Παλιότερα, το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης είχε στον πυρήνα του την κατεύθυνση ενός τολμηρού, κοινωνικού και πολιτικού, ριζοσπαστισμού, εντάσσοντας στο πρόγραμμά του ταινίες του Πατρίσιο Γκουσμάν για τον Σαλβαντόρ Αλιέντε στην Χιλή, της Μπάρμπαρα Κοπλ για τους πολιτικούς κρατούμενους και τους μετανάστες στις ΗΠΑ και συστήνοντάς μας σημαντικές προσωπικότητες του κινήματος όπως η ινδή περιβαλλοντική ακτιβίστρια Βαντάνα Σίβα. Τώρα, χρειάζεται η παρέμβαση και η συνδρομή του νεολαιίστικου κινήματος για να αναδειχτούν μέσα στο φεστιβάλ τα φλέγοντα ζητήματα της εποχής. Έτσι, στην τελετή έναρξης του φεστιβάλ και λίγο πριν την προβολή της ταινίας έναρξης, το ενδιαφέρον μονοπώλησε ένα μεγάλο μαύρο πανό που άνοιξαν πάνω στην σκηνή τρία παιδιά από τον σύλλογο φοιτητών του Τμήματος Κινηματογράφου του ΑΠΘ με χαραγμένο το σύνθημα «Τέμπη, Πύλος, Pushbacks – Αυτός ο κόσμος χτίστηκε πάνω σε πτώματα – No justice, no Peace», κέρδισαν το χειροκρότημα του κοινού! Όπως ανέφερε ο επίλογος του εντύπου που μοίρασαν τα παιδιά: «Όσο περισσότεροι άνθρωποι συμμετέχουν στις διαδηλώσεις, τόσο περισσότεροι αποκτούν την εμπειρία της κοινωνικής αντίστασης και της αυτοοργάνωσης, τόσο πιο ισχυρές και επικίνδυνες θα γίνουν οι αντιστάσεις ενάντια στο κράτος».

 Στο φετινό φεστιβάλ, παρουσιάστηκε και ο νέος πρόεδρος του ΔΣ του οργανισμού, ο ηθοποιός Άκης Σακελλαρίου ο οποίος ήταν υποψήφιος για την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας με την παράταξη του Απόστολου Τζιτζικώστα ο οποίος, πλέον, αναβαθμίστηκε ως ευρωπαίος επίτροπος βιώσιμων μεταφορών και τουρισμού για την περίοδο 2024-2029, διορισμένος από τον Μητσοτάκη για να μπλοκάρει κάθε διαδικασία ενημέρωσης του ευρωκοινοβουλίου για το έγκλημα των Τεμπών. Ως είθισται, λοιπόν, στις «προηγμένες δημοκρατίες», οι αποτυχόντες να εκλεγούν πρέπει κάπου αλλού να βολευτούν. Έτσι έγινε η επιλογή από το υπουργείο Πολιτισμού, εκτός κι αν η υπουργός του εγκλήματος στον σταθμό του μετρό «Βενιζέλου» Λίνα Μενδώνη ενθουσιάστηκε από τις προεκλογικές αναρτήσεις του Άκη Σακελλαρίου όπου ανέλυε το όραμα που έχει για την Θεσσαλονίκη όσον αφορά στον πολιτισμό: «Η αγάπη για την πόλη μου και το πάθος να ακολουθήσω το όνειρό μου, με οδήγησαν να δεχτώ αμέσως την πρόταση του Περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας, Απόστολου Τζιτζικώστα, βάζοντας υποψηφιότητα με το συνδυασμό «Αλληλεγγύη», συμβάλλοντας έτσι στην προσπάθεια της Περιφέρειας να γίνει Κέντρο Παγκόσμιων Οπτικοακουστικών Παραγωγών. Οραματίζομαι ότι θα συμβάλλω στην εξέλιξή του, ώστε να αναδειχθεί μία μικρή κινηματογραφική βιομηχανία στην Κεντρική Μακεδονία».

