Αν ψάχνει να βρει κανείς κάτι καλό στη διαφαινόμενη συμφωνία, είναι ότι για μια ακόμα φορά ο Σόιμπλε δεν κατάφερε να μας αποπέμψει από την Ευρωζώνη
Ακόμα και η στάση των πολιτικών ομάδων στο ευρωκοινοβούλιο, όπου ο έλληνας πρωθυπουργός έκανε μια από τις πιο ουσιαστικές και ταυτόχρονα πολιτικές ομιλίες των τελευταίων ετών, ειδικά στη δευτερολογία του, έδειξε την γερμανική μοναξιά. Αυτή που προσπάθησε να κρύψει με χυδαία φρασεολογία αλλά και συνολικότερη συμπεριφορά ο Μάνφρεντ Βέμπερ, ο Βαυαρός επικεφαλής της ομάδας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, προκαλώντας σωρεία αρνητικών σχολίων.
Του Δημήτρη Σμυρναίου
Στις 12.08 τα ξημερώματα της Παρασκευής ο (γερμανός) επικεφαλής τού γραφείου τού Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, Μάρτιν Ζέλμαϊρ επιβεβαίωνε και επίσημα ότι έλαβε υπογεγραμμένη την ελληνική πρόταση προς τους θεσμούς, η οποία πλέον έπαιρνε το δρόμο της τελικής αξιολόγησης. Η κυβέρνηση στην Αθήνα ολοκλήρωνε έτσι ένα μαραθώνιο διεργασιών και διαβουλεύσεων, που είχε ξεκινήσει δύο εικοσιτετράωρα νωρίτερα με στόχο να «μείνει Ευρωζώνη», και ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε μπορεί να αναρωτιόταν αν θα πρέπει για μια ακόμα φορά να αναβάλει την εφαρμογή του έτοιμου σχεδίου, που έχει στο συρτάρι του εδώ και καιρό, για την αποπομπή της χώρας μας από τη «θαλπωρή» τού κοινού νομίσματος. Γιατί μετά τα όσα έχουν συμβεί τους τελευταίους πέντε μήνες, δεν πρέπει να υπάρχει πλέον άνθρωπος που να πιστεύει ότι ο γερμανός υπουργός Οικονομικών είχε οτιδήποτε άλλο στο μυαλό του από την «οριστική και παραδειγματική τιμωρία» της χώρας μας για τις δημοσιονομικές της παρεκκλίσεις.
Η μοναξιά της Γερμανίας
Ακόμα και την Παρασκευή το πρωί και παρά τα θετικά σημάδια που εκπέμπονταν από διάφορες πλευρές, πολλοί ήταν εκείνοι που φοβόντουσαν μια τρικλοποδιά του Γερμανού, που «δύσκολα ξεχνά και σχεδόν ποτέ δεν συγχωρεί». Ωστόσο, η απομόνωση της Γερμανίας, που φάνηκε έντονα αυτή την εβδομάδα όσο ποτέ άλλοτε τα πέντε τελευταία χρόνια έκανε πολλούς να αισιοδοξούν. Δεν ήταν μόνο οι σαφείς και ξεκάθαρες παρεμβάσεις από την Ουάσιγκτον, αλλά και σαφής διαφοροποίηση της Γαλλίας από τη σκληρή γερμανική γραμμή, που επιβεβαίωσαν κάποια μικρά έστω ρήγματα στο τσιμεντένιο τείχος της λιτότητας, που μοιάζει να έχει υψώσει το Βερολίνο γύρω από ολόκληρη την Ευρωζώνη.
Ακόμα και η στάση των πολιτικών ομάδων στο ευρωκοινοβούλιο, όπου ο έλληνας πρωθυπουργός έκανε μια από τις πιο ουσιαστικές και ταυτόχρονα πολιτικές ομιλίες των τελευταίων ετών, ειδικά στη δευτερολογία του, έδειξε την γερμανική μοναξιά. Αυτή που προσπάθησε να κρύψει με χυδαία φρασεολογία αλλά και συνολικότερη συμπεριφορά ο Μάνφρεντ Βέμπερ, ο Βαυαρός επικεφαλής της ομάδας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, προκαλώντας σωρεία αρνητικών σχολίων. Αντίστοιχη δυσφορία προκαλεί και η γερμανική σοσιαλδημοκρατία των Γκάμπριελ και Σουλτς μέσα στις τάξεις της ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στην Ευρώπη, όπως φάνηκε ολοκάθαρα και από τους εντελώς διαφορετικούς τόνους του επικεφαλής τους στο ευρωκοινοβούλιο Τζιάνι Πιτέλα. Την ίδια στιγμή και στην Γερμανία νεαρά στελέχη του SPD επέκριναν και δημόσια την αρνητική στάση του Ζίγκμαρ Γκάμπριελ απέναντι στην Ελλάδα ρωτώντας τον ανοιχτά μέσα από διαδικτυακές σελίδες διαλόγου του κόμματος «τι τελικά επιδιώκει».
