«Τα φροντιστήρια ξένων γλωσσών, αλλά και αυτά για την προετοιμασία των πανελλαδικών εξετάσεων, πεδία που θα έπρεπε να εξυπηρετούνται από το δημόσιο, απορροφούν μεγάλα ποσά από την ελληνική οικογένεια. Η δημόσια και δωρεάν παιδεία είναι τυπικά κατοχυρωμένη, αλλά θα πρέπει να ληφθούν μέτρα που θα ενισχύσουν πραγματικά το δημόσιο σχολείο και θα δημιουργούν την εμπιστοσύνη στο γονιό, ώστε να μην προσφεύγει στην ιδιωτική αγορά» τονίζει στην Εποχή η πρόεδρος της ΟΛΜΕ, Ελένη Ζωγραφάκη, για τη δημόσια παιδεία.
Για ακόμα μία σχολική χρονιά η έναρξη των σχολείων αναμένεται να γίνει με κενά στο εκπαιδευτικό προσωπικό, τα οποία υπολογίζονται περίπου στις 20.000 θέσεις. Ταυτόχρονα, όπως επισημαίνει η πρόεδρος, υφίστανται ακόμα τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν τα τελευταία χρόνια, όπως τμήματα μεγαθήρια, κατάργηση των υποστηρικτικών δομών, συγχωνεύσεις σχολείων, αύξηση του ωραρίου των εκπαιδευτικών.
«Η κάλυψη των κενών δεν εξαρτάται μόνο από το υπουργείο Παιδείας, είναι και οικονομικό ζήτημα που έγκειται στον κεντρικό σχεδιασμό του κράτους. Οι πιστώσεις που υπάρχουν τώρα, ώστε να πληρωθούν οι αναπληρωτές τη νέα χρονιά, αφορούν περίπου 12.000 θέσεις» απαντά η Αγγέλικα Σαπουνά, από το πρώην επιτελείο του υπουργείου Παιδείας. Απομένουν, δηλαδή, 8.000 κενά που δεν θα καλυφθούν, ενώ το πάγιο αίτημα του εκπαιδευτικού κινήματος για μόνιμους διορισμούς δεν βρήκε ακόμα απάντηση.
Περιμένοντας το πολυνομοσχέδιο
Σημαντικό πρόβλημα, επίσης, για τις σχολικές μονάδες αποτελεί το ζήτημα της καθαριότητας. Επί των πλείστων δεν διαθέτουν σχολικές καθαρίστριες, με αποτέλεσμα τα παιδιά, τουλάχιστον για την αρχή του έτους, να κάνουν μάθημα σε βρώμικους χώρους, ενώ πολλά σχολικά κτήρια παραμένουν ακατάλληλα, χωρίς να έχουν επισκευαστεί.
Παρόλα αυτά, αναγνωρίζονται από την ΟΛΜΕ οι θετικές κινήσεις του μέχρι πρότινος υπουργείου Παιδείας, όπως η έγκαιρη διανομή των βιβλίων ή η κατάργηση της τράπεζας θεμάτων.
«Δυστυχώς, η κυβέρνηση δεν πρόλαβε να ψηφίσει το πολυνομοσχέδιο που περιελάμβανε πολλά πάγια αιτήματα, όπως την κατάργηση της προηγούμενης, τιμωρητικής αξιολόγησης των εκπαιδευτικών και την αντικατάστασή του από ένα δημοκρατικό σχεδιασμό και κριτική αποτίμηση. Άλλη σημαντική ρύθμιση που είχαμε αφορούσε στους αναπληρωτές και στη μοριοδότησή τους, αναγνωρίζοντάς τους την προϋπηρεσία τους. Διατάξεις για την ειδική αγωγή, για την προστασία των εκπαιδευτικών στον ιδιωτικό τομέα, όπως είναι το ωράριο και οι συλλογικές συμβάσεις, και πολλά άλλα που αυτή τη στιγμή δεν γνωρίζω αν θα έρθουν προς ψήφιση στη νέα Βουλή» αναφέρει η Αγγέλικα Σαπουνά.
Αναστολή του ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση
Παράλληλα, αναταραχή επικρατεί και στην ιδιωτική εκπαίδευση με το ζήτημα του 23% ΦΠΑ. Την τελευταία εβδομάδα αναζωπυρώθηκαν οι συζητήσεις για την αναστολή του μέτρου, όπως και τελικά θα γίνει για ένα μήνα, μέχρι να εκλεγεί κυβέρνηση.
