Συνέντευξη με το μέλος της πολιτικής πλατφόρμας «Αλληλεγγύη» (Politička platforma Solidarnost) στη Σερβία, Μελάνια Λόιπουρ
Ποιοι είναι οι λόγοι των κινητοποιήσεων;
Ο πρωταρχικός λόγος για τις κινητοποιήσεις των φοιτητών ήταν η κατάρρευση του στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ και η ανεπαρκής αντίδραση των θεσμικών οργάνων σε αυτή την τραγωδία. Οι υπάλληλοι που κατείχαν θέσεις ευθύνης στην ιεραρχία απέτυχαν να ανταποκριθούν με κατάλληλο τρόπο. Ομοίως, τόσο η εισαγγελία όσο και η αστυνομία δεν ανέλαβαν επαρκή δράση σε μια κατάσταση όπου μια τραγωδία συγκλόνισε βαθιά την κοινή γνώμη και στοίχισε τη ζωή σε 15 άτομα.
Η βαθιά ριζωμένη διαφθορά εντός της κυβέρνησης έγινε εμφανής από την αδράνεια των θεσμικών οργάνων, την έλλειψη διαφάνειας και τη διάδοση μερικών ή παραπλανητικών πληροφοριών στο κοινό. Οι θαρραλέες δημόσιες δηλώσεις των μηχανικών, οι οποίοι επιβεβαίωσαν ότι οι πληροφορίες που παρείχαν οι αξιωματούχοι ήταν ανακριβείς, τροφοδότησαν περαιτέρω την κινητοποίηση των φοιτητών. Απαιτούν λογοδοσία και επιμένουν τα θεσμικά όργανα να εκπληρώσουν τα καθήκοντά τους και να αναλάβουν τις ευθύνες τους.
Ποιες κοινωνικές συνθήκες ενισχύουν την κινητοποίηση; Ποια είναι τα αιτήματα;
Η κινητοποίηση εκδηλώθηκε λόγω της επί δεκαετίες διάλυσης του κράτους και των θεσμών του, καθώς και της ολοένα και πιο εμφανούς ανάληψης όλων των κρατικών λειτουργιών από ένα άτομο, τον πρόεδρο Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ο οποίος απευθύνεται στο έθνος σχεδόν καθημερινά από τις εθνικές συχνότητες. Η ανάληψη όλων των λειτουργιών του έχει οδηγήσει τους σπουδαστές να ασχολούνται μαζί του λέγοντας μία μόνο φράση: «Δεν είναι δική σου αρμοδιότητα»!
Αιτήματα:
– Δημοσίευση της πλήρους τεκμηρίωσης σχετικά με την ανακατασκευή του σιδηροδρομικού σταθμού στο Νόβι Σαντ, η οποία επί του παρόντος αποκρύπτεται παράνομα, δεδομένου ότι πρόκειται για δημόσια εγκατάσταση και τα έγγραφα αυτά πρέπει να δημοσιοποιούνται.
– Απόσυρση των κατηγοριών κατά των συλληφθέντων και κρατουμένων κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων.
– Κατάθεση μήνυσης από το Υπουργείο Εσωτερικών (MUP) στην αρμόδια εισαγγελία του Βελιγραδίου κατά ατόμων που επιτέθηκαν σωματικά σε φοιτητές και καθηγητές, με ονόματα που δημοσιοποιήθηκαν στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, όπως οι Μίλια Κόλτζικ, Αλεξάνταρ Γιόκιτς, Ντούσαν Κόστιτς, Μιλένα Άλεξιτς και Ιβάν Στάνισιτς, μαζί με άλλους των οποίων οι ταυτότητες δεν είναι δημόσια γνωστές.
– Άμεση επιβεβαίωση της ταυτότητας των προαναφερθέντων ατόμων και συνακόλουθη ποινική τους δίωξη από τα αρμόδια όργανα. Εάν διαπιστωθεί ότι κάποιο από αυτά τα άτομα κατέχει δημόσιο αξίωμα, οι φοιτητές απαιτούν την αποπομπή τους.
– Αύξηση της χρηματοδότησης των κρατικών πανεπιστημίων κατά 20%.
