Σε όλες τις πρόσφατες αναλύσεις για τα γεγονότα στη Γαλλία ή για τις κινητοποιήσεις γενικότερα στην Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο συχνά συναντήσαμε μια κοινή διαπίστωση. Το γεγονός πως ο πολιτικός χώρος, που με πολύ ελεύθερο τρόπο περιγραφόταν ως πολιτικό κέντρο περνάει σε μια φάση συμμαχίας με την άκρα δεξιά. Φυσικά, αυτό που μπορεί κανείς εύκολα να διαπιστώσει δεν είναι απλώς μια δυνητική συμμαχία, αλλά η επί της ουσίας πρακτική εφαρμογή μιας ακροδεξιάς ατζέντας: Περιφρόνηση των θεσμών (ο Μακρόν εδώ και χρόνια διοικεί με προεδρικά διατάγματα), ρατσιστική ρητορική, μίσος για την Αριστερά (πριν μερικές δεκαετίες θα λέγαμε αντικομμουνισμός) και κυρίως μια όλο και εντεινόμενη επίδειξη αυταρχισμού. Το τελευταίο αυτό στοιχείο, ειδικά στην περίπτωση της Γαλλίας ξεφεύγει από κάθε προηγούμενο δημιουργώντας ένα νέο παράδειγμα: ο στρατός στους δρόμους, απαγόρευση κυκλοφορίας, πορείες με δεκάδες τραυματισμούς ακόμη και ακρωτηριασμούς. Το γεγονός πως –όπως πολύ συχνά σημειώνεται– αντίστοιχες αντιδράσεις δεν υπήρχαν ιστορικά σε περιπτώσεις πολύ μεγαλύτερης έντασης όπως π.χ. ο Μάης του ’68 περιγράφει το μέγεθος της ιστορικής μετατόπισης. Αυτός είναι ένας πρωτόγνωρος αυταρχισμός. Όχι γιατί δεν έχουμε δει αντίστοιχα παραδείγματα. Αλλά γιατί ακριβώς δεν έχουμε δει τα παραδείγματα αυτά να προέρχονται από τον συγκεκριμένο πολιτικό χώρο.    

Είναι αρκετά σημαντικό στο σημείο αυτό να περιγράψουμε τι σημαίνει «Κέντρο». Ακριβώς γιατί ο όρος πάντοτε ήταν ασαφής. Και ακόμη περισσότερο –σήμερα περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη φορά– είναι απόλυτα ετεροπροσδιοριζόμενος. Από την μία, η άκρα Δεξιά όχι μόνο μεγεθύνεται σε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο αλλά ταυτόχρονα μοιάζει να καταφέρνει να συγκροτεί ένα ηγεμονικό αφήγημα. Από την άλλη, η Αριστερά όχι μόνο έχει ισχνή δύναμη –με επιμέρους εξαιρέσεις– αλλά ο λόγος της στην πραγματικότητα δεν έχει τίποτα το ριζοσπαστικό. Σε πολλές περιπτώσεις θα μπορούσαμε να πούμε πως συγκριτικά θυμίζει σοσιαλδημοκρατία της δεκαετίας του ’80 και πολλές φορές μοιάζει να βρίσκεται στα δεξιά αυτής με πιο φοβικές και πιο συντηρητικές θέσεις. Αν δεχτούμε πως η σοσιαλδημοκρατία αυτή την περίοδο ακριβώς στην οποία αναφερόμαστε περιγραφόταν ως κέντρο, μπορούμε εύκολα να καταλάβουμε το μέγεθος της μετατόπισης.

Το Κέντρο, λοιπόν, έχει μεταβληθεί σε ένα πολιτικό υπόστεγο στο οποίο βρήκε πολιτικό καταφύγιο όλος ο παλιός κόσμος ώστε να προστατευτεί από τη βροχή των γεγονότων. Μεταμορφωμένοι πρώην σοσιαλιστές και πρώην αριστεροί, τρόφιμοι του τρίτου δρόμου και μετατοπισμένοι προς την απόλυτη αλήθεια του νεοφιλελευθερισμού, παραδοσιακά δεξιά κόμματα που βρέθηκαν να περιγράφουν τον εαυτό τους ως μετριοπαθή (ακριβώς λόγω της μεγέθυνσης της ακροδεξιάς), απολίτικοι πολιτικοί των κουστουμιών και των τραπεζών σε μόνιμη χειραψία με το αόρατο χέρι της αγοράς (λέγε με Μακρόν). Όλο το πολιτικό προσωπικό που κυριάρχησε στη Δύση από την πτώση του τείχους και μετά. Επί της ουσίας παραλλαγές του ίδιου κοινού αφηγήματος που τώρα βλέπει τον εαυτό του να συρρικνώνεται. Αυτό που ονομάζεται σήμερα κέντρο, ή πιο σωστά αυτό που ονομάζουν κέντρο όσοι συμμετέχουν σε αυτό, δεν είναι τίποτα άλλο από μια έωλη περιγραφή της κανονικότητας. Το τόξο του αποδεκτού, ο κοινός τόπος της πολιτικής στην εποχή μετά την πτώση του τείχους. Και αν δεχτούμε πως το κέντρο αυτό γίνεται όλο και πιο αυταρχικό ταυτόχρονα μπορούμε να πούμε πως ο αυταρχισμός γίνεται όλο και πιο κεντρώος. Με λίγα λόγια, στην παρακμή των δυτικών κοινωνιών ο αυταρχισμός ορίζεται ως μια πολιτική –πλήρως αποδεκτή– κανονικότητα.

Ο κεντρώος αυταρχισμός, προερχόμενος από τις μέρες της κρίσης όπως εφαρμόστηκε σταδιακά στην ευρωπαϊκή περιφέρεια, έγινε κοινός τόπος και καθημερινότητα στις μέρες της πανδημίας. Ορίστηκε ως ρυθμιστής σε μια περίοδο που δοκίμασε τη χρήση της «έκτακτης ανάγκης» σε μαζική κλίμακα. Και ήταν τέτοια η αποτελεσματικότητά του που σήμερα μπορεί να περιγραφεί ως ένα εύχρηστο πολιτικό όπλο. Κανονικοποιημένο και αποδεκτό. Λειτουργικό και καλοδεχούμενο. Είτε μιλάμε για τη διαχείριση του πλήθους των μεταναστών στα ευρωπαϊκά σύνορα είτε τα πλήθη των διαδηλωτών στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Στην πραγματικότητα το Κέντρο αυτό μεταφρασμένο σε πολιτικό αυταρχισμό είναι η ακροδεξιά που είναι ήδη εδώ. Σε απόλυτη αρμονία με την ακροδεξιά που έρχεται να τη συναντήσει και να συνεχίσει την πολιτική της.

Foto

Wikipedia