άμεσα στον υπολογισμό του ΑΕΠ της χώρας και η αναγνώριση της αξίας και ενίσχυση της συμβολής των δασικών οικοσυστημάτων στη βιοοικονομία και στην κυκλική οικονομία.
Ο δεύτερος σημαντικός άξονας είναι η κλιματική αλλαγή. Τα δασικά οικοσυστήματα έχουν ένα διττό ρόλο στον άξονα αυτό, τόσο λόγω της τρωτότητάς τους όσο και λόγω της συμμετοχής τους στο μετριασμό των επιπτώσεών της. Η εκτιμώμενη αύξηση της θερμοκρασίας του αέρα αναμένεται να είναι 3-4,5°C στην Ελλάδα, η μείωση των κατακρημνισμάτων κατά 4-30% και η μείωση της διαθεσιμότητας των υδατικών πόρων έως και στο 25% της σημερινής θα πλήξουν, όπως είναι φυσικό, τα δάση που ήδη αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής με νεκρώσεις δέντρων.
Από την άλλη μπορούν να συμβάλλουν στο μετριασμό των επιπτώσεων κυρίως ρυθμιστικά, με την προστασία των εδαφών, την υδατική οικονομία, την απορρύπανση της ατμόσφαιρας κα. Επίσης έχουν την ικανότητα να αυξήσουν τη δέσμευση και αποθήκευση μεγάλων ποσοτήτων άνθρακα μετριάζοντας το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Βασικοί στόχοι του άξονα αυτού είναι η αξιολόγηση της τρωτότητας των δασικών οικοσυστημάτων στην κλιματική αλλαγή με βάση και τα Περιφερειακά Σχέδια για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή (ΠεΣΠΚΑ), η διαχείριση με σκοπό την προσαρμογή των δασικών οικοσυστημάτων στην κλιματική αλλαγή και η συμβολή στο μετριασμό της κλιματικής αλλαγής με αύξηση της δέσμευσης και αποθήκευσης του άνθρακα στα δασικά οικοσυστήματα.
Ο τρίτος κάθετος άξονας είναι η προστασία δασικών οικοσυστημάτων και βελτιστοποίηση οικοσυστημικών υπηρεσιών.. Η ΕΣΔ στοχεύει στην πρόληψη και την καταστολή παράνομων ενεργειών που υποβαθμίζουν την «αξία» των οικοσυστημικών υπηρεσιών των δασικών οικοσυστημάτων στο πλαίσιο της ευρύτερης και συντονισμένης υποχρέωση της πολιτείας να διαφυλάσσει το φυσικό πλούτο. Οι γενικοί στόχοι περιλαμβάνουν τη διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων με σκοπό τη διατήρησή τους και την ανάσχεση της απώλειας της βιοποικιλότητας και τη διατήρηση, αποκατάσταση και βελτίωση των παρεχόμενων οικοσυστημικών υπηρεσιών.
Ο τέταρτος και τελευταίος κάθετος άξονας της ΕΣΔ αφορά τις διεθνείς και ευρωπαϊκές πολιτικές και την εναρμόνιση του εθνικού δικαίου με τους στόχους και τις δεσμεύσεις του θεσμικού πλαισίου των ευρωπαϊκών και διεθνών οργάνων και οργανισμών (ΕΕ, ΟΗΕ κ.α). Στόχος του άξονα αυτού είναι η συνοχή της εθνικής πολιτικής με τις πολιτικές, στόχους και δεσμεύσεις σε ευρωπαϊκό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο για τα δασικά οικοσυστήματα, η ενίσχυση των διεθνών πολιτικών παρεμβάσεων και πρωτοβουλιών της χώρας σε τομείς που σχετίζονται με τα δασικά οικοσυστήματα, όπως της κλιματικής αλλαγής κ.α., και ανάληψη πρωτοβουλιών στη χάραξη διεθνούς πολιτικής για τα δασικά οικοσυστήματα, με έμφαση στις περιοχές των Βαλκανίων και της Μεσογείου.
