Ακολουθώντας τη μακρά σειρά μνημονιακών πρωθυπουργών, έχει έρθει η σειρά του Αντώνη Σαμαρά να συμμαζέψει τα μετεκλογικά ερείπια της παράταξής του, στη βάση του τεταμένου εσωκομματικού ανταγωνισμού, που προκάλεσε η εκλογική του αποτυχία. Από τις πρώτες ημέρες μετά την 25η Γενάρη, πλήθος στελεχών της ΝΔ, με κάποια εξ αυτών να έχουν μόλις απωλέσει σημαντικές κυβερνητικές θέσεις, άρχισαν δημόσια να εξαπολύουν μύδρους ενάντια στον ηγέτη της παράταξής τους, στον οποίο απέδιδαν τόσο μια ιδεολογικοπολιτική στροφή του κόμματος μακριά απ’ το κεντροδεξιό αξιακό πλαίσιο, όσο και την εκλογική ήττα και ροή ψηφοφόρων προς τον ΣΥΡΙΖΑ – ένα φαινόμενο που ο Τάκης Μπαλτάκος είχε χαρακτηρίσει «ανεπίτρεπτο».
Προεκλογικές αμφισβητήσεις, μετεκλογικές συμφωνίες
Έχει ενδιαφέρον, να πιάσει κανείς το νήμα από την προεκλογική περίοδο, αναζητώντας ίχνη δυσαρέσκειας με τις επιλογές του Αντώνη Σαμαρά. Η θετική διάθεση των Καραμανλικών απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα, η δήλωση της Ντόρας Μπακογιάννη για το «μικρό κόμμα», η «αποστασία» του Νικήτα Κακλαμάνη στις δημοτικές εκλογές, η επίσκεψη Καμμένου στον επίτιμο πρόεδρο της ΝΔ, Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, με άγνωστη ατζέντα, μόλις μία μέρα πριν εμφανιστεί το «Σκάνδαλο Χαϊκάλη», όλα μαζί μαρτυρούν την ύπαρξη μιας διάχυτης δυσαρέσκειας με τις επιλογές του Αντώνη Σαμαρά και μία τάση εκβιασμού μιας ανασύνταξης στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας.
Στα πρώτα στελέχη που έκρουσαν μετεκλογικά τον κώδωνα του κινδύνου, ενάντια στον ηγέτη της ΝΔ, ήταν η Όλγα Κεφαλογιάννη, που μέσω του προσωπικού της λογαριασμού στο twitter καυτηρίασε τις επιλογές της ηγεσίας, θεωρώντας πως η πρώην κυβερνώσα παράταξη είχε «παραδοθεί στις σειρήνες του λαϊκισμού», επιστρατεύοντας τον εκφοβισμό της κοινής γνώμης στην προεκλογική καμπάνια, ενώ έβλεπε πως η δυνατότητα μιας «στρατηγικής μακράς πνοής» είχε παραγκωνιστεί για χάρη μιας σειράς «ευκαιριακών τακτικών κινήσεων». Η μήνη της πρώην υπουργού κατευνάστηκε εύκολα όταν ο Σαμαράς, ανταλλάσοντας πριμ με συμμαχίες, την τοποθέτησε στο Πολιτικό Συμβούλιο.
Λίγες ημέρες νωρίτερα, είχε συζητηθεί η πιθανότητα να της ανατεθεί η Γραμματεία Πολιτικού Σχεδιασμού του κόμματος, θέση την οποία είχε απορρίψει πριν τις εκλογές ο Νίκος Δένδιας – πιθανώς η πρώτη αποκάλυψη των βλέψεων του προς την ηγεσία του κόμματος. Στους πρώτους μήνες της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, ο ανταγωνισμός αυτός θα αναχθεί σε βεντέτα, με συνεχείς επιθετικές κινήσεις εκατέρωθεν.
Ελάχιστες πολιτικές δηλώσεις στο μέτωπο της αξιωματικής αντιπολίτευσης έκαναν τόση αίσθηση, όσο η δημόσια έκκληση του Νίκου Δένδια «να πάει ο λογαριασμός σ’ αυτόν που επέτρεψε στην κοινωνία να θεωρεί τη ΝΔ ακροδεξιό μόρφωμα». Ο επικοινωνιακός πόλεμος των Δένδια-Σαμαρά συνεχίστηκε εντός κι εκτός κομματικών διεργασιών με αυξανόμενη ένταση. Στο τεταμένο κλίμα συνεισέφερε το περιβόητο γεύμα στην «Αθηναΐδα», όπου η Μαριέττα Γιαννάκου προσκάλεσε Καραμανλικούς και Μητσοτακικούς – που σ’ εκείνη τη φάση είχαν λίγο πολύ συσπειρωθεί αντι-Σαμαρικά – για να επιχειρήσουν μια αποτίμηση των εκλογικών αποτελεσμάτων. Η υπόρρητη συναίνεση του τέως πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή στην αλλαγή της ηγεσίας της ΝΔ, συνοδευομένη από τακτική επικοινωνία του με τον Νίκο Δένδια, υπήρξε μάλλον καταλυτική για την παγίωση των στρατοπέδων.