Το Βερολίνο υποχρεώθηκε τελικά να εγκαταλείψει τα σχέδια που είχε από την αρχή για αποπομπή του Αλέξη Τσίπρα από την εξουσία μετά το θριαμβευτικό «όχι» στο δημοψήφισμα, που όταν εξαγγέλθηκε έκανε τους εχθρούς του να πανηγυρίσουν, προφητεύοντας το τέλος του. Η αναγνώριση της «πολιτικής κυριαρχίας του ριψοκίνδυνου Αλέξη Τσίπρα», όπως την κατέγραψαν μετά το δημοψήφισμα και με αρκετή «ξινίλα» και οι συντηρητικές εφημερίδες ήταν ίσως η μεγαλύτερη παρακαταθήκη αυτού του δημοψηφίσματος. Το ερώτημα είναι αν αυτή η παρακαταθήκη αξιοποιήθηκε σωστά ή αν πολύ γρήγορα θα εξατμιστεί, αν τελικά αυτό το νέο πρόγραμμα αποδειχτεί ότι δεν θα μπορέσει να έχει την «κοινωνική αποδοχή», για την οποία έκανε λόγο και ο έλληνας πρωθυπουργός στο ευρωκοινοβούλιο. Αλλά αυτό είναι ένα ερώτημα της επόμενης μέρας…
Μια έξυπνη υποχώρηση;
«Η καισαρική αυταρέσκεια» που καυτηρίαζε στο ηλεκτρονικό «Σπίγκελ» ο Γιάκομπ Άουγκσταϊν και η οποία δεν συγχωρεί κυβερνήσεις που δεν είναι αρεστές στην κυρία Μέρκελ, φαίνεται ότι αυτή τη φορά συνάντησε μπροστά της κάποια εμπόδια. Γιατί, όπως συνέχιζε ο ίδιος ο γερμανός δημοσιογράφος, αυτοί που εύκολα τάχθηκαν με το μέρος του δυνατού και έστησαν στον τοίχο την Ελλάδα, δεν σκέφτονται ότι αύριο στη θέση της θα μπορούσε να βρεθεί μια άλλη χώρα, για παράδειγμα η Γαλλία. Ναι, αυτή που αποφάσισε να μας …υιοθετήσει στην τελευταία φάση της διαπραγμάτευσης.
Αυτοί που δεν ήθελαν την έξωση της Ελλάδας από το ευρώ και ζητούσαν από τον Αλέξη Τσίπρα να ακολουθήσει τη γερμανική ρήση, που λέει ότι «ο πιο έξυπνος υποχωρεί», θεωρούν ότι στα ελάχιστα όρια αυτής της μικρής ρωγμής, μπορεί να βρίσκεται η απαρχή για ένα μεγαλύτερο ρήγμα στην ιδεοληπτική εμμονή στη λιτότητα. Οι φωνές που ακούστηκαν από την Γαλλία και την Ιταλία, η προσδοκία για μια άλλη κυβέρνηση το φθινόπωρο και στην Ισπανία αφήνουν ανοικτό το ενδεχόμενο να δημιουργηθούν καινούργιες και πιο ευνοϊκές συνθήκες μέσα στο 2016, για να μπορέσει να υπάρξει μια συνολικότερη αναθεώρηση της μέχρι τώρα πολιτικής, που μαθηματικά σπρώχνει την Ευρώπη στην ύφεση και η οποία μάλλον διαπερνά και πολλά από τα τμήματα της νέας συμφωνίας. Με άλλα λόγια: η Ελλάδα που κατηγορήθηκε και συχνά ακόμα και λοιδορήθηκε για τη δυσχερή θέση στην οποία βρέθηκε, ως μία εναντίον των άλλων 18, μπορεί σε μερικούς μήνες να μην είναι και τόσο μόνη. Προς το παρόν αναγκάστηκε σίγουρα σε μια υποχώρηση, το μέγεθος της οποίας θα αρχίσει να διαφαίνεται από τη Δευτέρα στην πραγματική ζωή. Και τότε θα απαντηθεί και το ερώτημα μήπως τελικά θα έπρεπε να έχει επιδιωχθεί η «ρήξη», για την οποία πάντως κυβέρνηση και κοινωνία έδειξαν ότι δεν είχαν προετοιμαστεί και δεν την είχαν προετοιμάσει. Ο Αλέξης Τσίπρας διέψευσε εκείνους που έλεγαν ότι έχει «κρυφή ατζέντα για επιστροφή στη δραχμή» και καλείται τώρα να διαψεύσει και εκείνους που επιμένουν ότι θα ήταν ίσως σκόπιμο να έχει ακριβώς μια τέτοια ατζέντα.
