«Misericordia»
Ο Ζερεμί, με αφορμή τον θάνατο και την κηδεία του πρώην αφεντικού του, επιστρέφει στη γενέτειρά του, ένα χωριό στη γαλλική επαρχία. Η Μαρτίν, χήρα του εκλιπόντος, τον φιλοξενεί πρόθυμα έχοντας ως κρυφή ελπίδα ότι ο νεαρός θα αναλάβει τον φούρνο του άντρα της. Η φιλοξενία του Ζερεμί παρατείνεται, κάτι που δεν αρέσει στον Βανσάν, γιο της Μαρτίν, που υποψιάζεται διάφορα. Στο κάδρο μπαίνουν επίσης ο Γουόλτερ, φίλος του Βανσάν, καθώς και ο ιερέας Φιλίπ που θέλει πολύ τη φιλία του Ζερεμί. Μία εξαφάνιση, απροσδόκητες σεξουαλικές προσεγγίσεις και μια σειρά απροσδιόριστων σχέσεων και περιστατικών συνθέτουν το σύμπαν αυτής της ταινίας.
Μιλάμε για τη «Misericordia» (Misericorde) του «απροσδόκητου» Αλέν Γκιροντί. Ένα ατμοσφαιρικό θρίλερ, με στοιχεία ερωτισμού και μαύρης κωμωδίας όπου κυριαρχεί η παραδοξότητα των ανθρώπινων σχέσεων. Ο ίδιος ο Ζερεμί αποτελεί ένα αίνιγμα, καθώς η παραμονή του στο χωριό παρατείνεται χωρίς προφανείς λόγους. Από την άλλη μεριά, ο Βανσάν νιώθει αντιπάθεια για τον «εισβολέα» στο σπίτι της οικογένειας και για τη συμπάθεια που του δείχνει η μητέρα του. Την ίδια ώρα, ο Ζερεμί επιθυμεί τη φιλία του Γουόλτερ που εκείνος όμως δεν δείχνει την ίδια προθυμία. Σε αντίθεση με τον ιερέα που μέχρι και τους όρκους του παραβιάζει για να αποκτήσει την εύνοια του Ζερεμί. Και η Μαρτίν; Ποιος είναι ο ρόλο της;
Ο Αλέν Γκιροντί δε φημίζεται για την «ευκολία» του. Όχι βέβαια ότι η ταινία αποτελεί κάποιον άλυτο γρίφο που βάζει δύσκολα στον θεατή, αλλά δημιουργεί με τους ήρωές του μια μικροκοινωνία σχέσεων που βασανίζονται από ηθικά διλήμματα, επιθυμίες και μυστικά.
Με επίκεντρο το γεγονός της εξαφάνισης του Βανσάν, οι υπόλοιποι είτε ξέρουν, είτε δεν ξέρουν, είτε υποψιάζονται τι έχει συμβεί. Και ο Γκιροντί καμώνεται ότι προσπαθεί να τους «ξεκλειδώσει» αλλά εκείνοι παραμένουν αινιγματικοί μέχρι το φινάλε.
Ακόμη κι ο τίτλος της ταινίας, που στα ελληνικά μεταφράζεται ως «έλεος» ή «οίκτος» είναι παράδοξος. Δεν ξέρω ποιος από τους ήρωες χρειάζεται το έλεος και ποιος όχι. Από την άλλη, μπορεί όλοι να το έχουν ανάγκη.
Να σημειώσουμε ότι το περίφημο περιοδικό Καγιέ ντε Σινεμά (Cahiers du Cinema) ανακήρυξε το «Misericordia» ως την καλύτερη γαλλική ταινία του 2024.
Εφηβεία και απώλεια
«Ρενουάρ»
Η 11χρονη Φούκι είναι ένα χαρισματικό κορίτσι που ζει στο Τόκιο. Και ενώ φαινομενικά ζει τη συνηθισμένη ζωή μιας συνομήλικής της βιώνει τη βαριά ασθένεια του πατέρα της και τον επικείμενο θάνατό του. Την ίδια ώρα, η μητέρα της προσπαθεί να τα βγάλει πέρα με τη δουλειά της ενώ παράλληλα προετοιμάζεται για να αντιμετωπίσει τη ζωή μετά τον προδιαγεγραμμένο θάνατο του άνδρα της.
