Διάλογος, ανασύνθεση, σύγκλιση, ενότητα, συνεργασία, μέτωπο, κοινή δράση… Ποτέ δεν ήταν τόσο πληθωρική και επίμονη η χρήση αυτών των λέξεων στα πολιτικά ρεπορτάζ και τα πολιτικά σχόλια, αλλά και στις τοποθετήσεις πολιτικών προσώπων, και ταυτόχρονα τόσο ελάχιστη έως μηδενική η πραγματική κίνηση προς την κατεύθυνση που υποδεικνύουν οι έννοιες που αντιπροσωπεύουν.
Τείνει, για παράδειγμα, να καταστεί γενική παραδοχή ότι στους κόλπους της κοινωνίας υπάρχει έντονη μια σχετική πίεση, με στόχο την ανάδειξη μιας πολιτικής δύναμης ικανής να αντιπαλέψει και να εκτοπίσει τη ΝΔ από το στρογγυλοκάθισμά της στην κυβέρνηση, με ό,τι αυτό σημαίνει ήδη για τους εργαζόμενους και το εισόδημά τους, τους νέους και το μέλλον τους, την υγεία, την εκπαίδευση, για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, το κράτος δικαίου. Και η πίεση αυτή θα πίστευε κάποιος ότι θα είχε ήδη ενεργοποιήσει πολιτικές διαδικασίες προς αυτή την κατεύθυνση. Παρόλα αυτά, τα δύο κόμματα –ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και ΠΑΣΟΚ– που διεκδικούν ως έπαθλο τον τίτλο της αξιωματικής αντιπολίτευσης, παρά το γεγονός ότι βρίσκονται σε φάση εσωτερικών αναζητήσεων και ανακατατάξεων, το μόνο θέμα που βρίσκουν ενδιαφέρον για συζήτηση, είναι ποιος θα έχει το πάνω χέρι και το τιμόνι σε βάρος του άλλου σ’ αυτή τη διαδικασία αντικατάστασης. Στο δε ΠΑΣΟΚ, με οχτώ υποψήφιους για την προεδρία, ψάχνεις με το κερί συζητήσεις που να αγγίζουν προγραμματικά ζητήματα. Αν δεν γνωρίζεις τις διαφορές, πώς να επιδιώξεις συγκλίσεις;
Συζητώντας έρχεται η ανάγκη για συζήτηση
Από την άλλη, οι ελάχιστες απόπειρες που έχουν σημειωθεί ως τώρα να επιχειρηθεί μια τέτοια συζήτηση, κυρίως στον χώρο της Αριστεράς, έχουν αντιμετωπίσει από επιφυλακτικότητα μέχρι καχυποψία, ορισμένες φορές και φόβο πως κάτι διαφορετικό ή και αντίθετο επιδιώκεται από αυτό που επικαλούνται όσοι επιδιώκουν έναν τέτοιο διάλογο.
Ας μη βιαστούμε να μιλήσουμε για μια ακόμα «παθογένεια» της φυλής. Υπάρχουν πολλοί λόγοι που μας κάνουν όλους τουλάχιστον διστακτικούς. Είναι οι αποτυχίες παρόμοιων εγχειρημάτων στο πρόσφατο παρελθόν. Είναι η ακύρωση στην πράξη υποσχέσεων που απλώς ακούγονταν ευχάριστα στα αφτιά μας. Είναι οι εμπειρίες από παραδείγματα προς μίμηση που έγιναν παραδείγματα προς αποφυγή…
Ακόμα και η νίκη του Νέου Λαϊκού Μετώπου, που όλοι δικαιολογημένα τη χαρήκαμε και την παινέσαμε, συναντάει δυσκολίες που δεν θέλει και πολύ να βιωθούν σαν απογοητεύσεις.
