Του Θάνου Χατζόπουλου
Οι απανωτές παρεμβάσεις Στουρνάρα, η συνέντευξη Σημίτη, και η συζήτηση στη Βουλή για τη σύσταση προανακριτικής για τον Γιάννο Παπαντωνίου ήταν τα τρία ζητήματα που βρέθηκαν στον αφρό της πολιτικής επικαιρότητας την εβδομάδα που πέρασε, αν εξαιρέσουμε το συνεχιζόμενο θρίλερ με το κλείσιμο της αξιολόγησης.
Αρχίζοντας αντίστροφα, η συζήτηση στη Βουλή ανέδειξε για μια ακόμη φορά τις αντιφάσεις στην πολιτική όλων των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Σε διαφορετικούς τόνους και με διαφορετικό σκεπτικό, όλοι κατήγγειλαν ως απόπειρα εντυπωσιασμού την κυβερνητική πρόταση, αλλά υποχρεώθηκαν να τη στηρίξουν.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα το είχαν η Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ. Ο μεν Κ. Μητσοτάκης απέφυγε να εμφανιστεί στη Βουλή, θεωρώντας προφανώς ότι μια σύγκρουση με τον Τσίπρα γύρω από αμαρτωλές συμβάσεις του παρελθόντος δεν τον βολεύει, ενώ η κ. Γεννηματά προτίμησε αντί να εκμεταλλευτεί την ευκαιρία για να δείξει πως το κόμμα της έχει γυρίσει σελίδα, σε σχέση με το δικό του κυβερνητικό παρελθόν, προτίμησε να ζητήσει εξεταστικές και για την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ.
Ακόμη και αν θεωρήσουμε πως η πρωτοβουλία της κυβέρνησης είχε μόνο επικοινωνιακό χαρακτήρα, ο στόχος αυτός επετεύχθη, με τη σύμπραξη μάλιστα και των αντιπάλων της.
Κάτι που προφανώς τη βοηθάει σε μια περίοδο που θεωρεί ότι βάλλεται πανταχόθεν.
Σύμπλευση της αντιπολίτευσης
Την Τετάρτη ο Ν. Βούτσης υποστήριξε ότι «παράγοντες της πολιτικής και οικονομικής ζωής εργάζονται με όπλα την κινδυνολογία, την ακατάσχετη εκλογολογία και την “προθυμία” για προσαρμογή στις απαιτήσεις των δανειστών για την ανακοπή της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ με οποιαδήποτε διακινδύνευση και την προφύλαξη μεγάλων οικονομικών συμφερόντων». Αναφορά που φωτογράφιζε τον Γ. Στουρνάρα και τον Κ. Σημίτη. Πράγματι, ο κοινός παρονομαστής των δηλώσεών τους είναι πως η οικονομία βυθίζεται επειδή ο ΣΥΡΙΖΑ ακολουθεί επικίνδυνη πολιτική, ο Κ. Σημίτης πρόσθεσε μάλιστα ότι ανησυχεί ακόμη και για Grexit και ζήτησε εκλογές. Πέραν από την καθόλου τυχαία σύμπτωση των απόψεων αυτών με την πολιτική Μητσοτάκη, αρκετοί στην κυβέρνηση εκτιμούν ότι οι δύο παράγοντες δεν έκαναν απλώς αβάντα στον πρόεδρο της ΝΔ, αλλά υπηρετούν ένα πολιτικό σχέδιο για δημιουργία πολιτικού σχήματος που θα εμφανιστεί στις επόμενες εκλογές.
Σύμφωνα με το σενάριο αυτό, στο καινούργιο σχήμα θα ηγείται ο Γ. Στουρνάρας, τον οποίο θα πλαισιώνουν ο Σταύρος Θεοδωράκης, η τριάδα της Ώρας Αποφάσεων (Άννα Διαμαντοπούλου, Γιάννης Ραγκούσης, Γιώργος Φλωρίδης) και άλλες προσωπικότητες του άλλοτε κραταιού εκσυγχρονιστικού μπλοκ που ομνύουν στο τρίπτυχο: (σημερινή) Ευρώπη, πιστή εφαρμογή του μνημονίου, αποκατάσταση της ζημιάς που προκάλεσε ο «εθνικολαϊκισμός» του ΣΥΡΙΖΑ. Στόχος αυτού του σχήματος θα είναι να αποτελέσει γέφυρα μετεκλογικής συνεργασίας με τη ΝΔ, ώστε να δημιουργηθεί η απαραίτητη κυβερνητική πλειοψηφία.
Πρόκειται για μια καινούργια παραλλαγή παλιών σεναρίων, που προέβλεπαν τη δημιουργία είτε ενός μεγάλου συνασπισμού ΝΔ-ΣΥΡΙΖΑ για τη «σωτηρία της χώρας», είτε τη συγκρότηση μιας κυβέρνησης τεχνοκρατών με διακομματική στήριξη, όπως η κυβέρνηση Παπαδήμου.
Σενάριο που μπορεί να δώσει αφορμή για πολλές αναλύσεις ευφάνταστων δημοσιολογούντων, αλλά έχει όλα τα προβλήματα αυτών των σεναρίων. Προσπαθούν να φέρουν την πραγματικότητα στα μέτρα του επιθυμητού στόχου, αντί να σπάσουν το κεφάλι τους να βρουν τρόπο να αλλάξουν την πραγματικότητα.