Οι αντιφάσεις των δελφίνων διευκολύνουν τον Σαμαρά
Με τρόπο που έδειχνε να αποδέχεται το αναπόφευκτο της επικοινωνιακής φθοράς του, ο Αντώνης Σαμαράς αντιμετώπισε το ενδεχόμενο της επίδοξης διαδοχής, απομονώνοντας με επιδεικτικό τρόπο την αντίπαλη φράξια. Αποσπώντας εκτός απ’ την Όλγα Κεφαλογιάννη και τον Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη, η επίμονη άρνηση του να αποδεχθεί την προκήρυξη εκτάκτου συνεδρίου – που στηλιτεύτηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ ως «φόβος για την τελευταία καρέκλα που του έχει απομείνει» – συνοδεύθηκε από την επιθετικότατη συγκρότηση της «σκιώδους κυβέρνησής» του, τουτέστιν της αναγόρευσης των – αρκετών ομολογουμένως – στελεχών, που τον υποστηρίζουν, σε θεματοφύλακες της πολιτικής του κόμματος.
Ακόμα κι αν ο Σαμαράς έχει βυθίσει τα ποσοστά του κόμματός του σε ιστορικό χαμηλό, το αντίπαλο δέος για την ανασύνταξη της Νέας Δημοκρατίας δεν φαίνεται να έχει ακόμα την ικανότητα να τον ανατρέψει. Εν μέρει αυτό μπορεί ν’ αποδοθεί στην ασυμφωνία που κυριαρχεί εντός της ίδιας της συμμαχίας Καραμανλικών-Μητσοτακικών. Δεν φαίνεται να είναι καν αποφασισμένο ποιον υποψήφιο θα στήριζαν από την πλευρά τους. Μέσα σ’ ένα πλήθος φημολογιών για την ενδεχόμενη επιστροφή του Κωνσταντίνου Καραμανλή (σενάριο που μοιάζει απίθανο, αν και προωθείται ως αίτημα από συγκεκριμένους μιντιακούς κύκλους), ο Νίκος Δενδίας προωθεί την υποψηφιότητά του λίγο-πολύ με πρωτοβουλιακό τρόπο, στη βάση της δημοτικότητάς του στη Β’ Αθηνών, την οποία πέτυχε ως επιβολέας του δόγματος «Νόμος και Τάξη», κατά τη διάρκεια της θητείας του στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Η δε πλευρά των Μητσοτακικών μοιάζει να βολιδοσκοπεί τις διαθέσεις με κρυπτικό τρόπο: η δήλωση της Ντόρας Μπακογιάννη ενάντια στον «ηλικιακό ρατσισμό» στη διαδικασία επιλογής νέου αρχηγού, δεν είναι καν βέβαιο ποια υποψηφιότητα σκιαγραφεί.
Πέρα απ’ τις εσωτερικές αντιφάσεις του ανταγωνιστικού μετώπου, δεν πρέπει να παραγκωνίζεται η στρατηγική, που έχει ακολουθήσει ο Αντώνης Σαμαράς απέναντι στους ορκισμένους ψηφοφόρους, απ’ τη στιγμή που εμφανίστηκαν οι πρώτοι κλυδωνισμοί της πρωθυπουργίας του μέχρι τώρα: μια στρατηγική διασφάλισης των συμφερόντων της κομματικής του πελατείας, ενδεικτική της οποίας ήταν η προεκλογική του επίσκεψη στη Λάρισα, όπου απλά διαβεβαίωσε τους ψηφοφόρους ότι με κανέναν τρόπο δεν θα αμφισβητηθούν οι επιδοτήσεις τους. Έχοντας, ωστόσο, ένα εκλογικό αποτέλεσμα που φαίνεται να απαρτίζεται από τους στενά κομματικούς, τους «ιδεολόγους αντικομμουνιστές» που ψήφισαν ενάντια στον ΣΥΡΙΖΑ και τα πελατειακά δίκτυα, που καθίσταται δύσκολο να συντηρηθούν, η αλλαγή σελίδας στη Νέα Δημοκρατία είναι πιθανό να έρθει αρκετά σύντομα.
Γιάννης-Ορέστης Παπαδημητρίου