Πώς οργανώνονται αυτές οι κινητοποιήσεις;
Η οργάνωση προέκυψε αυθόρμητα, κυρίως μέσω της διοργάνωσης ολομελειών στα πανεπιστήμια, καθώς και μέσω της χρήσης πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης όπου οι φοιτητές δημιούργησαν ειδικά προφίλ για να επικοινωνούν με τους πολίτες και το κοινό.
Ποιοι εμπλέκονται; Ποιο το προφίλ των ακτιβιστών;
Όσον αφορά τους ακτιβιστές, υπάρχουν διάφορα προφίλ εμπλεκόμενων. Αυτό που είναι σημαντικό σε αυτές τις διαμαρτυρίες είναι ότι ξεκίνησαν από φοιτητές αλλά γρήγορα επεκτάθηκαν για να συμπεριλάβουν ευρύτερες κοινωνικές ομάδες – αγρότες, εκπαιδευτικούς και δικηγόρους. Συγκεκριμένα, όσον αφορά τους ακτιβιστές, υπάρχουν διάφορες ομάδες φοιτητών που συμμετείχαν στη διοργάνωση κινητοποιήσεων τα προηγούμενα χρόνια. Επιπλέον, οι περιβαλλοντικοί ακτιβιστές είναι επίσης παρόντες, παρέχοντας υποστήριξη στους φοιτητές μέσω των προφίλ τους.
Πώς θεωρείτε ότι οι κινητοποιήσεις επηρεάζουν τη συνείδηση της κοινωνίας, τις στάσεις της κ.λπ., αλλά και τις πολιτικές εξελίξεις;
Πιστεύω ότι οι φοιτητές κατάφεραν να κινητοποιήσουν ευρύτερες δομές πολιτών, κάτι που είναι καινούργιο. Συγκεκριμένα, η γενιά των νέων ανθρώπων που δεν βαρύνεται από τους πολέμους και τα προβλήματα που αντιμετώπισε η κοινωνία μας τη δεκαετία του ’90 κατάφερε να γίνει η γενιά που έχει ένα όραμα και μια ελπίδα, που οι παλαιότερες γενιές, ήδη εξαντλημένες από δεκαετίες διαμαρτυριών, στερούνταν. Οι νεότερες γενιές έχουν δείξει ότι έχουν μια διαφορετική προσέγγιση της πραγματικότητας και μια επιθυμία για μια καλά οργανωμένη κοινωνία, καθώς και μια άρνηση να αποδεχτούν την απώλεια της ελευθερίας και της αξιοπρέπειας, σε αντίθεση με τις προηγούμενες γενιές που ζούσαν με το φόβο ότι τα πράγματα θα μπορούσαν να γίνουν χειρότερα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι μαθητές λυκείου συμμετείχαν επίσης στις μαθητικές διαμαρτυρίες, καθιστώντας τη γενιά Z και την γενιά A αυτές που έφεραν την ελπίδα και πυροδότησαν όλη αυτή τη στήριξη της κοινωνίας. Ακριβώς επειδή δεν είναι φοβισμένοι ή τραυματισμένοι από τα γεγονότα της δεκαετίας του ’90, οι φοιτητές και οι μαθητές λυκείου κατάφεραν να αμφισβητήσουν το σύστημα με το θάρρος τους, πυροδοτώντας την αντίδραση σε διάφορα μέρη της κοινωνίας και σε όλα τις επαγγελματικές ομάδες που τώρα βγαίνουν στους δρόμους. Σήμερα, ακόμη και συνταξιούχοι έχουν βγει για να τους υποστηρίξουν, καθώς και εργαζόμενοι από την εταιρεία δημόσιων μεταφορών στο Βελιγράδι. Μέχρι στιγμής έχουν ξεσηκωθεί δάσκαλοι, δικηγόροι και αγρότες. Οι δικηγόροι θα απεργήσουν καθ’ όλη τη διάρκεια του Φεβρουαρίου, οι αγρότες αποκλείουν δρόμους σε όλη τη Σερβία και οι εκπαιδευτικοί είτε απεργούν είτε κάνουν στάσεις εργασίας.
