«Τουραντότ» του Πουτσίνι
Στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, η Εθνική Λυρική Σκηνή παρουσιάζει το κύκνειο άσμα του Τζάκομο Πουτσίνι, την αριστουργηματική, την μεγαλοπρεπέστερη όλων, «Τουραντότ».
Η παρτιτούρα συνδυάζει το ανάλαφρο στοιχείο της κομέντια ντελ άρτε, τον βαθύ λυρισμό που χαρακτηρίζει όλες τις όπερες του κορυφαίου συνθέτη και επιπλέον το στοιχείο της μεγαλοπρέπειας, που αντανακλά τη φανταστική αυτοκρατορική Κίνα. Αντιλαμβανόμενος τις αλλαγές που είχαν συντελεστεί στο μουσικό τοπίο των αρχών του 20ού αιώνα, ο συνθέτης επέλεξε να διαφοροποιήσει τη γραφή του ακολουθώντας νέους μουσικούς δρόμους. Έτσι, παρά το γεγονός ότι το έργο έχει αναμφίβολα τις ρίζες του στον 19ο αιώνα, η νέα μουσική του γλώσσα το κατατάσσει στα κορυφαία αριστουργήματα του 20ού. Με μια σπάνια αίσθηση του θεατρικού χρόνου και σφιχτή πλοκή που απορρέει από το ομώνυμο θεατρικό έργο του Κάρλο Γκότσι, ο Πουτσίνι ισορροπεί με θαυμαστή μαεστρία το ηρωικό στοιχείο με το συναισθηματικό, αλλά και το γκροτέσκο.
Η υπόθεση διαδραματίζεται σε άλλες εποχές, στη μακρινή και εξωτική Κίνα, όπου η πριγκίπισσα Τουραντότ θα παντρευτεί μόνον όποιον λύσει τα τρία αινίγματα που του θέτει. Όσοι έχουν δοκιμάσει έχουν αποτύχει και το έχουν πληρώσει με τη ζωή τους. Θαμπωμένος από την εκπληκτική ομορφιά της, ένας άγνωστος πρίγκιπας επιμένει να δοκιμάσει την τύχη του και τα καταφέρνει. Όμως, αφού λύσει τα αινίγματα, η Τουραντότ αρνείται να τον παντρευτεί. Ο πρίγκιπας της προσφέρει μια ευκαιρία να απαλλαγεί από τη δέσμευσή της εάν εκείνη ανακαλύψει το όνομά του πριν χαράξει.
Η σύνθεση του έργου δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, καθώς ο Πουτσίνι πέθανε το 1924 στα 65 του χρόνια. Στην τελευταία, αποχαιρετιστήρια συνάντηση με τον μαέστρο και τότε καλλιτεχνικό διευθυντή της Σκάλας του Μιλάνου Αρτούρο Τοσκανίνι, ο συνθέτης προέβλεψε: «Η όπερά μου θα παρουσιαστεί ανολοκλήρωτη, κάποιος θα ανέβει στη σκηνή και θα πει στο κοινό: “Σε αυτό το σημείο ο συνθέτης πέθανε”». Το έργο τελικά ολοκληρώθηκε, με βάση τα προσχέδια του Πουτσίνι, από τον συνθέτη Φράνκο Αλφάνο (1926), υπό την επιτήρηση του Τοσκανίνι, ο οποίος είχε αναγγείλει την πρεμιέρα στη Σκάλα ως το «γεγονός του αιώνα». Η παγκόσμια πρώτη του έργου δόθηκε στη Σκάλα του Μιλάνου στις 25 Απριλίου 1926, με τεράστια επιτυχία.
Για τη νέα παραγωγή της Τουραντότ –δεκαεπτά χρόνια μετά την τελευταία παρουσίαση του έργου στην Ελλάδα– τη σκηνοθεσία υπογράφει ένας από τους κορυφαίους σκηνοθέτες του θεάτρου και της όπερας, ο Αντρέι Σερμπάν, ο οποίος αναγνωρίζεται διεθνώς για τις καινοτόμες και εικονοκλαστικές σκηνοθεσίες του. Τα σκηνικά και τα κοστούμια σχεδιάζει –στην πρώτη της συνεργασία με την ΕΛΣ– η σπουδαία διεθνής Ελληνίδα σκηνογράφος και ενδυματολόγος Χλόη Ομπολένσκι, η οποία έχει υπογράψει εμβληματικές παραγωγές όπερας, θεάτρου και κινηματογράφου.
