Η επιβολή στρατιωτικού νόμου στη Νότια Κορέα ή μάλλον η προσπάθεια επιβολής του από τον πρόεδρο της, Γιουν Σοκ-Γελ, κράτησε μόνο λίγες ώρες, το βράδι της Τρίτης 3 Δεκεμβρίου. Αυτό δεν σημαίνει πως μπορεί να χαρακτηριστεί πραξικόπημα-οπερέτα. Όχι μόνο γιατί μπορούσε να έχει σοβαρότατες συνέπειες για τη χώρα και τις ήδη πολύ λεπτές γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή, αλλά και γιατί προκάλεσε σημαντικές αλλαγές στην εγχώρια πολιτική σκηνή, οδηγώντας ταυτόχρονα σε εξαιρετικά ενδιαφέροντα συμπεράσματα.
Η απόφαση του νοτιοκορεάτη ηγέτη να επιδιώξει την κήρυξη στρατιωτικού νόμου ήταν αποτέλεσμα της πολύμηνης σύγκρουσης του με την Εθνοσυνέλευση της χώρας. Ο ίδιος εκλέχτηκε το 2022 με πολύ μικρή διαφορά από τον αντίπαλο του, νίκη πύρρειος, αφού η Εθνοσυνέλευση δεν ελέγχεται από το δικό του συντηρητικό Κόμμα της Λαϊκής Εξουσίας, που κατέχει μόλις 108 από τις 300 έδρες της, αλλά από την αντιπολίτευση, που διαθέτει 192 έδρες, με ισχυρότερο το Δημοκρατικό Κόμμα του ανθυποψηφίου του για την προεδρία Λι- Γιε-Μιούγκ.
Η μόνιμη αντιπαράθεση με την Εθνοσυνέλευση έπληξε σοβαρά το κύρος του Γιουν απέναντι στους εκλογείς. Επιπλέον, οι πολλαπλασιαζόμενες κατηγορίες για διαφθορά −που αφορούν τον ίδιο και τη σύζυγό του− έριξαν στο ναδίρ τη δημοτικότητα του. Καθόλου παράξενο, αφού είχε εκλεγεί ως ο διώκτης – τιμωρός του προκατόχου του λόγω διεφθαρμένης διακυβέρνηση. Οι αντιλαϊκές πολιτικές του, με αιχμή του δόρατος την κρίση στο σύστημα υγείας και η παρουσίαση ενός αντιαναπτυξιακού, κοινωνικά ανάλγητου προϋπολογισμού για το 2025, ανέβασαν το πολιτικό θερμόμετρο επικίνδυνα. Ακολουθώντας την κλασική περί «εξωτερικού κινδύνου» συνταγή, ο Γιουν επεδίωξε πολλαπλασιασμό των αμυντικών δαπανών, ενώ παράλληλα χαρακτήρισε τις σθεναρές αντιρρήσεις της αντιπολίτευσης υπονομευτικές για τη χώρα, προερχόμενες από κόμματα εχθρικά προς το κράτος, που πρόσκεινται στο καθεστώς της Βόρειας Κορέας και ετοιμάζουν αποσταθεροποιητικές ενέργειες κατά της Δημοκρατίας.
Ωστόσο, η ρητορική φόβου δεν λειτούργησε. Αμέσως μετά τη μετάδοση της είδησης για την επιβολή του στρατιωτικού νόμου (που δεν είχε συμβεί στη Νότια Κορέα από την ανακήρυξη της Δημοκρατίας το 1987),ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης κάλεσε τους πολίτες σε δημόσια αντίδραση. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι γέμισαν τους δρόμους της Σεούλ, διαδηλώνοντας όλη τη νύχτα έξω από το Κοινοβούλιο, ενώ σημαντικός αριθμός βουλευτών κατάφερε να μπει στο κτίριο παρά τον κλοιό που δημιούργησαν αστυνομικές και στρατιωτικές δυνάμεις και να ψηφίσουν παράνομη και μη ισχύουσα την προεδρική ενέργεια.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι επικεφαλής των στρατιωτικών μονάδων που είχαν κληθεί για να απαγορεύουν την είσοδο στην Εθνοσυνέλευση έδειξαν νομιμοφροσύνη απέναντι στη βουλευτική απόφαση και όχι στον πρόεδρο. Το ίδιο έκαναν πολλά κυβερνητικά στελέχη, αξιωματούχοι και άλλοι θεσμικοί παράγοντες. Έτσι η πραξικοπηματική κίνηση απέτυχε και ο εμπνευστής της υποχρεώθηκε σε αναδίπλωση.