Έχει σίγουρα μια ευκαιρία αυτή η κυβέρνηση, αν μπορέσει να απεγκλωβιστεί από την «πολιτική μονοκουλτούρας», στην οποία την παγίδεψε η ενασχόληση της με τη διαπραγμάτευση και να αποδείξει ότι θέλει και μπορεί να προωθήσει μεταρρυθμίσεις και σε τομείς κλειδιά για το μέλλον της χώρας, αλλά και της ίδιας: αντιμετώπιση φοροδιαφυγής και εισφοροδιαφυγής, κυνήγι λαθρεμπορίου, ξεκαθάρισμα του βρώμικου τοπίου διαπλοκής με αιχμή τα ΜΜΕ, ενίσχυση της αξιοκρατίας και της διαφάνειας στη λειτουργία του κράτους. Της το υπενθύμισαν αυτό στο ευρωκοινοβούλιο και εκπρόσωποι άλλων ομάδων, που μπορεί να μην είναι ΣΥΡΙΖΑ, αλλά βλέπουν ότι πρέπει να υπάρξει και ένα άλλο μέτωπο ενάντια στην παντοκρατορία της νεοφιλελεύθερης ορθοδοξίας της Μέρκελ. Ήταν λίγο αστείο να την καλούν να κλείσει τα αυτιά της στις σειρήνες της «πασοκοποίησής» της κάποιοι από εκείνους που συναγελάστηκαν στο παρελθόν με το ΠαΣοΚ. Ήταν σχεδόν μακάβριο ότι αυτές οι προειδοποιήσεις δεν είναι καθόλου αβάσιμες. Και σε όλους αυτούς, αλλά πριν από όλα στους ψηφοφόρους του, που συνεχίζουν να τον εμπιστεύονται αλλά και στους υπόλοιπους Ευρωπαίους, που έχουν επενδύσει στην «ελπίδα» που έρχεται από την Ελλάδα, ο ΣΥΡΙΖΑ οφείλει να αποδείξει ότι μπορεί και να κυβερνήσει. Και μάλιστα με μια άλλη ποιότητα και αποτελεσματικότητα.
Ένα άλλο μεγάλο ζητούμενο θα είναι φυσικά και να ανοίξει μια πραγματική συζήτηση για την ελάφρυνση του δημόσιου χρέους. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι την τελευταία εβδομάδα μια σειρά πολιτικών και οικονομολόγων από όλο τον κόσμο, όπως για παράδειγμα ο διάσημος πλέον Τομά Πικετί, υιοθέτησαν ουσιαστικά αυτό που μέχρι τώρα τόνιζε η ελληνική πλευρά, όταν έκανε λόγο για τη διάσκεψη του Λονδίνου το 1953: «Η Ευρώπη οικοδομήθηκε πάνω στη λήθη των χρεών και στην επένδυση στο μέλλον». Τελικά, την Πέμπτη ακόμα και ο Σόιμπλε αναγκάστηκε να παραδεχτεί ότι η Ελλάδα φυσικά και θα χρειαζόταν ένα κούρεμα, όπως φωνάζει εδώ και καιρό και το ΔΝΤ, απλά αυτό «δεν προβλέπεται». Αλλά πολλά από όσα αναγκάστηκε να ζήσει και αυτός και εμείς από τις 25 Ιανουαρίου και μετά, ήταν κάποτε απρόβλεπτα. Για πολλούς και αδιανόητα…
•