Με το «Ρενουάρ» (Runowaru), η Τσίε Χαγιακάουα υπογράφει ένα βαθιά εσωτερικό δράμα ενηλικίωσης. Μια ταινία περισσότερο αισθήσεων και όχι δράσης με την κεντρική ηρωίδα να βρίσκεται αντιμέτωπη με το μυστήριο του θανάτου, ενός τόσο ακατανόητου συμβάντος για ένα παιδί. Την ίδια ώρα, η Φούκι μπαίνει στην εφηβεία με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει. Όπως περιέργεια για τη ζωή, ερωτικά σκιρτήματα, προσπάθεια κατανόησης του κόσμου των μεγάλων. Ενός τεράστιου άγνωστου κόσμου που ανοίγεται μπροστά της ενώ φαίνεται ότι κλείνει πίσω της με βίαιο τρόπο ένα παρελθόν, το οποίο συμβολίζει ο πατέρας της, στον οποίο δεν μπορεί πλέον να βασίζεται.
Η Φούκι είναι η απόλυτη κυρίαρχος της ιστορίας που αφηγείται η Χαγιακάουα. Με βλέμμα ακίνητο και πρόσωπο σχεδόν ανέκφραστο, η 11χρονη κοπέλα αντιμετωπίζει την καθημερινότητα. Το σχολείο της, τις φιλικές της σχέσεις, τις επισκέψεις στον πατέρα της στο νοσοκομείο, τις σχέσεις με τη μητέρα της, την κρυφή επικοινωνία μέσω μιας ροζ τηλεφωνικής γραμμής, τη συνάντησή της με έναν παιδόφιλο. Ανέκφραστη, σχεδόν αποστασιοποιημένη από τα όσα συμβαίνουν, η Φούκι δίνει την εντύπωση ότι αδιαφορεί για τον έξω κόσμο, κινείται μόνον με βάση τις εσωτερικές της παρορμήσεις. Κι όμως, πίσω από το αδιάφορο βλέμμα της καραδοκεί ο φόβος για το άγνωστο που έρχεται: ο θάνατος του πατέρα και η ενήλικη ζωή που ανοίγεται μπροστά της.
Ταινία αισθήσεων και συναισθημάτων, λοιπόν, για τη θλίψη, την απώλεια, τα πρώτα σκιρτήματα, τους φόβους και τις αγωνίες. Η Χαγιακάουα κινηματογραφεί με λεπτότητα, σχεδόν απόμακρα. Δίνει πολύ χώρο στην ηρωίδα της να εκφραστεί με τη φωνή της ψυχής της. Κι αυτή είναι η ουσία της ταινίας. Όμως κάπου μοιάζει αποπροσανατολισμένη. Προσπάθησα όση ώρα την έβλεπα, με τεράστιο ενδιαφέρον ομολογώ, να βρω ποιο είναι ο κέντρο βάρους, προς τα πού προσανατολίζεται η σκηνοθέτρια. Κάτι που δεν κατάφερα. Την άλλη στιγμή όμως σκέφτηκα, ότι αυτό ακριβώς συμβαίνει και στο μυαλό της Φούκι. Είναι αποπροσανατολισμένη καθώς δυσκολεύεται να αποκωδικοποιήσει τη νέα πραγματικότητα που ανοίγεται μπροστά της.
Εσείς τι λέτε;
ΟΙ ΝΕΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ
«Keeper» του Όζγκουντ Πέρκινς: Η Λιζ και ο Μάλκολμ πηγαίνουν σε μια απομονωμένη καλύβα για το σαββατοκύριακο της επετείου τους. Η Λιζ, όμως, όταν μένει μόνη μετά την ξαφνική επιστροφή του Μάλκολμ στην πόλη, δέχεται την προσέγγιση μιας κακιάς οντότητας που αποκαλύπτει τα μυστικά της καλύβας.