Το έωλο σενάριο
Όσο και αν φαίνεται λογικό, ένα τέτοιο σενάριο έχει πολλά κενά:
Οι τρεις σημιτοφύλακες (Διαμαντοπούλου, Ραγκούσης, Φλωρίδης) ανακοίνωσαν την Τετάρτη, σε μια εκδήλωση στην οποία παρέστησαν ουκ ολίγοι άστεγοι νεοφιλελεύθεροι του Κέντρου, όπως ο Γ. Καμίνης, αλλά και ο Στ. Θεοδωράκης, πως θέλουν να ιδρύσουν «ένα νέο και ενιαίο προοδευτικό κόμμα» που θα διεξάγει ένα διμέτωπο αγώνα «να ηττηθεί ο εθνολαϊκισμός των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛΛ, αλλά και να μη δοθεί λευκή επιταγή στη συντηρητική ΝΔ», κατηγορώντας ταυτόχρονα την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, με αφορμή την προσχώρηση Μπαργώτα, ότι χρησιμοποιεί μεθόδους αποστασίας. Με λίγα λόγια, επανέλαβαν ότι οι γέφυρες με το ΠΑΣΟΚ παραμένουν κομμένες, τηρούν ταυτόχρονα αποστάσεις από τη ΝΔ και προσδοκούν συνεργασία με το «Ποτάμι». Καθώς αυτή η τελευταία δεν φαίνεται να προχωρά, είναι δύσκολο, οι τρεις να διακινδυνεύσουν την κάθοδο στις εκλογές και τον πιθανότατο καταποντισμό τους.
Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, ο Γ. Στουρνάρας, η θητεία του οποίου, να θυμίσουμε, υπερβαίνει τη θητεία της σημερινής κυβέρνησης, θα συνεχίσει να εξακοντίζει τα βέλη του ως τεχνοκράτης και όχι ως ενεργός πολιτικός. Να ομιλεί, δηλαδή, ως ο αυθεντικότερος εκφραστής της θέλησης των δανειστών, να διασφαλίζει την «ευστάθεια του συστήματος», όπως έχει περιγράψει ο ίδιος το ρόλο του, ως διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος. Να διατηρεί τον εαυτό του ως χρυσή εφεδρεία, ως ένας δεύτερος Λουκάς Παπαδήμος.
Στο ΠΑΣΟΚ υπάρχουν πολλές αντίρροπες τάσεις: Ο Ευ. Βενιζέλος έχει πάρει πολλές φορές αποστάσεις από τη Φώφη Γεννηματά (σε θέματα όπως η επιστροφή του Γ. Παπανδρέου και η πολιτική ίσων αποστάσεων μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ), ενώ στελέχη του μηχανισμού αντιτίθενται στη διάχυση του κόμματος στη Δημοκρατική Συμπαράταξη, κάτι που ζητούν μετ’ επιτάσεως οι προερχόμενοι από τη ΔΗΜΑΡ και άλλες κινήσεις.
Το «Ποτάμι» δέχεται μια πολλαπλή πίεση. Με αφορμή την προσχώρηση Μπαργώτα στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της Δημοκρατικής Συμπαράταξης εξέδωσε μια ιδιαίτερα αιχμηρή ανακοίνωση κατά του ΠΑΣΟΚ: χαρακτήρισε το βουλευτή «προδότη της ψήφου του λαού» και επιτέθηκε προσωπικά στην κ. Γεννηματά, η οποία «ήταν απούσα από τη Βουλή στη συζήτηση για την παραπομπή Παπαντωνίου σε Προανακριτική Επιτροπή επειδή είχε δουλειές λόγω μεταγραφικής περιόδου. Η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ», κατέληγε η ανακοίνωση, «εξαγοράζει βουλευτές υποσχόμενη έδρες και θέσεις όταν “επιστρέψουμε στα πράγματα”». Άρα εκείνο που φοβούνται στο «Ποτάμι» είναι πως το ΠΑΣΟΚ κρατά ανοικτή την πόρτα μετεκλογικής συνεργασίας με τη ΝΔ, ποντάροντας ότι το κόμμα του Στ. Θεοδωράκη δεν θα ξεπεράσει το όριο του 3%.
Το μόνο σίγουρο είναι πως η συνθήκη ύπαρξης ενός νέου σχήματος, σαν κι αυτό για το οποίο έκαναν λόγο κυβερνητικοί κύκλοι, είναι η σύμπλευση με τη ΝΔ. Αλλά εκεί μπαίνει σφήνα ο παράγοντας ΠΑΣΟΚ – Δημοκρατική Συμπαράταξη, που προβάλλει ως ο πιθανότερος κυβερνητικός εταίρος σε μια μη αυτοδύναμη κυβέρνηση Μητσοτάκη. Τότε όμως, τρίτος δεν χωρά και μάλιστα από τους «αποστάτες» του επίσημου ΠΑΣΟΚ.
Συνεπώς μια τέτοια συζήτηση είναι μεν βάσιμη, αλλά έχει νόημα μόνο για όσους εμπλέκονται σ’ αυτήν και προσβλέπουν ότι έτσι θα ξεφύγουν από την πολιτική αφάνεια, στην οποία περιέπεσαν λόγω των πεπραγμένων τους.
Εκείνο που ίσως ενδιαφέρει περισσότερο τη δική μας πλευρά, είναι μια άλλη πρόταση του Ν. Βούτση. Μιλώντας στην εκδήλωση της Ενωτικής Κίνησης Ευρωπαϊκής Αριστεράς κάλεσε τις δυνάμεις του «ενδιάμεσου χώρου» –αν θέλουν να δικαιώσουν τον αυτοπροσδιορισμό τους ως προοδευτικές και κεντροαριστερές– να «αναζητήσουν συμπλεύσεις με την Αριστερά και να κλείσουν το κεφάλαιο της συμπόρευσης με τη νεοφιλελεύθερη πολιτική».
Αλλά αυτό είναι μια τελείως διαφορετική συζήτηση.
•
