Το πρώτο Σάββατο του Φεβρουαρίου χιλιάδες πολίτες διαδήλωσαν στους δρόμους της Παμπλόνα ∙ αφενός απαιτώντας τη διακοπή του φαραωνικού έργου που καλείται Aroztegia [Αροθτεγκία] στην περιοχή Lekaroz [Λεκαρόθ] του Δήμου Baztan [Μπαθτάν], αφετέρου εκφράζοντας αλληλεγγύη στους επτά κατοίκους του Baztan που διώκονται για δράση κατά του έργου.
Μελετώντας τα χαρακτηριστικά της περιοχής εύκολα αντιλαμβανόμαστε τη σπουδαιότητα της υπόθεσης. Η κοιλάδα Baztan εκτείνεται στην επαρχία Ναβάρα και αποτελεί ένα ενδιαίτημα όπου πάνω από το 70% του πληθυσμού μιλάει Βασκικά. Παράλληλα το 85% της γης είναι κοινόχρηστο και χρησιμοποιείται κυρίως για την αγροτική παραγωγή. Το γεγονός αυτό καθιστά την κοιλάδα και τους ανθρώπους της κρίσιμους για τη διατήρηση μιας από τις ιθαγενείς γλώσσες και πολιτισμούς της Ευρώπης. Η κοιλάδα περιλαμβάνει 15 χωριά, με πληθυσμούς που κυμαίνονται από 60 άτομα στο μικρότερο έως 3.000 στο μεγαλύτερο. Ένα από αυτά τα χωριά, το Lekaroz έχει περίπου 300 κατοίκους.
Περισσότερο από 20 χρόνια πριν, προτάθηκε ως έργο εκεί η ανέγερση πολυτελούς ξενοδοχείου. Αυτήν όμως η αρχική πρόταση τελικά μετατράπηκε σε κερδοσκοπικό σχέδιο οικιστικής επέλασης που περιλάμβανε ξενοδοχείο, γήπεδο γκολφ και 230 ανεξάρτητες κατοικίες. Η επενδύτρια εταιρεία προωθούσε το έργο με υποσχέσεις για δημιουργία θέσεων εργασίας, τουρισμό και οικονομική «ανάπτυξη».
Ωστόσο, οι κάτοικοι του Lekaroz και μεγάλο τμήμα των πολιτών της κοιλάδας Βaztan αντιτάχθηκε στο έργο από την αρχή, ενώ με την πάροδο του χρόνου αυξάνονταν οι αντιστάσεις της τοπικής κοινωνίας. Πολλοί οι παράγοντες που συνετέλεσαν σε αυτό:
• Η εν λόγω γη χρησιμοποιείται σήμερα για την αγροτική παραγωγή.
• Το Lekaroz αντιμετωπίζει σοβαρή έλλειψη νερού κατά τη διάρκεια του θέρους.
• Το 20% των σπιτιών στην κοιλάδα είναι ήδη άδεια.
• Η προτεινόμενη «ανάπτυξη» θα δημιουργούσε ουσιαστικά ένα νέο χωριό, που απαιτεί υποδομές για δεύτερες κατοικίες όπως επιπλέον αποχετευτικά δίκτυα, χώρους διαχείρισης απορριμμάτων κ.λπ..
• Ο τουρισμός στην περιοχή είναι ήδη μη βιώσιμος κι ένα πολυτελές ξενοδοχείο θα επιδεινώσει το θέμα.
• Παρόμοια έργα όπως αυτό στην ακτή Lapurdi στα βόρεια της Βασκονίας, έχουν επιταχύνει την παρακμή της τοπικής γλώσσας και πολιτισμού. Το περιγραφόμενο έργο Aroztegia θεωρείται μία τέτοια σπουδαία παρόμοια απειλή.