Πέτρος Κοντές
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ
Ετεροβαρής προσήλωση στην οικονομία
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις Αρκτουρος, Αρχελων, Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, Εταιρεία Προστασίας Πρεσπών, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, Καλλιστώ, Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης, ΑΝΙΜΑ, MEDASSET και WWF Ελλάς με παρεμβάσεις τους κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης θεωρούν ότι η προτεινόμενη ΕΣΔ περιλαμβάνει και αντιμετωπίζει τις κυριότερες πτυχές που αφορούν στην προστασία και διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων. Οι οργανώσεις εντοπίζουν επίσης την ετεροβαρή προσήλωση του σχεδίου στην οικονομική ανάπτυξη, παρά τις αναφορές του στην αρχή της αειφορίας, τονίζοντας ότι το όραμα της στρατηγικής θα πρέπει να είναι ισορροπημένο ως προς τις προτεραιότητες που θέτει για τα δασικά οικοσυστήματα της χώρας. Επισημαίνουν, δε, ότι «η αναφορά σε έννοιες όπως η “αειφορία, η πολυλειτουργικότητα, η προσαρμοστικότητα κτλ” μόνο ως μέσα της οικονομικής συνεισφοράς των δασών στην οικονομία θέτουν μεν κάποιους σημαντικούς όρους στην αξιοποίηση των δασικών οικοσυστημάτων, ωστόσο δεν προτάσσουν την ανάγκη προστασίας και αειφορικής διαχείρισης ως βασικής προϋπόθεσης για να υπάρξει η όποια οικονομική αξιοποίηση των δασών». Προτείνουν, δε, να υπάρξει μεγαλύτερη προτεραιότητα τόσο στην προστασία και την αειφορική διαχείριση των δασών και στη συνέχεια στην αξιοποίησή τους και τη συνεισφορά τους στην οικονομία, τόσο στο όραμα όσο και στην ιεράρχηση των κάθετων αξόνων αλλά και στις κατευθύνσεις δράσεων. Σε αυτό το πλαίσιο επισημαίνουν την απουσία αναφοράς στις συνταγματικές επιταγές για την προστασία των δασών και των δασικών εκτάσεων, την ασαφή αναφορά σε λιβαδικά και φρυγανικά οικοσυστήματα που αντιμετωπίζουν μεγάλες οικολογικές πιέσεις λόγω της μείωσης της εκτατικής κτηνοτροφίας, την απουσία αναφοράς στην αποκατάσταση των δασικών οικοσυστημάτων και την έλλειψη συνοχής της στρατηγικής (π.χ σχετικός άξονας για την κλιματική αλλαγή, απουσία κατεύθυνσης δράσεων στη σχετική έρευνα). Επισημαίνεται, επίσης, η ανάγκη επίσπευσης κατάρτισης του σχεδίου δράσης εντός του 2018, ώστε η εφαρμογή της ΕΣΔ να ξεκινήσει αμέσως.
Σημείο τριβής το κυνήγι
Με μια συντονισμένη δράση στη διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης, απόδειξη της πίεσης των κυνηγετικών συλλόγων στη διαμόρφωση της περιβαλλοντικής πολιτικής, επιχειρείται η υπεράσπιση της αναγνώρισης της θήρας ως μέσου περιβαλλοντικής διαχείρισης. Σε πολλά σχόλια της διαβούλευσης, με την ευγενική υπενθύμιση του αριθμού των μελών του κάθε συλλόγου, κυνηγετικές οργανώσεις προσπαθούσαν να αποδείξουν τον οικολογικό χαρακτήρα της θήρας, πιέζοντας να παραμείνει η σχετική αναφορά.
Ενώ στην εισηγητική έκθεση της ομάδας εργασίας η θήρα αναγνωρίζεται ως δραστηριότητα αναψυχής, κυρίως στον άξονα που σχετίζεται με την οικονομική διάσταση των δασών, σε άλλο σημείο αναβαθμίζεται σε μέσο περιβαλλοντικής διαχείρισης, όταν αναφέρεται ως χαρακτηριστικό της μεσογειακής δασοπονίας. Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις τονίζουν σχετικά ότι «η διαχείριση πληθυσμών ειδών πανίδας αποτελεί μία ενέργεια που βασίζεται σε τεκμηριωμένη μελέτη με βάση επιστημονικά δεδομένα που λαμβάνουν υπόψη τους το σύνολο του φυσικού περιβάλλοντος και τη δυναμική των οικοσυστημάτων και σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να γίνεται με μόνο και αποσπασματικό κριτήριο τον αριθμό των ατόμων ενός είδους», για να συνεχίσουν: «η διαχείριση άγριων ειδών πανίδας, είτε αυτό αφορά τον περιορισμό υπεράριθμού πληθυσμού είτε χωροκατακτητικά είδη και την αντιμετώπιση ενδεχομένων προβλημάτων που δημιουργούνται από τη συνύπαρξη άγριων ειδών και ανθρώπων απαιτεί ειδικό σχεδιασμό και μεθοδικές ενέργειες από ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό πολύ πριν την απόφαση θήρευσης ενός είδους, ειδικά δε από ανθρώπους για τους οποίους η θήρα αποτελεί δράση αναψυχής», προτείνοντας της διαγραφή του σχετικού χαρακτηριστικού και την αναγνώριση του χαρακτήρα αναψυχής της θήρας εντός των δασικών οικοσυστημάτων όπως περιέχεται και στο Δασικό Κώδικα