Δεν είναι το κακό το ριζικό μας που φταίει. Είναι που η ουσιαστική και παραγωγική συζήτηση –που απέχει παρασάγγες από τον θόρυβο που συχνά ξεσηκώνεται με διάφορες αφορμές– βρίσκεται σε επίπεδο μερικών βαθμών υπό το μηδέν. Δεν είναι πως δεν υπάρχει συμφωνία στα βασικά, ούτε καν διευκρίνιση του διαφορετικού περιεχομένου που δίνει ο καθένας στις λέξεις αυτές –και άλλες παρόμοιες– που προτάξαμε ενδεικτικά στην αρχή αυτού του κειμένου. Όσο δεν αρχίζει η συζήτηση για τα στοιχειώδη, για τα προαπαιτούμενα, θα καρκινοβατούν οι απόπειρες διαλόγου. Το θέμα είναι ότι η συζήτηση μέσα στον κόσμο έτσι κι αλλιώς θα προχωρεί «σιωπηρά» και χωρίς τη δική μας συμμετοχή.
Ένας λόγος παραπάνω για ν’ αρχίσουμε να κουβεντιάζουμε το γρηγορότερο «ήσυχα κι απλά», για να καταλαβαινόμαστε και να μας καταλαβαίνουν όσοι μας παρακολουθούν. Όπως συμβαίνει με τον δρόμο που ανοίγει με το περπάτημα, έτσι γίνεται και με τη σύγκλιση ή την απόκλιση: δεν πρόκειται να γίνει αισθητή, αν δεν αρχίσει η συζήτηση, που δίνει συγκεκριμένο περιεχόμενο στα έπεα πτερόεντα.
Το μερίδιο της δικιάς μας ευθύνης
Στην «Εποχή» αυτό το νιώθουμε σαν ανάγκη. Πρώτα ζωτική και μετά επιτακτική. Θέλουμε να συμβάλουμε στην ικανοποίησή της και θα το κάνουμε από τη σκοπιά της Αριστεράς, που αυτή θα έπρεπε να νιώθει την ανάγκη πιο έντονα. Με όσα μέσα διαθέτουμε. Αρχίζοντας από το άλφα-βήτα.
Διάλογος ποιων με ποιους; Και με ποιο αντικείμενο ή ζητούμενο; Ανασύνθεση ποιων συνθετικών και για ποια νέα σύνθεση, ή για ποιες νέες συνθέσεις; Και ενότητα, αλλά ποια η σχέση της με τη συνεργασία ή με το μέτωπο, με την κοινή δράση; Και η μέγιστη επιχείρηση, η σύγκλιση, η προγραμματική; Σε ελάχιστα πεδία ή στα περισσότερα δυνατά, σε γενικές αρχές ή σε πενηνταράκια που γίνονται και συνθήματα;
Θα προσπαθήσουμε να κατευθύνουμε τη συζήτηση σε βασικές θεματικές ενότητες. Θέλουμε να απευθυνθούμε με όσο γίνεται πιο συγκεκριμένα ερωτήματα σε όσους δηλώνουν ότι έγνοια τους είναι η απαλλαγή από τη ΝΔ και την πολιτική της. Κόμματα, πολιτικές οργανώσεις, συνδικάτα, κινήματα, αλλά και σε όσους δεν είναι ενταγμένοι σ’ αυτά. Εκτός από τις αρχικές τοποθετήσεις θα ζητήσουμε και κρίσεις για τοποθετήσεις άλλων, για τον εντοπισμό συμφωνιών και αποκλίσεων ή και προς άρση παρεξηγήσεων ή παρερμηνειών. Θα επιχειρήσουμε «στρογγυλά τραπέζια» και δημόσιες εκδηλώσεις – συζητήσεις. Θα έχουμε χώρο και για συμμετοχή «εθελοντών» σ’ αυτή τη συζήτηση, που δεν χρειάζονται ειδική πρόσκληση. Εν γνώσει μας –και σας– ότι οι σελίδες μας είναι περιορισμένες, και ακόμα πιο περιορισμένα τα οικονομικά μας για να σκεφτούμε να τις αυξήσουμε δραστικά. Έχουμε, όμως, και την ιστοσελίδα στη διάθεσή μας.
Μέχρι τον Αύγουστο που αναγκαστικά κλείνουμε, έχουμε μόνο δύο εκδόσεις της εφημερίδας και δεν προλαβαίνουμε να ανοίξουμε καν αυτή τη συζήτηση. Είναι μια δέσμευση, όμως, για το ραντεβού μας του Σεπτέμβρη, όταν θα μπορούμε να δούμε και καθαρότερα ποιες από τις προθέσεις και τις προσδοκίες μας μπορούν να γίνουν πραγματικότητα.
