Σε πρόσφατη διαδήλωση, στην άκρη του δρόμου στρίβοντας στην Τσιμισκή, μια γνωστή φιγούρα στεκόταν κρατώντας μια στοίβα εφημερίδες «Χορτιάτης 570» και τις μοίραζε στον κόσμο. Αυτό γίνεται κάθε φορά που βγαίνει το καινούριο φύλο, πόσο μάλλον όταν το φύλο συμπίπτει με την επέτειο του ολοκαυτώματος του Χορτιάτη. Ο αριθμός 570 στο λογότυπο της εφημερίδας αναφέρεται στο υψόμετρο του χωριού που βρίσκεται στα περίχωρα της Θεσσαλονίκης και κουβαλά μια βαριά ιστορία την οποία αυτή η περιοδική έκδοση πασχίζει να την κρατήσει ζωντανή. Η εφημερίδα μοιράζεται δωρεάν και η ύλη της καλύπτεται από αρθρογράφους που γράφουν αφιλοκερδώς τα κείμενά τους. Και πίσω από όσα προϋποθέτουν την έκδοση αυτής της εφημερίδας αλλά και, συνολικά, τη διατήρηση της μνήμης για το ολοκαύτωμα του Χορτιάτη, βρίσκεται ο Μπάμπης.
Το πώς βρίσκεται παντού στην πόλη αυτός ο άνθρωπος, σε πολιτιστικά, πολιτικά, κοινωνικά και κινηματικά γεγονότα, είναι άξιο απορίας, όταν μάλιστα έχει να διανύσει τα αρκετά χιλιόμετρα του ανηφορικού δρόμου που ενώνει την Θεσσαλονίκη με τον Χορτιάτη. Και θα πρέπει να είναι παγκόσμια πρωτοτυπία, ένας άνθρωπος να έχει αφιερώσει την ζωή του και να έχει καταφέρει, σχεδόν μόνος του, να επικαιροποιεί εδώ και δεκαετίες ένα ιστορικό γεγονός που αφορά τον τόπο του, να κινητοποιεί ανθρώπους, να εμπλέκει με ιδιαίτερη επιμονή ακόμα και αδιάφορους τοπικούς φορείς, να οργανώνει σημαντικές εκδηλώσεις και να έχει ευαισθητοποιήσει, σε μεγάλο βαθμό, την κοινωνία της Θεσσαλονίκης πάνω στο ειδεχθές έγκλημα των ναζί και των ελλήνων συνεργατών τους στο τέλος της Κατοχής, στον Χορτιάτη.
Ο Μπάμπης, ως η ψυχή της Κίνησης Πολιτών Χορτιάτη, έχει καταφέρει σχεδόν τα πάντα. Στις πρώτες μέρες κάθε Σεπτέμβρη, στη μαύρη επέτειο του ολοκαυτώματος του Χορτιάτη, έχει οργανώσει εκδηλώσεις με τη συμμετοχή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, συναυλία-αφιέρωμα με πρωτότυπο έργο σε παγκόσμια πρώτη εκτέλεση από την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης, μικρό αφιέρωμα στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, προβολές σχετικών ταινιών ντοκιμαντέρ στον Χορτιάτη, συντονισμό με άλλους μαρτυρικούς τόπους-θύματα της ναζιστικής θηριωδίας, ακόμα και εκδηλώσεις όπου, με εισηγητές τον δικό μας Περικλή Κοροβέση και τον ιστορικό Γιώργο Μαργαρίτη του ΚΚΕ, γεφυρώθηκαν, έστω προσωρινά, κάποια ιστορικά χάσματα εντός της Αριστεράς. Κάθε χρόνο οργανώνει τις «Βραδιές ωραίων λέξεων», στον αύλειο χώρο της βυζαντινής εκκλησίας του χωριού, όπου επιχειρείται με την ποίηση να αμβλυνθεί ο πόνος της βαριάς ιστορικής μνήμης του Χορτιάτη. Επίσης είναι ο οικοδεσπότης και ο ξεναγός σε ιστορικούς περιπάτους, στις περιηγήσεις στις πηγές του Χορτιάτη που υδροδοτούσαν για πολλά χρόνια την Θεσσαλονίκη και στα μονοπάτια των παγοποιών του χωριού. Και βέβαια είναι πάντα πρόθυμος, με τη ντουντούκα στο χέρι, να μιλήσει σε μαθητές που επισκέπτονται το μνημείο του ολοκαυτώματος του Χορτιάτη, όπου επισημαίνει ότι δεν αρκεί να αναφέρεται στο μνημείο η σφαγή των 149 κατοίκων του χωριού από τους ναζί στις 2 Σεπτέμβρη του 1944. Πρέπει να τονίζεται ότι στο ολοκαύτωμα του Χορτιάτη πρωταγωνίστησαν τα Τάγματα Ασφαλείας των ελλήνων συνεργατών των κατοχικών δυνάμεων, με την κάλυψη των άτακτων τμημάτων του Φριτς Σούμπερτ της Βέρμαχτ.
Η συμβολή του Μπάμπη στη διατήρηση και επικαιροποίηση, με όλους τους δυνατούς τρόπους, της μνήμης του ολοκαυτώματος του Χορτιάτη είναι καθοριστική. Στο τελευταίο, μάλιστα, τεύχος της εφημερίδας Χορτιάτης 570 γίνεται μια πολύ πετυχημένη και διαχρονική φωτογραφική σύνδεση μεταξύ του ολοκαυτώματος των Εβραίων στο Άουσβιτς, της σφαγής του Χορτιάτη και της σημερινής γενοκτονίας στη Γάζα, που συνοδεύεται με το σύνθημα: «Το ποτέ ξανά είναι τώρα». Δεν είναι εύκολο να ευαισθητοποιείς διαρκώς και να έχεις καταστήσει επίκαιρο, 80 και πλέον χρόνια μετά, ένα ζήτημα ιστορικής μνήμης, ξεκινώντας από τον δεξιό δήμαρχο της περιοχής, συνεχίζοντας στους νέους κατοίκους του Χορτιάτη με υψηλά εισοδήματα και χαμηλές ευαισθησίες και καταλήγοντας στην κοντινή πόλη της Θεσσαλονίκης που δεν εννοεί ακόμη να παραδεχτεί ότι απελευθερώθηκε, λίγες μέρες μετά τη σφαγή του Χορτιάτη, από τους αντάρτες του ΕΛΑΣ.
Χωρίς υπερβολή, ο Μπάμπης αποτελεί την εμψύχωση της διαρκούς και δρώσας κινηματικής μνήμης του χωριού του. Σε τέτοιους ανθρώπους, χρωστάμε!
Πάνος Δημητρούδης
