Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πρώτη και βασική σκέψη και επιλογή του κ. Μητσοτάκη εκείνη τη θανατηφόρα νύχτα του Φεβρουαρίου του 2023 στα Τέμπη, ήταν η συρρίκνωση της πολιτικής και ποινικής έκτασης της υπόθεσης, η συγκάλυψη, δηλαδή, του βάθους του εγκλήματος που είχε συντελεστεί όχι μόνο σε βάρος της ζωής 57 ανθρώπων, αλλά του συνόλου της ελληνικής κοινωνίας –με την εγκατάλειψη των σιδηροδρόμων. Αυτό διαλαλούσε η (εκ)βιαστική εκτίμησή του περί ανθρώπινου σφάλματος και υποδείκνυε η ως τότε εμπειρία. Ζήμενς, Νοβάρτις, υποκλοπές… –όλα σκεπάζονται, περνούν και ξεχνιούνται. Ο κόσμος έχει ένα σωρό άλλες έγνοιες, ξεχνάει και ξεχνιέται. Συνταγή απλή και δοκιμασμένη.

Η μεγάλη διαφορά

Με μια διαφορά. Εδώ είχαν χαθεί τόσο άδικα, τόσο παράλογα −στη μετωπική σύγκρουση δύο συρμών πάνω στην ίδια γραμμή, ενώ υπήρχε διπλή γραμμή ανόδου και καθόδου− τόσοι πολλοί στην πλειονότητά τους νέοι, αθώοι οποιουδήποτε αίματος, καθισμένοι αμέριμνοι στις θέσεις τους στο κατά τεκμήριο ασφαλέστερο μέσο μεταφοράς στον κόσμο, χωρίς τη μεσολάβηση ανωτέρας βίας ή (υπερ)φυσικής βίαιης δύναμης, που δεν χωρούσε στο μυαλό οποιουδήποτε δεύτερη σκέψη όχι δικαιολόγησης, ούτε λογικής εξήγησης του φονικού συμβάντος. Πολύ λιγότερο των γονιών, των αδελφών, των συγγενών, των φίλων, των συναδέλφων, των γνωστών όλων των θυμάτων.

Όλοι αυτοί αποτελούν ήδη έναν μικρό πληθυσμό. Έναν σημαντικό αριθμό βαθιά πληγωμένων ανθρώπων, που λίγο πολύ δεν έχει κανείς τους άλλη διέξοδο από το τούνελ τής κατά κυριολεξία τρέλας, όπου τους οδηγεί ο άδικος και παράλογος χαμός αγαπημένων τους προσώπων, από τη μέχρι τέλους αναζήτηση/απαίτηση έναντι πάντων της δικαίωσης των θυμάτων. Όποιος έχει νιώσει ή έχει περάσει κοντά από το συγκλονιστικό για ένα γονιό συναίσθημα της απώλειας του σπλάχνου του, ιδίως σε τέτοιες συνθήκες, μπορεί να καταλάβει γιατί δεν έχει τέλος, δεν έχει άκρη ο αγώνας για τη δικαίωση αυτών των ανθρώπων. Είναι αγώνας ζωής, όχι θανάτου. Αγώνας όχι μόνο για την καταδίκη των υπευθύνων, αλλά και για την ανάκτηση μιας δημόσιας και ασφαλούς υπηρεσίας σιδηροδρομικών μεταφορών.

Ο ειδοποιός χαρακτήρας της

Πρόκειται για τεράστια ειδοποιό διαφορά, που εξηγεί τη διαφορετική αλληλουχία των γεγονότων που ακολούθησαν, έστω με καθυστέρηση, την προσπάθεια συγκάλυψης του βάθους του εγκλήματος. Όσοι την επιχειρούν ακόμα και τώρα επίμονα, έχουν καταλάβει ήδη ότι δεν έχουν να κάνουν με μία από τα ίδια. Όπως το έχει αντιληφθεί ήδη και ο κ. Μητσοτάκης μετά την τελευταία αποτυχημένη τηλεοπτική συνέντευξη, με την οποία μάταια επιχείρησε να δείξει διαφορετικό πρόσωπο. Όταν η κοσμοσυρροή στις πλατείες με το κάλεσμα των φορέων του πόνου και διεκδικητών της κάθαρσης δεν λειτουργεί σαν πρόσκληση για μετοχή στη δικαίου −θεία– κοινωνία, αλλά σαν καμπανάκι κινδύνου για μικροπολιτικά και άλλα ιδιοτελή συμφέροντα, τα αντανακλαστικά που προκαλούνται δεν έχουν ίχνος αποτελεσματικότητας. Το ίδιο και η προσπάθεια να σταμπαριστεί αυτό το κίνημα λαού σαν υποκινούμενο, να διαβληθεί σαν υποχείριο κομμάτων της αντιπολίτευσης.