«Αν είχα πόδια θα σε κλωτσούσα» (If I had legs I’d kick you) της Μαίρη Μπρόνσταϊν: Η Λίντα, θεραπεύτρια και μητέρα, προσπαθεί να διαχειριστεί ταυτόχρονα τη μυστηριώδη ασθένεια του παιδιού της, τον απόντα σύζυγο, την εξαφάνιση μιας ασθενούς και την ολοένα εχθρικότερη σχέση με τον δικό της θεραπευτή. Καθώς οι κρίσεις συσσωρεύονται, η Λίντα χάνει την αίσθηση της πραγματικότητας, επιτρέποντας σε εμάς να δούμε τον κόσμο μέσα από τη δική της στρεβλή, απεγνωσμένη οπτική.
«Άγια νύχτα, άγρια νύχτα» (Silent night, deadly night) του Μάικ Π. Νέλσον: Ένα παιδί γίνεται μάρτυρας της δολοφονίας των γονιών του από έναν άντρα με στολή Άγιου Βασίλη. Χρόνια αργότερα, ως ενήλικας, φοράει και ο ίδιος τη στολή του Άγιου Βασίλη και ξεκινά μια βίαιη αναζήτηση για να εκδικηθεί όσους ευθύνονται για το τραυματικό γεγονός της παιδικής του ηλικίας. Δεύτερο αλλά όχι πιστό ριμέικ της ομότιτλης ταινίας του 1984 που σκηνοθέτησε ο Τσαρλς Σέλιερ. Το πρώτο ριμέικ γυρίστηκε το 2012 με σκηνοθέτη τον Στίβεν Κ. Μίλερ.
«Ο βασιλιάς των βασιλιάδων: Μια ιστορία από τον Κάρολο Ντίκενς» (The king of kings) του Σέονγκ-χο Γιανγκ: Η ταινία ακολουθεί την ιστορία του Καρόλου Ντίκενς, ο οποίος μαγεύει τον γιο του, Γουόλτερ, καθώς αφηγείται την πιο σπουδαία ιστορία που ειπώθηκε ποτέ –την ιστορία του Ιησού Χριστού. Αυτό που ξεκινά ως ένα παραμύθι για καληνύχτα, μετατρέπεται σε ένα ταξίδι που αλλάζει τη ζωή. Μέσα από τη ζωντανή του φαντασία, το παιδί περπατά δίπλα στον Ιησού, μαθαίνοντας την πορεία του. Το στόρι είναι ελεύθερα εμπνευσμένο από το παιδικό βιβλίο «Η ζωή του Κυρίου μας» του Καρόλου Ντίκενς (The Life of Our Lord). Το βιβλίο αυτό είχε εκδοθεί το 1934, 64 δηλαδή χρόνια μετά τον θάνατο του συγγραφέα.
«Το δέντρο που πληγώναμε» του Δήμου Αβδελιώδη: Χίος, 1960, λίγες μέρες πριν κλείσουν τα σχολεία για τις καλοκαιρινές διακοπές. Η φιλία δύο αγοριών δοκιμάζεται, εξαιτίας ενός ατυχούς περιστατικού. Ο κόσμος όμως της παιδικής ηλικίας και των σχέσεων αυτής δεν διέπεται από τυπικούς κανόνες συμπεριφοράς. Έτσι, τα παιδιά φιλιώνουν και περνούν ένα ξένοιαστο καλοκαίρι γεμάτο εμπειρίες. Η υπέροχη πρώτη ταινία στη φιλμογραφία του Δήμου Αβδελιώδη που γυρίστηκε το 1984 και αγαπήθηκε πολύ από το κοινό επαναπροβάλλεται στις αίθουσες. Ο τίτλος αναφέρεται στην επεξεργασία της μαστίχας, όπου για να ληφθεί το «δάκρυ», τα μαστιχόδεντρα «κεντιούνται» (πληγώνονται).
Καλύτερη ταινία και πρωτοεμφανιζόμενος σκηνοθέτης στα κρατικά βραβεία ποιότητας υπουργείου Πολιτισμού.