«Επικρατεί μια απίστευτη αναμπουμπούλα και δεν ξέρουμε να ενημερώσουμε τους γονείς πόσο θα είναι τα δίδακτρα για τη νέα χρονιά. Έχουμε συναντηθεί με όλους τους πολιτικούς αρχηγούς για πλήρη κατάργηση του μέτρου, οι οποίοι, ανάλογα με τη στάση τους, θα το πληρώσουν εκλογικά» δηλώνει ο Γιάννης Βαφειαδάκης, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Εκπαιδευτικών Φροντιστών Ελλάδας.
«Το 23% ΦΠΑ στα ιδιωτικά εκπαιδευτήρια και φροντιστήρια, αν εφαρμοστεί εξίσου σε όλα θα αποτελεί άνιση επιβάρυνση επιχειρήσεων, καθώς υπάρχουν μεγάλες και μικρομεσαίες. Το 23% στο φροντιστήριο της γειτονιάς θα είναι καταστροφή για την ελληνική οικογένεια, αλλά και για τις εργασιακές σχέσεις των εκπαιδευτικών εκεί. Ταυτόχρονα, εξαιρεί μεγάλα ιδιωτικά εκπαιδευτήρια, όπως π.χ. το Αμερικάνικο Κολλέγιο ή το Αρσάκειο, που έχουν υψηλά δίδακτρα και απευθύνονται στις ανώτερες οικονομικές τάξεις, επειδή θεωρούνται ως μη κερδοσκοπικά ιδρύματα. Το μέτρο, δηλαδή, ενέχει έναν παραλογισμό» εξηγεί το πρώην υπουργικό στέλεχος.
Όταν το «περιθώριο» ξεπερνά την κοινωνία
Παρά την απαξίωσή τους, τα δημόσια πανεπιστήμια αποτελούν την καλύτερη προοπτική μόρφωσης στην Ελλάδα. Ανάμεσα στους μαθητές που αγωνίζονται για την είσοδό τους σε αυτά, βρίσκονται και παιδιά κοινωνικών ομάδων που η ελληνική κοινωνία σπρώχνει στο περιθώριο.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού αποτέλεσε ο Ζυλιέν, που τα συστημικά μέσα λόγω της πρωτιάς του στο ΤΕΙ του Πειραιά, κατάφεραν να δουν και κάτι άλλο πέρα από ένα «λαθρομετανάστη» στο πρόσωπό του. Ο αριστούχος ήρθε παράτυπα στην Ελλάδα το 2011, αφού είχε χάσει όλη του την οικογένεια. Με τη βοήθεια του κέντρου ανήλικων προσφύγων Κόνιτσας κατάφερε μέσα σε τέσσερα χρόνια να μάθει ελληνικά και να πετύχει την εισαγωγή του στο πανεπιστήμιο.
Άλλες δύο ιστορίες ισχυρής θέλησης που ξεπερνούν τα εμπόδια και τις προκαταλήψεις της κοινωνίας αποτελούν και οι δύο νέοι φοιτητές που είναι έγκλειστοι στις φυλακές Κορυδαλλού. «Δεν υπάρχουν ατομικά κελιά για να μπορεί κάποιος να διαβάσει με την ησυχία του. Ακόμα και αν βρει άλλο χώρο, δεν θα μπορεί να καθίσει να ξενυχτήσει σε αυτόν διαβάζοντας, σύμφωνα με τους κανονισμούς. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι ο εγκλεισμός δημιουργεί πολλά ψυχικά και συναισθηματικά προβλήματα και χρειάζεται μεγάλη δύναμη για έναν άνθρωπο για να μπει στη διαδικασία των εξετάσεων και να αντέξει την πίεσή τους» περιγράφει ο καθηγητής τους, Πέτρος Δαμιάνος.
