Περπατούσε μάλλον μελαγχολικός, μια όψη που γινόταν ακόμη πιο έντονη από όλους αυτούς που τον περιέβαλαν. Όλους αυτούς τους ανθρώπους με τα χαμόγελα της ανεξέταστης ζωής, της μικρής χαράς, της αντανακλαστικής κατάφασης. Εκείνος δεν έμοιαζε ούτε να τους αποφεύγει, ούτε να ενοχλείται. Μόνο συντηρούσε την απόσταση αυτού που γνωρίζει πως δεν μπορεί να συμμετέχει. Χωρίς παράπονο και χωρίς ένσταση, σαν κάποιος που κοιτάζει από μακριά ακόμα και όταν βρίσκεται στο κέντρο των συμβάντων.
Κάθε βράδυ έτρωγε στο ίδιο μαγειρείο, σε ένα από αυτά τα μαγαζιά που δεν παρατηρείς ακόμα και αν περνάς απ’ έξω για χρόνια. Και ακόμα και όταν συνειδητοποιήσεις την ύπαρξή του, δεν μπορείς να φανταστείς τί θα ήταν εκείνο που θα σε έκανε να κάτσεις, πόσο μάλλον να παραγγείλεις. Ένα από εκείνα τα μαγέρικα που ήταν διάσημο για τη συστηματική αποφυγή του αλατιού στα φαγητά, μιας και η πελατεία του ήταν οι ηλικιωμένοι της περιοχής, πιο συγκεκριμένα αυτοί που έχουν μείνει μόνοι και δεν υπάρχει πια κάποιος να τους μαγειρεύει ή κάποιος για να του μαγειρεύουν. Γιατί αυτό είναι άλλωστε κάτι που γνωρίζουμε όλοι. Δεν υπάρχουν πιο άνοστα φαγητά από αυτά που μαγειρεύουμε για τον εαυτό μας. Έτσι, η μοναξιά αυτή των θαμώνων πλανιόταν στην ατμόσφαιρα, πλανιόταν ακόμα και όταν οι θαμώνες δεν βρίσκονταν εκεί, σαν να είχε ποτίσει τα έπιπλα και τους τοίχους και να είναι πια κομμάτι του διακόσμου.
Αυτός βρισκόταν πάντοτε εκεί σε μια γωνία. Έτρωγε χωρίς να βιάζεται, σχεδόν πάντα με τον ίδιο ρυθμό. Και όμως κάποιες στιγμές, αν παρατηρούσες προσεκτικά μπορούσες να διακρίνεις. Ήταν αυτό το κενό απέναντί του, οι άδειες καρέκλες πάντοτε λίγο τραβηγμένες προς τα έξω. Σαν να περίμενε κάποιον ή έστω στιγμιαία να μιλούσε νοερά με κάποιον που απουσίαζε.
Λίγοι τον γνώριζαν, λίγοι ακόμα τον είχαν παρατηρήσει. Παρόλο που κάθε τόσο μπορούσε να τον δεις να γνέφει ευγενικά σε κάποιο περαστικό, να χαμογελάει σε κάποιο παιδί. Η μοναξιά του δεν είχε τίποτα το φανατικό, δεν ήταν μισάνθρωπος, ούτε απέφευγε τους ανθρώπους. Ήτανε μόνο μια εξάντληση στο κοινωνικό. Μια συμπεριφορά που δεν μαρτυρούσε γεγονότα αλλά καταστάσεις, αχνές συνθήκες που προϋπήρξαν και ύστερα παρήλθαν. Στιγμές που ακόμα και αν έχουν χαθεί έχουν αφήσει το στίγμα τους. Λίγοι θα μπορούσαν να μιλήσουν για αυτόν. Και οι συγκυρίες το έφεραν ώστε εγώ να είμαι ένας από αυτούς τους λίγους.
Ο άνθρωπος αυτός ήταν δήμαρχος μιας πόλης. Μιας πόλης που έχει χαθεί εδώ και αιώνες. Μιας πόλης που κανείς πια -κανένας άνθρωπος, βιβλίο ή χάρτης- δεν θυμάται. Και αυτός μόνο συνέχιζε, σαν ελάχιστο τεκμήριο πως κάτι όντως υπήρξε. Σαν να ήταν το σύνορο ανάμεσα σε αυτό που υπήρξε αλλά κανείς δεν θυμάται, με αυτό που δεν υπήρξε ποτέ. Και μαζί ο φρουρός που εμπόδιζε τον χρόνο να διασχίσει το σύνορο αυτό.
Δεν μας μιλούσε ποτέ για αυτά. Δεν ανέφερε. Μόνο περπατούσε ανάμεσά μας σαν να κόβει βόλτες στα ερείπιά της πόλης του, σαν να μας ενημερώνει πως το παρελθόν είναι μονίμως παρόν αρκεί να βρεθεί κάποιος να το υπερασπιστεί.
Μια μέρα μόνο μου είπε: «Μας συνθλίβει πάντα αυτό που παραλίγο να συνθλίψουμε. Η ηλικία μας είναι η απόσταση ανάμεσα σε αυτά που είχαμε με αυτά που έχουμε. Ακόμα και αν το άθροισμά τους είναι ένα σκέτο τίποτα.»
Ύστερα κοίταξε μακριά σαν να βλέπει ένα τοπίο που εγώ δεν μπορούσα να διακρίνω.
«Είμαι χαρούμενος. Όπως και αν έχει είμαι χαρούμενος. Τουλάχιστον εδώ δεν θυμάμαι ποτέ τί μέρα είναι.»
Και ύστερα έφυγε με ένα βλέμμα που μαρτυρούσε πως είναι πολλά αυτά που δεν μου έχει πει και ακόμα περισσότερα αυτά που ποτέ δεν θα μου πει.