Η δημιουργική ομάδα δημιουργεί μια νέα σκηνική συνθήκη στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού, όπου αναζητά μέσα από τα σκηνικά, τα κοστούμια, τη σκηνοθεσία και την κινησιολογία τις κοινές αναφορές μεταξύ των αρχαίων πολιτισμών της Κίνας και της Ελλάδας. Το φυσικό σκηνικό του Ηρωδείου επαναπροσδιορίζεται για να φιλοξενήσει τον μυθικό κόσμο της αυτοκρατορικής Κίνας, χωρίς τις στερεοτυπικές πολιτισμικές διακοσμήσεις, αλλά με δεκάδες εντυπωσιακά κοστούμια και χειροποίητες μάσκες.
Τη δραματουργία υπογράφει η Ντανιέλα Βιολέτα Ντίμα, τη χορογραφία και την κινησιολογία η Κέιτ Φλατ, με συνεργάτιδα χορογράφο-κινησιολόγο τη Γεωργία Τέγου, και τους φωτισμούς οι Ζαν Καλμάν και Σιμόν Τροττέ.
Το κοινό θα έχει την ευκαιρία να απολαύσει διεθνώς καταξιωμένους ερμηνευτές της
όπερας και στις δύο διανομές των ρόλων. Στον ρόλο της Τουραντότ, δύο σπουδαίες δραματικές υψίφωνοι της εποχής μας που έχουν αναγνωριστεί ως ιδανικές ερμηνεύτριες του ρόλου, η Αμερικανίδα Λιζ Λίντστρομ και η Βρετανίδα Κάθριν Φόστερ. Τον Καλάφ ερμηνεύουν δύο σπουδαίοι τενόροι, ο Αρσέν Σογκομονιάν και ο Ρικκάρντο Μάσσι. Στον ρόλο της Λιου η σπουδαία σοπράνο της ΕΛΣ Τσέλια Κοστέα και η εξαιρετική νεαρή σοπράνο Μαρία Κοσοβίτσα. Στον ρόλο του Τιμούρ κάνει το ντεμπούτο του ο βαθύφωνος της ΕΛΣ Τάσος Αποστόλου.
Μαζί τους οι Χάρης Ανδριανός, Γιάννης Καλύβας, Ανδρέας Καραούλης, Γιώργος
Παπαδημητρίου και Νίκος Στεφάνου.Με την Ορχήστρα, τη Χορωδία και την Παιδική Χορωδία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.
Στις 1, 3, 5, 6 και 8 Ιουνίου, στις 9μμ, στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού.
Η ταράτσα του Φοίβου
Το Αττικό καλοκαιράκι, παρά τις φημολογίες περί του αντιθέτου, είναι ξανά εδώ. Τρελό, απρόβλεπτο, απαστράπτον και ντεκαποτάμπλ. Και -ως γνωστόν- φέρνει πάντα μαζί του τη γρανίτα, τις νυχτερινές βόλτες στις καβάτζες, τον σκούφο θαλάσσης, το μονοκίνι και την… «Ταράτσα του Φοίβου»!
Το αγαπημένο στέκι -που τα τελευταία χρόνια έχει βρει στέγη δροσερή και φιλόξενη στο καλοκαιρινό «Άλσος», στο Πεδίο του Άρεως- είναι έτοιμο να ανοίξει ξανά τα πανιά του, να γυαλίσει τη σέλα του και να απογειωθεί σαν drone πάνω απ’ την Αθήνα. Με θίασο ανανεωμένο και ημιπαράφρονα, κείμενα σπαρταριστά, καλλιτεχνικό επιτελείο multi-universe και ορχήστρα υπερωκεανίου θα τα πει όλα, θα γελάσει με όλα, θα καλέσει τους φίλους της και θα τραγουδήσει, σηκώνοντας το ποτήρι της – και κάποια φρύδια.
Ταρατσάρχης και οικοδεσπότης, συγγραφέας, στιχοπλόκος και ρεσεψιονίστ ο Φοίβος Δεληβοριάς. Multitasker, πολυεργαλείο, ποιητής, μίμος και τα πάντα ανατρέπων ο εκ των ων ουκ άνευ Θανάσης Αλευράς. Για δεύτερη χρονιά μαζί μας η κάστα ντίβα της κωμωδίας, Γαλήνη Χατζηπασχάλη. Για πρώτη φορά ο κωμικός σίφουνας, ο ηθοποιός-αστερισμός, ο Πάνος Παπαδόπουλος. Και βεβαίως, η μεγάλη επιστροφή! Το κορίτσι που ξεκίνησε από δω και πλέον ταξιδεύει φτιάχνοντας κήπους και παραδείσους με τη φωνή και με το μαγικό της είναι: η Νεφέλη Φασούλη. Επίσης στη σκηνή 3 θαυμάσιοι νέοι χορευτές, η Έλσα Σίσκου, ο Θάνος Ραγκούσης και ο Μιχάλης Κριεμπάρδης.