Ευελπιστεί πως το νομοσχέδιο που κατέθεσε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ θα αποτελέσει κίνητρο για τη μόρφωση των κρατουμένων, αφού «με τη νέα χρονιά κάθε μέρα έκτισης ποινής θα υπολογίζεται ως τρεις για τα παιδιά που πηγαίνουν σχολείο». Ενώ ελπίζει πως δεν θα υπάρξουν προβλήματα στη φοίτηση κανενός κρατουμένου. «Θεωρώ πως δεν θα υπάρχει πρόβλημα ούτε με τη φοίτηση του Νίκου Ρωμανού, αφού το κόλλημα που είχε φέρει ο εισαγγελέας πως δεν υπήρχε ρυθμιστική υπουργική απόφαση για τη χρήση του ηλεκτρονικού βραχιολιού γεωεντοπισμού, πέραν του νόμου που το προβλέπει, τώρα έχει λυθεί».
Παρόλα, όμως, τα θετικά βήματα, η τιμωρητική διάθεση της πολιτείας που υποσκάπτει τη σωφρονιστική συνεχίζει και υπάρχει. Η πιο γρήγορη αποφυλάκιση κάποιων παιδιών σκοντάφτει στις αποφάσεις των εισαγγελέων που τους ορίζουν να διαθέσουν χρηματικό ποσό σε ΜΚΟ. Οι περισσότεροι δεν έχουν αυτή τη δυνατότητα και άρα παραμένουν φυλακισμένοι παρά την έκτιση των 4/5 της ποινής.
Ψήγματα δημοσίου πανεπιστημίου
«Τα τεράστια προβλήματα των πανεπιστημίων που επήλθαν με την περικοπή των αποθεματικών τους, παραμένουν. Δεν έχουμε καθαριότητα, θέρμανση, οι διοικητικοί υπάλληλοι μένουν απλήρωτοι, δημιουργείται πρόβλημα με τη διάθεση των συγγραμμάτων, ενώ όταν συμβαίνει κάποια ζημιά, αυτή δεν διορθώνεται. Όπως και όλη η υπόλοιπη εκπαίδευση, τα πανεπιστήμια συνεχίζουν να υπο –χρηματοδοτούνται, ενώ βασικές λειτουργίες τους παραχωρούνται σε ιδιώτες» περιγράφει η Κωνσταντίνα Τσουκαλά, φοιτήτρια της Νομικής Αθηνών και μέλος της Αριστερής Ενότητας. Ένα από τα πιο σημαντικά προβλήματα που θα αντιμετωπίσουν οι νεοεισαχθέντες φοιτητές που προέρχονται από άλλη πόλη είναι το ζήτημα της στέγασης. «Οι εστίες έχουν σοβαρά προβλήματα καθαριότητας, δεν έχουν υποδομές για δραστηριότητες, όπως πχ αθλητικές, πολιτιστικές κτλ., ενώ πολλές έχουν κλείσει, όπως αυτή στη Δροσοπούλου πριν από δύο χρόνια, που εξυπηρετούσε κυρίως φοιτητές της ΑΣΟΕ, χωρίς να έχει δοθεί ακόμα χώρος για αντικατάστασή της», οδηγώντας τους περισσότερους φοιτητές στην ενοικίαση διαμερισμάτων.
Άλλο ζήτημα που θίγει την ύπαρξη δωρεάν παιδείας, αποτελούν τα συγγράμματα. «Η ύλη και η σφαιρική γνώση ενός μαθήματος δεν μπορεί να καλυφθεί από ένα σύγγραμμα μόνο που δικαιούμαστε από τον Εύδοξο. Γι’ αυτό οι καθηγητές ζητάνε τρία και τέσσερα βιβλία, που έχει σαν αποτέλεσμα, όμως, την οικονομική επιβάρυνση των φοιτητών, αφού ταυτόχρονα τα αντίτυπα των βιβλίων που υπάρχουν στις βιβλιοθήκες, δεν επαρκούν για την εξυπηρέτηση όλων» εξηγεί η φοιτήτρια. Παράλληλα, ο χαρακτήρας της δημόσιας παιδείας υποχωρεί, καθώς λειτουργίες του, όπως η σίτιση, μεταβιβάζονται σε εργολάβους. «Επειδή ενδιαφέρονται μόνο για το κέρδος τους, έχουν μειώσει κατά πολύ την ποιότητα και την ποσότητα του φαγητού, δυσχεραίνουν κάθε χρόνο τα οικονομικά κριτήρια για τους δικαιούχους φοιτητές και εκμεταλλεύονται τους εργαζόμενούς τους».
Τζέλα Αλιπράντη