Αξίζει να αναφερθεί ότι το 2016 ένα δημοψήφισμα σε όλο τον Δήμο Μπαθτάν απέρριψε δημοκρατικά την πραγματοποίηση του έργου. Ωστόσο τo 2021 ξεκίνησε η κατασκευή του, χωρίς τις απαραίτητες άδειες ή συμμόρφωση με νόμιμες διαδικασίες. Τότε το LAB, ένα βασκικό εργατικό σωματείο, απεύθυνε επιτυχή έκκληση για βοήθεια, με συνέπεια να δημιουργηθεί ένας καταυλισμός διαμαρτυρίας 13 ημερών που προσέλκυσε συμμετέχοντες/-ουσες από ολόκληρη τη Χώρα των Βάσκων. Αυτήν η πράξη πολιτικής ανυπακοής αντιμετώπισε αστυνομική παρενόχληση και πρόστιμα, πολλά από τα οποία διαγράφηκαν κατόπιν έφεσης.
Σήμερα όμως 7 άτομα κατηγορούνται για εκφοβισμό, παρενόχληση και συμμετοχή σε οργανωμένη εγκληματική ομάδα. Αντιμετωπίζουν συνολικά 20 χρόνια φυλάκιση και καταβολή εγγύησης 56.000 ευρώ, τα οποία συγκεντρώθηκαν μέσω συλλογικής συνεισφοράς.
Η εταιρεία απαιτεί αποζημίωση 43 εκατομμύρια ευρώ από την τοπική κυβέρνηση της Ναβάρα αλλά και την κεντρική της Ισπανίας υποστηρίζοντας ότι έχασαν τη θεσμική υποστήριξη λόγω της δημιουργίας του καταυλισμού διαμαρτυρίας. Αν οι προαναφερόμενες κυβερνήσεις αρνηθούν, τότε η εταιρεία επιδιώκει να καταστήσει τα επτά κατηγορούμενα άτομα ως οικονομικά υπεύθυνα απόδοσης του προαναφερόμενου ποσού.
Η εισαγγελία προσέφερε συμφωνία, αλλά η επενδύτρια εταιρεία την απέρριψε, οδηγώντας την υπόθεση σε δίκη που είναι προγραμματισμένη να διεξαχθεί από τις 19 Μαΐου έως τις 23 Μαΐου του τρέχοντος έτους. Οι κατηγορίες που αποδίδονται στα επτά άτομα αποτελούν μιαν ακραιφνή κατασταλτική απάντηση σε έναν καταυλισμό που οργανώθηκε από μια βάση κινηματική, η οποία επιδόθηκε σε πολιτική ανυπακοή προκειμένου να σταματήσει η φαραωνική κατασκευή.
Ο καταυλισμός διαμαρτυρίας και η διακοπή των εργασιών ήταν συλλογικές δράσεις, που δεν οργανώθηκαν από τα επτά άτομα ∙ καθώς η επενδύτρια εταιρεία αποπειράται να παραποιεί ως ιεραρχικές δομές τη δημόσια συνέλευση και τη συλλογική λήψη αποφάσεων προκειμένου να ποινικοποιείται η πολιτική ανυπακοή. Αυτήν η δίκη είναι σημαντική για τα κοινωνικά κινήματα σε όλη τη Βασκονία, καθώς θα μπορούσε να αποτελέσει ένα οδυνηρό προηγούμενο για την ποινικοποίηση της λαϊκής κυριαρχίας και της αντίστασης για την υπεράσπιση της γης.
Υ.Γ. Το αίτημα από την πλατφόρμα Solidarity Committee Aroztegiko Elkartasun Komitea είναι πολύ απλό: λάβετε μια φωτογραφία του εαυτού σας με μια από τις παρακάτω προτάσεις γραμμένες σε χαρτόνι ή φύλλο χαρτιού στα βασκικά ή/και αγγλικά ή/και τη μητρική σας γλώσσα. Στείλτε τη φωτογραφία στη διαδικτυακή διεύθυνση aroztegia_elkartasuna@ni.eus με τα στοιχεία σας (όνομα και από πού είστε). Στόχος είναι η συνεχής δημοσίευση φωτογραφιών σε έναν ιστότοπο που δημιουργείται προκειμένου να προκληθεί ώθηση της αλληλεγγύης για τη δίκη του Μαΐου.
Οι προτάσεις είναι:
AROZTEGIA GELDITU!
Stop Aroztegia!
Σταματήστε το Αροζτεγκία!
LURRAREN DEFENTSA KRIMINALIZAZIORIK EZ!
No to criminalizing the defende of land!
Όχι στην ποινικοποίηση της υπεράσπισης της γης!
