«Οι Γερανοί»
Ένα εμβληματικό αντιπολεμικό τραγούδι
Από τα πρώτα χρόνια της ανθρωπότητας, η ιστορία γράφεται, διαδίδεται και συνεχίζεται μέσα από τα τραγούδια. Οι θρύλοι, οι παραδόσεις, τα μεγάλα γεγονότα, η ειρήνη και ο πόλεμος αλλά πολλές φορές και οι τραγικές προσωπικές ιστορίες γίνονται τραγούδι και περνάνε στη συλλογική και ιστορική μνήμη.
Η ιστορία μιας μάνας που έχασε και τους επτά της γιούς στο πόλεμο γέννησε το σπουδαίο τραγούδι «Οι Γερανοί» που φέρνει στον νου μας τα αμέτρητα θύματα των πολέμων, από τον Δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, μέχρι την Ιαπωνία της 13χρονης Σαντάκο Σασάκι και τους τραγικούς σημερινούς πολέμους. Στο χωριό Ντζουαρικάου της Βόρειας Οσετίας της Ρωσίας,για να τιμηθεί ο ηρωισμός αυτών των 7 παλικαριών, αλλά και της μάνας που τα θρήνησε, δημιουργήθηκε ένα μεγάλο μνημείο επτά γερανών που πετούν προς την ελευθερία ενώ η μάνα κλαίει σπαρακτικά.
Αυτό το μνημείο έφερε στον νου του ο ποιητής Ρασούλ Γκαμζάτοφ, με τη μορφή ενός μικρού κοριτσιού, της μικρής, Σαντάκο Σασάκι, θύμα των εφιαλτικών αποτελεσμάτων της βόμβας του Ναγκασάκι, που κρατά στα χέρια της γερανούς οριγκάμι σαν προσευχή για να γίνει καλύτερα από την ασθένεια που της προκάλεσε η φονική έκρηξη, όταν έγραψε το ποίημα «Οι Γερανοί».
Η ιστορία της Σαντάκο Σασάκι
Χιροσίμα 1945. Η παγκόσμια κοινότητα μετράει τις πληγές της από τον εφιαλτικό πόλεμο κατά του φασισμού. Ένα κοριτσάκι δύο ετών, γελάει χαρούμενο παίζοντας στον ποδόγυρο της μητέρας του. Σε λίγα δευτερόλεπτα, ο κόσμος αλλάζει.
Μια βόμβα αλλάζει τον ρου της Ιστορίας. Η Χιροσίμα λυγίζει μπροστά στο βάρος της πρώτης ατομικής βόμβας που δοκιμάζεται παγκόσμια. Πολλοί σκοτώνονται, άλλοι μένουν ανάπηροι και κάποιοι, αρρωσταίνουν βαριά από τη ραδιενεργή μετασυχνότητα της αποτρόπαιας βόμβας.
Εννιά χρόνια μετά, η μικρή Σαντάκο Σασάκι επιζήσασα της εφιαλτικής αυτής μέρας, δείχνει ξαφνικά συμπτώματα λευχαιμίας. Τα αποτελέσματα της βόμβας έχουν ποτίσει το παιδικό κορμάκι και η μικρή Σαντάκο αρρωσταίνει βαριά.
Η παράδοση λέει ότι, αν κάποιος φτιάξει από χαρτί χίλιους γερανούς και κάνει μια ευχή, η ευχή αυτή πραγματοποιείται.
Το 12χρονο κορίτσι, φτιάχνει εκατοντάδες γερανούς, αλλά δεν αντέχει άλλο την αρρώστια το ταλαιπωρημένο της σώμα. Πεθαίνει έχοντας προλάβει να φτιάξει τον 644ο γερανό… Οι συμμαθητές της, αποφασίζουν να φτιάξουν τους υπόλοιπους γερανούς και ρίχνουν και τα 1.000 χάρτινα πουλιά που συμβολίζουν την ελευθερία, στο μνήμα της. Μαζεύουν χρήματα και κατασκευάζεται ένα άγαλμα της μικρής Σαντάκο κρατώντας στα χέρια της έναν χρυσό γερανό και το αφιερώνουν σε όλα τα παιδιά των οποίων η ζωή τερμάτισε από τη βόμβα τόσο άδικα.
Η έμπνευση
Ο Ρασούλ Γκαμζάτοφ συγκινείται βαθιά με την ιστορία του μικρού κοριτσιού. Το πάρκο που βρίσκεται το άγαλμα αυτό, έχει το όνομα «Ειρήνη». Στη διάρκεια αυτού του ταξιδιού, ο Γκαμζάτοφ λαμβάνει το μήνυμα για τον θάνατο της μητέρας του. Συγκλονισμένος, συλλογίζεται το κορίτσι, τη μητέρα του, τα μεγαλύτερα αδέλφια του που δεν γύρισαν ποτέ πίσω από τον Πατριωτικό Πόλεμο, τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, που στοίχισε τη ζωή σε εκατομμύρια ανθρώπους και όλους όσοι έχασαν τη ζωή τους τόσο νωρίς.