Και κάθε βδομάδα εκτάκτως καλεσμένοι κορυφαίοι και νεότεροι του τραγουδιού, της κωμωδίας, της ταχυδακτυλουργίας, των ακροβατικών, του drag show.
Προσδεθείτε, λοιπόν και βρείτε -όσο προλαβαίνετε- τις θέσεις σας: η «Ταράτσα» ανοίγει πάλι τα πανιά, τα σεντόνια και τα ασπρόρουχά της και ξεκινάει δρομολόγιο «εν λευκώ».
Από 28 Μαΐου και κάθε Τετάρτη, στο Θέατρο Άλσος.
OI MOYΣΙΚΕΣ ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ
Ο μελοποιημένος Μανόλης Αναγνωστάκης
Όμως εγώ δεν παραδέχτηκα την ήττα
Με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Μανόλη Αναγνωστάκη, οι εκδόσεις Μετρονόμος κυκλοφορούν έναν συλλογικό τόμο αφιερωμένο στο μελοποιημένο έργο του μείζονος ποιητή της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς, σε επιμέλεια των Σπύρου Αραβανή, Ηρακλή Οικονόμου και Θανάση Συλιβού.
Ο Αναγνωστάκης, αν και στην αρχή ήταν αντίθετος με τη μελοποίηση της ποίησης, ακούγοντας τα πρώτα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη σε δικούς του στίχους, το 1969 -έχοντας ήδη γνωριστεί μαζί του στις αρχές του ’60-, τελικά ενδίδει ταυτιζόμενος πολιτικά και αισθητικά με τον συνθέτη. Έτσι, τα δύο τραγούδια «Μιλώ» και «Χάρης 1944» του κύκλου Αρκαδία VIII γίνονται η αφετηρία για την ανάδυση του μελοποιημένου Αναγνωστάκη, προσφέροντας μέχρι σήμερα ορισμένα από τα σημαντικότερα τραγούδια της σύγχρονης μουσικής μας ιστορίας.
Κείμενα και μαρτυρίες τραγουδοποιών, συνθετών, μουσικών ερευνητών, δημοσιογράφων, φιλολόγων και συγγραφέων αναδεικνύουν τη δυναμική του μελοποιημένου λόγου του Αναγνωστάκη ως μια άρρηκτη -αλλά και ελάχιστα μελετημένη μέχρι σήμερα – έκφανση της ποιητικής του ιστορίας και καταθέτουν τη βιωματική τους σχέση με τον ποιητή.
Γράφουν και συμμετέχουν με (με αλφαβητική σειρά) οι: Χρήστος Αβραμίδης, Μαρία Ακριτίδου, Θέμης Ανδρεάδης, Σπύρος Αραβανής, Αρλέτα, Αλέξης Βάκης, Νίκος Γκροσδάνης, Μιχάλης Γρηγορίου, Μάνος Ελευθερίου, Γιώργος Ζεβελάκης, Δημήτρης Κογιάννης, Νίκος Κομιανός, Θωμάς Κοροβίνης, Θάνος Μικρούτσικος, Πάνος Μπούσαλης, Χαριτίνη Ξύδη, Άγγελος Πάνου, Δημήτρης Παπαδημητρίου, Αργύρης Παπαστάθης, Λάκης Παπαστάθης, Γιώργος Β. Μονεμβασίτης, Ηρακλής Οικονόμου, Γιώργος Σκαμπαρδώνης.
Το βιβλίο είναι αφιερωμένο στη μνήμη του Λάκη Παπαστάθη (1943-2023) που γενναιόδωρα εμπιστεύτηκε στους επιμελητές του τόμου το σενάριο της ιστορικής εκπομπής του Παρασκηνίου, χάρη στην οποία γνωρίσαμε πολλές και πολλοί της νεότερης γενιάς το έργο του ποιητή.
ISBN 978-618-5748-74-6, σελίδες: 160, μέγεθος: 17×24εκ.
