Παρόλο που τελείωσαν οι μεγάλες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις που έγιναν στην Ινδονησία τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο ενάντια στις περικοπές από τον προϋπολογισμό 306.7 τρις ρουπιών (σημ: 16,7 δισ. ευρώ), και στην τροποποίηση του νόμου TNI ώστε να επιτρέπεται στους εν ενεργεία στρατιωτικούς να κατέχουν ακόμη περισσότερα κυβερνητικά αξιώματα, η ινδονησιακή κοινωνία εξακολουθεί να βράζει, ενώ η οργή απέναντι στον πρόεδρο Πραμπόβο Σουμπιάντο ολοένα και αυξάνεται. Για τις εξελίξεις στην τέταρτη πολυπληθέστερη χώρα του κόσμου, μιλάμε με τον Ντίπο Νεγκόρο μέλος της Κεντρικής Επιτροπής της Σοσιαλιστικής Ένωσης στην Ινδονησία.
Ποια είναι σήμερα η κατάσταση της δημοκρατίας, των πολιτικών ελευθεριών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ινδονησία;
O μεγάλος αγώνας για την ανατροπή του Σουχάρτο με το κίνημα Reformasi 1998 (Μεταρρύθμιση 1998) άνοιξε χώρο για τη δημοκρατία στην Ινδονησία. Ωστόσο, τα απομεινάρια του στρατιωτικού καθεστώτος δεν απομακρύνθηκαν ποτέ εντελώς. Ο στρατός διατήρησε μέρος της εξουσίας του, όπως και το Γκόλκαρ, το πρώην κόμμα του Σουχάρτο. Εν τω μεταξύ, οι πολιτικές ελίτ έξω από τα απομεινάρια του στρατιωτικού καθεστώτος δεν έχουν τη δέσμευση να αγωνιστούν για τη δημοκρατία. Θέλουν την εξουσία, αλλά φοβούνται το κύμα της Μεταρρύθμισης του 1998 υπό την ηγεσία των νέων. Συγχρόνως, τα υπολείμματα του στρατιωτικού καθεστώτος είναι αυτά που έχουν μεγάλη εμπειρία στη διακυβέρνηση και τη διατήρηση της εξουσίας. Η Μεταρρύθμιση του 1998 ήταν στην πραγματικότητα το αποτέλεσμα του αγώνα των νέων, ιδιαίτερα των φοιτητών. Ωστόσο, δυστυχώς, η ηγεσία ενός επαναστατικού κόμματος ήταν ακόμα πολύ αδύναμη εκείνη την εποχή, και το μαζικό συναίσθημα απέναντι στο κίνημα της Μεταρρύθμισης ήταν θυμός, αντιδικτατορισμός και αντιμιλιταρισμός. Δεν είχε ακόμη συνειδητοποιήσει ότι χρειαζόμασταν μια νέα κοινωνική τάξη για να αντικαταστήσουμε το στρατιωτικό καθεστώς. Σε γενικές γραμμές, το συναίσθημα ήταν ότι ο Σουχάρτο πρέπει να παραιτηθεί. Δεύτερον, οι συνθήκες προανέφερα είχαν ως αποτέλεσμα, αφενός, 27 χρόνια μετά το 1998 η πολιτική εξουσία στην Ινδονησία να παραμείνει στα χέρια της πολιτικής ελίτ, συμπεριλαμβανομένων των υπολειμμάτων του στρατιωτικού καθεστώτος. Από την άλλη πλευρά, τα επιτεύγματα της Μεταρρύθμισης εξακολουθούν να διαβρώνονται. Αυτό περιλαμβάνει την αποτυχία οικοδόμησης μιας εναλλακτικής πολιτικής δύναμης/κόμματος για τους εργαζόμενους και τον ινδονησιακό λαό. Μέχρι σήμερα, διάφορες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράχθηκαν από το στρατιωτικό καθεστώς δεν διώχθηκαν ποτέ, ούτε τα θύματα