Ο Γκαμζάτοφ γράφει το ποίημα «Οι Γερανοί». Μεταφράζεται από τα Αβαρικά, τη μητρική γλώσσα του Γκαμζάτοφ, στα Ρωσικά από τον Ναούμ Γκρέμπνεφ και δημοσιεύεται. Ο ηθοποιός Μαρκ Μπερνές το διαβάζει και λίγο καιρό αργότερα με πρότασή του, ο Γιαν Φρένκελ το μελοποιεί και το τραγούδι αυτό γίνεται σύμβολο για τους Ρώσους στρατιώτες που έχασαν τη ζωή τους στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά και ένα παγκόσμιο σύμβολο για όσους μάχονται κατά του φασισμού πέφτοντας ηρωικά στο μέτωπο.
Ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος το μεταγράφει στα ελληνικά, η Μαργαρίτα Ζορμπαλά το ηχογραφεί πρώτη φορά και το τραγούδι – σύμβολο ταξιδεύει από στόμα σε στόμα του ελληνικού λαού.
Με μία νέα μουσική ματιά
Οι ερμηνεύτριες Μήδεια Χουρσουλίδου και Ναταλία Ρασούλη, σε συνεργασία με τον συνθέτη Νίκο Πιτλόγλου και την παραγωγό Χαριτίνα Χρυσικάκη, παρουσιάζουν με μια νέα μουσική οπτική σε ποίηση του Ρασούλ Γκαμζάτοφ, όπως αποδόθηκε στα ελληνικά από τον Γιάννη Ρίτσο, και μουσική του Γιαν Φρένκελ.
Η Μήδεια Χουρσουλίδου, γεννημένη και μεγαλωμένη στη σημερινή Γεωργία με ελληνική και αρμενική καταγωγή, τραγουδά τους στίχους στη ρωσική γλώσσα, μεταφέροντας τη δύναμη και το βίωμα των στρατιωτών της Σοβιετικής Ένωσης, αλλά και τον βαθύ πόνο όσων μένουν πίσω.
Η Ναταλία Ρασούλη, μέσω της ελληνικής απόδοσης του σπουδαίου μας ποιητή Γιάννη Ρίτσου, σκιαγραφεί τον ελληνικό αγώνα ενάντια στον φασισμό και την ανάγκη για τη συνέχεια του αγώνα ως την ελευθερία.
Οι δυο ερμηνεύτριες, ενώνουν τον ρωσικό με τον ελληνικό πολιτισμό με τη μνήμη των πεσόντων στρατιωτών και των δύο χωρών.
Για το τραγούδι σημειώνουν: «“Οι Γερανοί” στοχεύουν στην υπενθύμιση και την αέναη ανάγκη για το δίκιο και την αυτοδιάθεση των ανθρώπων και της πατρίδας τους. Αποτελεί μια διαμαρτυρία απέναντι στον πόλεμο σήμερα, ενάντια στη βία και την κτηνωδία. Είναι ένα τραγούδι ελπίδας για όσους συνεχίζουν να μάχονται και να βλέπουν με θάρρος τα μάτια των παιδιών και τον κόσμο που θα τους αφήσουν.
Έναν καλύτερο κόσμο, δίκαιο και ανθρωποκεντρικό.»
Η μουσική ερμηνεία και ενορχήστρωση του Νίκου Πιτλόγλου φωτίζει την αγωνία, τους ανθρώπους που μάχονται, τις οικογένειες που σπαράζουν, αλλά και τη δύναμη της αξιοπρέπειας για ένα καλύτερο αύριο.
Παίζουν οι μουσικοί: Άγγελος Νιάρχος (κλασική κιθάρα), Κυριάκος Γκουβέντας (βιολί), Σταύρος Παργινός (τσέλο), Δημήτρης Λάππας (ακουστική κιθάρα), Νίκος Πιτλόγλου (μπάσο, κρουστά, glockenspiel), Μανώλης Χατζημανώλης (τρομπέτα, φωνητικά).
Η ηχογράφηση έγινε στο στούντιο Arion Music. Το τραγούδι μπορείτε να το ακούσετε ηλεκτρονικά : https://youtu.be/WwygnjfnrUs?is=sbPIb1-7n6Z9GHh8
Υ.Γ Εμείς της Εποχής είχαμε την χαρά να ακούσουμε το τραγούδι «Οι Γερανοί» από τη Ναταλία Ρασούλη και τη Μήδεια Χουρσουλίδου στη συναυλία της Εποχής στο Θέατρο της Ρεματιάς στο Χαλάνδρι στις 19 Ιουνίου 2024. Η φωτογραφία είναι της Ελένης Γρηγοριάδου.