Αυτή η τελευταία παρατήρηση δεν αφορά μόνο την κυβέρνηση. Αφορά και την Αριστερά και γενικότερα τα κόμματα της δημοκρατικής αντιπολίτευσης. Είναι λογικό και θεμιτό να περιμένουν ότι θα κεφαλαιοποιηθεί ένα συνολικό θετικό πολιτικό/κοινωνικό όφελος από την ανάπτυξη και την ευόδωση ενός τέτοιου κινήματος. Και είναι κατανοητό, επίσης, να φιλοδοξούν το καθένα ξεχωριστά ή σε συνεργασία να το εκπροσωπήσουν πολιτικά, αποκτώντας μια ισότιμη και αμφίδρομη σχέση με αυτό. Αν θέλουν, όμως, να το δουν να οδηγεί σε μία σε βάθος πολιτικοκοινωνική ανατροπή συμβάλλοντας στην απαλλαγή όλων μας από το καθεστωτικό βάρος που έχει σωρεύσει η εξαετία της κυριαρχίας του αυταρχικού νεοφιλελευθερισμού, χρειάζεται να του εξασφαλίσουν την απαραίτητη αυτονομία του, αναγκαία προϋπόθεση για τη μαζικότητα και την τοποθέτησή του στο απυρόβλητο απέναντι στις κυβερνητικές επιθέσεις.

Έδαφος για άμιλλα, όχι για ανταγωνισμό

Μπορούν να συνομιλήσουν μαζί του, μπορούν ακόμα και να διαφωνήσουν. Για να το προφυλάξουν, ναι. Όχι όμως για να το χειραγωγήσουν. Ούτε, πολύ περισσότερο, να το χρησιμοποιήσουν σαν έδαφος για την ανάπτυξη ενός ανταγωνισμού μεταξύ τους για τη δεύτερη ή τρίτη θέση στην πολιτική σκηνή. Δεν είναι μόνο ότι έτσι θα βλάψουν το ίδιο. Θα διευκολύνουν τη διαβολή του από την κυβερνητική προπαγάνδα και, το κυριότερο, θα επιτρέψουν την άσκηση μιας αρνητικής επιρροής πάνω του από δήθεν αντισυστημικά κόμματα, που είναι έτοιμα να στρέψουν προς έναν βαθύτατο συντηρητισμό και αντιδραστισμό την όποια απογοήτευση ενδέχεται να προκαλέσει μια κοντόθωρη προσπάθεια ελέγχου ή εκμετάλλευσής του από δυνάμεις του αριστερού ημισφαιρίου.

Ας το βοηθήσουμε να διατρέξει τη διαδρομή του. Η στρατηγική του στόχευση εκ των πραγμάτων δεν είναι δυνατόν να είναι άλλη από τη δικαίωση ενός αγώνα με βαθύτερη επιδίωξη την κοινωνική και όχι μόνο την ατομική ικανοποίηση από την εκπλήρωση των στόχων του. Καθώς δικαίωση δεν σημαίνει μόνο ποινική καταδίκη των υπευθύνων του εγκλήματος, αλλά και καταδίκη της πολιτικής που εκτρέφει τις πρακτικές τους. Μια ριζοσπαστική ανανεωτική Αριστερά μπορεί να συμβάλει αποφασιστικά σε μια τέτοια προσπάθεια όχι μόνο με τον πολλαπλασιασμό της ενσώματης συμμετοχής σ’ αυτό το κίνημα όσων δυνάμεων μπορεί να κινητοποιήσει ή να επηρεάσει, αλλά και με την ένταση ενός πολιτικού και ιδεολογικού αγώνα για την ανάπτυξη μιας ισότιμης σχέσης μαζί του. Όπως εκείνη έχει μάθει και ξέρει να κάνει. Είναι ο καλύτερος τρόπος για να μπορέσει επάξια να διεκδικήσει σε ένα μέτωπο με συγγενείς δυνάμεις την πολιτική έκφραση της αίσιας έκβασής αυτού του κινήματος.