έλαβαν ποτέ αποκατάσταση. Οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων συνεχίζονται, ιδίως στην Παπούα. Οι δημοκρατικοί χώροι, όπως η ελευθερία της ιδεολογίας και της έκφρασης, περιορίζονται ολοένα και περισσότερο, ειδικά με τον νέο Ποινικό Κώδικα. Ο μαρξισμός, ο λενινισμός και ο κομμουνισμός παραμένουν ποινικοποιημένοι, και η διάδοση αυτών των ιδεολογιών, ή η ίδρυση οργανώσεων που βασίζονται σε αυτές, μπορεί να οδηγήσει σε ποινή φυλάκισης έως και 15 χρόνια. Ομοίως, η κριτική στην κυβέρνηση μπορεί να οδηγήσει σε φυλάκιση μέχρι και 3,5 χρόνια. Η ποινικοποίηση των μαζικών δράσεων έχει επίσης αυξηθεί. Εν τω μεταξύ, ο μιλιταρισμός συνεχίζει να καταπατά την πολιτική ζωή. Η αναθεώρηση του νόμου TNI, η οποία καταδικάστηκε από τις μεγάλες διαμαρτυρίες του Μαρτίου σε εκατοντάδες πόλεις σε όλη τη χώρα, νομιμοποιεί έναν αυξανόμενο αριθμό πολιτικών θέσεων που μπορούν να καλυφθούν από τον στρατό. Ο στρατός προστατεύει διάφορα σχέδια της πολιτικής ελίτ με το πρόσχημα της διατήρησης της ασφάλειας, όπως στην Παπούα. Διάφορα προγράμματα του καθεστώτος Σουμπιάντο βασίζονται επίσης στον στρατό, όπως τα δωρεάν γεύματα και η επισιτιστική ασφάλεια.
Γιατί ο Σουμπιάντο προσπαθεί να στρατιωτικοποιήσει την πολιτική και κοινωνική ζωή; Και ποιος είναι ο ρόλος του στρατού στην Ινδονησία;
Εκτός από το γεγονός ότι ο Σουμπιάντο είναι επίσης μέλος του ινδονησιακού στρατού και βασικός υποστηρικτής του στρατιωτικού καθεστώτος, υπάρχουν ειδικά χαρακτηριστικά της στρατιωτικής ανάπτυξης στην Ινδονησία. Πρώτον, ιστορικά, ο ινδονησιακός στρατός δεν ήταν υπό πολιτική κυριαρχία, για αυτό έχει εξελιχθεί σε μια ξεχωριστή φατρία της πολιτικής/αστικής ελίτ. Έχει τη δική του οικονομική βάση από τότε που άρπαξαν τα περιουσιακά στοιχεία των ιμπεριαλιστικών χωρών που καταλήφθηκαν από τους εργαζόμενους το 1957. Εκείνη την εποχή, συμμετείχε επίσης στην πολιτική μέσω της SOB (Κατάστασης Έκτακτης Ανάγκης). Κατέλαβαν με επιτυχία την εξουσία κατά τη διάρκεια της καταστροφής του 1965, σφαγιάζοντας εκατομμύρια μέλη και υποστηρικτές του Ινδονησιακού Κομμουνιστικού Κόμματος και υποστηρικτές του Σουκάρνο, του πρώτου προέδρου της Ινδονησίας. Η δύναμη του στρατιωτικού καθεστώτος ενίσχυσε περαιτέρω τη θέση του στρατού ως πολιτική ελίτ. Η Μεταρρύθμιση του 1998 δεν κατάφερε να υποτάξει πλήρως τον στρατό υπό την πολιτική κυριαρχία, πόσω μάλλον να τον διαλύσει και να τον αντικαταστήσει με έναν λαϊκό στρατό. Σταδιακά, συνέχισε να επιστρέφει πίσω στην οικονομική και πολιτική εξουσία, και αυτή η διαδικασία έχει ενισχυθεί από το καθεστώς Σουμπιάντο. Δεύτερον, με σχεδόν έναν αιώνα εμπειρίας και τρεις δεκαετίες πλήρους ελέγχου υπό το στρατιωτικό καθεστώς, ο ινδονησιακός στρατός έχει γίνει η ισχυρότερη και πιο έμπειρη πολιτική ελίτ. Οι άλλες πολιτικές ελίτ δεν έχουν την οργάνωση, την ιδεολογία και τις πολιτικές ικανότητες για να τον ανταγωνιστούν. Έτσι, ο στρατός είναι η μόνη δύναμη ικανή να εφαρμόσει κυβερνητικές πολιτικές σε εθνική και συγκεντρωτική κλίμακα. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι έχει την ικανότητα να λύνει προβλήματα και να προωθεί εθνικές πολιτικές. Μπορεί να εκτελεί τις εντολές των διοικητών του, αλλά δεν μπορεί να αναλύσει και να αποφασίσει ποιες από αυτές είναι ωφέλιμες για τους εργαζόμενους και τον λαό. Οι εντολές που εκτελεί είναι για τα συμφέροντα των ίδιων των πολιτικών ελίτ. Η ζημιά που έχει προκληθεί από τις στρατιωτικές επεμβάσεις σε διάφορους τομείς είναι εμφανής. Μπορούμε να δούμε πως η ανάπτυξη του ινδονησιακού έθνους έχει ανατραπεί από τον στρατό μετά την καταστροφή του 1965. Οι εργαζόμενοι και ο λαός έχουν αποϊδεολογοποιηθεί, αποπολιτικοποιηθεί και αποδιοργανωθεί, ενώ η εθνική ενότητα έχει οικοδομηθεί με την απειλή των όπλων.
Ποια είναι η κριτική σας στην πολιτική του Σουμπιάντο;
Γενικά, οι πολιτικές του αποτελούν συνέχεια του καθεστώτος Ουιντόντο (σημ: ήταν πρόεδρος της Ινδονησίας από το 2014 έως το 2024) και ενθαρρύνουν την επιτάχυνση της στρατιωτικής ενίσχυσης. Μετά το τέλος της εποχής Σουχάρτο υπήρξαν αρκετοί πρόεδροι, αλλά οι πολιτικές τους και οι προοπτικές που υποστήριξαν δεν διαφέρουν πολύ μεταξύ τους. Η πολιτική ανάπτυξης των υποδομών και άντλησης κεφαλαίων από ιμπεριαλιστικές χώρες συνεχίζεται.
Γιατί πριν λίγες ημέρες σε κοινή σας ανακοίνωση με πολλές οργανώσεις από διάφορες χώρες του κόσμου είπατε ότι ο Σουμπιάντο θα πρέπει να συλληφθεί και να δικαστεί από διεθνές δικαστήριο;
Ο Σουμπιάντο συμμετείχε σε διάφορα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας κατά τη διάρκεια του στρατιωτικού καθεστώτος. Οι τρεις κύριες υποθέσεις είναι μια σειρά από σοβαρά εγκλήματα και παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ανατολικό Τιμόρ, απαγωγές και βίαιες εξαφανίσεις φοιτητών πανεπιστημίων το 1997-1998, και μια σειρά παραβιάσεων όταν ο δικτάτορας Σουχάρτο ήταν στην εξουσία. Στο Ανατολικό Τιμόρ, ο Σουμπιάντο συμμετείχε στη σφαγή που έγινε το 1983 στο Βικέκε, με 200 ανθρώπους να χάνουν τη ζωή τους. Αυτή η πόλη ήταν γνωστή ως η «πόλη των χηρών», επειδή σχεδόν όλα τα θύματα ήταν άντρες που σφαγιάστηκαν. Κατά τη διάρκεια της κατοχής, η Διοίκηση Ειδικών Δυνάμεων υπό την ηγεσία τον Σουμπιάντο διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία πολιτοφυλακών που εργάστηκαν για τον ινδονησιακό στρατό μέχρι το 