Ποια σχέση μπορούν να έχουν οι οραματισμοί του νέου προέδρου με τον ρόλο, τη φιλοσοφία και την ποιότητα του φεστιβάλ που προΐσταται, απομένει να το δούμε. Εντάσσεται στο πλαίσιο περαιτέρω αλλαγών σε ένα φεστιβάλ όπου ήδη φαίνεται η αγοραία κατεύθυνση στις επιλογές και την φυσιογνωμία του; Μια ένδειξη των απόψεών του έδωσε ο νέος πρόεδρος του ΔΣ του φεστιβάλ σε ένα μικρό πέρασμα από την καθημερινή δίωρη εκπομπή του πολιτιστικού ραδιοφώνου 95,8 FM της ΕΡΤ3, που εκπέμπεται από τον χώρο του φεστιβάλ στην Αποθήκη Γ του λιμανιού της Θεσσαλονίκης. Δηλώνοντας παλιός θεατής, λόγω εντοπιότητας, αναφέρθηκε δυο φορές στην «τραγική εικόνα του δεύτερου εξώστη» στα πρώτα χρόνια του φεστιβάλ κινηματογράφου. Μια εύκολη δαιμονοποίηση του ριζοσπαστισμού των θεατών της μεταπολίτευσης οι οποίοι, μπουχτισμένοι από τα χουντικά, αντικομουνιστικά κατασκευάσματα του Τζέιμς Πάρις, έπιαναν θέση στον δεύτερο εξώστη της Εταιρίας Μακεδονικών Σπουδών και αντιδρούσαν, ενίοτε έντονα και ακραία, στον εξυπνακισμό και την μετριότητα της τότε παραγωγής ελληνικών ταινιών. Ας ελπίσουμε ότι ο Άκης Σακελλαρίου δεν θα θελήσει να συνταχτεί με τους νεοφιλελεύθερους, μητσοτακικούς κύκλους που θέλουν να ξεθεμελιώσουν οριστικά την προίκα της μεταπολίτευσης, το αξιακό της φορτίο και τον ριζοσπαστισμό ως βασικό συστατικό της τέχνης. Ούτε να συμβάλει στην ομολογημένη ακροδεξιά πρόθεση για το ξερίζωμα της ηγεμονίας της Αριστεράς, του ηθικού και ιδεολογικού της πλεονεκτήματος στα πεδία της τέχνης και του πολιτισμού.

ΥΓ. Φέτος το φεστιβάλ είχε ένα ενδιαφέρον αφιέρωμα στην Τεχνητή Νοημοσύνη, με τίτλο «ΑΙ, μια αναπόδραστη νοημοσύνη». Ο τίτλος μάς προδιαθέτει για το αναπόφευκτο και το μοιραίο του πράγματος και έτσι είπα να δοκιμάσω τις δυνατότητες μιας μηχανής ΑΙ στην πολιτική πρόβλεψη. Γνωρίζοντας ότι γίνονται προπαρασκευαστικές συζητήσεις, της έδωσα την ερώτηση: «Θα γίνει αποδεκτή η συμμετοχή της νεολαίας Νέας Αριστεράς στο φετινό αντιρατσιστικό φεστιβάλ Θεσσαλονίκης;» και διαπίστωσα ότι η νοημοσύνη της μηχανής ΑΙ εκτός από αναπόδραστη είναι και πονηρή, αφού απάντησε ως εξής: «ο αποκλεισμός θα αρθεί όταν η Νέα Αριστερά ευθυγραμμιστεί με τους στόχους του φεστιβάλ». Αν, βέβαια, η μηχανή ΑΙ ήταν επαρκώς πολιτικά εκπαιδευμένη στις αριστερές παθογένειες, θα απαντούσε ότι ο αποκλεισμός της νεολαίας της Νέας Αριστεράς είναι πλέον αναπόδραστος!

Πάνος Δημητρούδης