Από εκεί και πέρα, τα πράγματα εξελίχθηκαν γρήγορα, με τους βουλευτές (ακόμα και πολλούς του κυβερνώντος κόμματος) να δείχνουν αυξημένα αντανακλαστικά. Με ευρύτατη πλειοψηφία 234 ψήφων υπερψηφίστηκε η πρόταση διερεύνησης της καθαίρεσης Γιουν από το προεδρικό αξίωμα, απόφαση που στήριξε χωρίς καθυστέρηση το Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας, αναφέροντας πως υπήρξε σοβαρή υπονόμευση του πνεύματος της Δημοκρατίας και προδοσία της εμπιστοσύνης του λαού, τοποθετώντας έτσι τον λαϊκό παράγοντα ως βασικό πολιτειακό θεματοφύλακα.
Δεν βρέθηκε, όμως, μόνο ο ηγέτης της χώρας με την πλάτη στον τοίχο. Εκτός από τις κατηγορίες εναντίον του για σοβαρή παραβίαση του Συντάγματος και στάση, αλλά και τις εξηγήσεις που απαιτούν να δώσει οι βουλευτές του κόμματος του, ανάλογες ευθύνες επιρρίπτονται στον υπουργό εθνικής Άμυνας που υπέβαλε παραίτηση, τον υπουργό Εσωτερικών και πρόσωπα που κατέχουν νευραλγικές θέσεις στον στρατό και την αστυνομία. Η κοινοβουλευτική έρευνα έχει ήδη αρχίσει, με τον αρχηγό του στρατού να καταθέτει ότι βρέθηκε προ τετελεσμένων, μαθαίνοντας για τον στρατιωτικό νόμο από την τηλεόραση.
Η ταχύτητα με την οποία αντέδρασαν πολίτες, βουλευτές, δικαιοσύνη, πολιτειακοί παράγοντες είναι εντυπωσιακή. Καταδεικνύει έμπρακτη μέριμνα για τη διαφύλαξη της δημοκρατίας, σε μια χώρα που οι χρόνια εκρηκτικές σχέσεις με τον γείτονά της θα μπορούσαν να έχουν λειτουργήσει απολύτως αντίστροφα. Κομβικός είναι και ο ρόλος του εργατικού κινήματος. Ήδη η Συνομοσπονδία Εργαζομένων Κορέας κάλεσε τα 1,2 εκατομμύρια μέλη της σε απεργία διαρκείας μέχρι την παραίτηση του προέδρου. Δευτερεύουσα σημασία δόθηκε στην αναμενόμενη πτώση του Χρηματιστηρίου της Σεούλ και στην καταδίκη του γεγονότος από τις ΗΠΑ, που πολύ ενδιαφέρονται για τα τεκταινόμενα στη σύμμαχο-σφήνα απέναντι στη Βόρεια Κορέα και τις κινεζικές επιδιώξεις.
Η επόμενη μέρα βρίσκει σαφώς ενισχυμένο το Μιούγκ και το Δημοκρατικό Κόμμα του, απέναντι στην προοπτική εκλογικής διαδικασίας σε 60 μέρες από μια πιθανή καθαίρεση Γιουν, παρόλο που οι περισσότεροι κυβερνητικοί βουλευτές ενδέχεται να μη την στηρίξουν. Και ίσως τότε να επιχειρηθεί πάλι αλλαγή κλίματος με το καθεστώς του Κιμ Γιονγκ-Ουν, αφήνοντας διάφορα ενδεχόμενα μεταβολών ανοιχτά και πιθανές κρίσεις σοβαρής ημικρανίας στους επιτελείς του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και τον Ντόναλντ Τραμπ. Εξάλλου, η διάσημη πεταλούδα της θεωρίας του χάους, σε εκείνη τη γειτονιά του κόσμου δεν πετάει;