1999. Επιπλέον, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις για τη συμμετοχή του ως υπεύθυνου και καθοδηγητή στην σφαγή της Σάντα Κρουζ στις 12 Νοεμβρίου 1991, στην οποία, σύμφωνα με έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας, σκότωσε περισσότερους από 300 ανθρώπους. Σε συνέντευξή του στο Al Jazeera, ο Σουμπιάντο είπε ότι οι απαγωγές ήταν μέρος του καθήκοντός του ως στρατιωτικός και ήταν νόμιμες εκείνη την εποχή. Ανέφερε επίσης ότι οι απαγωγές του 1998 έγιναν από τιμή, ενώ ήταν στρατηγός στις ειδικές δυνάμεις. Μερικοί από τους απαχθέντες δεν βρέθηκαν ποτέ. Το αίτημα να παραπεμφθεί ο Σουμπιάντο ενώπιον ενός διεθνούς δικαστηρίου χρησιμεύει επίσης για την ενθάρρυνση της διεθνούς αλληλεγγύης στο πλαίσιο του αντιμιλιταρισμού και του αντιιμπεριαλισμού. Ο ίδιος και το στρατιωτικό καθεστώς κατάφεραν να παραμείνουν στην εξουσία, και να διαπράξουν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας για τρεις δεκαετίες, χάρη στην υποστήριξη ιμπεριαλιστικών χωρών όπως οι ΗΠΑ και η Δυτική Ευρώπη.
Ποια είναι σήμερα τα στηρίγματα του Σουμπιάντο;
Οι άνθρωποι που τον ψήφισαν και τον υποστηρίζουν είναι σκληροπυρηνικοί, και βλέπουν την «ισχυρή» στρατιωτική πλευρά του ως κάτι που τους αρέσει. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για εκείνους που τον υποστήριξαν στις προεδρικές εκλογές του 2019, τις οποίες έχασε. Σχετική έρευνα έδειξε ότι περίπου το 50% των υποστηρικτών του Σουμπιάντο στις εκλογές του 2019 συνέχισαν να τον υποστηρίζουν και στις εκλογές του 2024. Εκτός από αυτό, είναι και οι νεαροί ψηφοφόροι του, οι οποίοι προσελκύστηκαν κυρίως από την καμπάνια του για τον «χαριτωμένο παππού» μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, της τηλεόρασης και του διαδικτύου.
Ποια είναι τα αιτήματα που έχουν σήμερα οι λαϊκές οργανώσεις και οι ινδονήσιοι εργαζόμενοι;
Είναι τα εξής: α) κατάργηση όλων των αντιδημοκρατικών, αντιλαϊκών νόμων (νόμος TNI, αναθεώρηση του νόμου περί αστυνομίας, αναθεώρηση του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας) β) σύλληψη, δίκη και φυλάκιση όλων των στρατηγών και αξιωματικών του στρατού που έχουν καταπατήσει τα ανθρώπινα δικαιώματα γ) διάλυση όλων των στρατιωτικών εδαφικών διοικήσεων δ) κατάργηση της χρηματοδότησης του υπουργείου Άμυνας, της κρατικής αστυνομίας, του ανώτατου δικαστηρίου και της εθνικής υπηρεσίας πληροφοριών. Δήμευση όλων των στρατιωτικών επιχειρηματικών περιουσιακών στοιχείων για την υγεία, την εκπαίδευση και τις επιδοτήσεις για τον λαό ε) έξω ο στρατός από τις πανεπιστημιουπόλεις, τα εργοστάσια και τα χωριά, και καμία στρατιωτική παρέμβαση στις πολιτικές υποθέσεις. Ο στρατός να επιστρέψει στους στρατώνες.
