Το ΤΑΙΠΕΔ είναι ακόμα εδώ…
Οσοι θεώρησαν πως με τις τροπολογίες που ψηφίσθηκαν την τελευταία στιγμή στο νομοσχέδιο για το ΤΑΙΠΕΔ άνοιξε ένας διαφορετικός δρόμος στη διαχείριση της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου δυστυχώς διαψεύδονται. Η τροπολογία δημιούργησε απλώς ένα φορέα χωρίς όνομα (πουθενά στο νόμο δεν υπάρχει η λέξη ΤΑΙΠΕΔ), στον οποίο ενοποιούνται η ΕΤΑΔ και η «Παράκτιο Μέτωπο ΑΕ» με σκοπό τη χρηματοδότηση του ασφαλιστικού συστήματος.
Αυτό όμως καθόλου δεν σημαίνει πως άλλαξε έστω και στο ελάχιστο το ΤΑΙΠΕΔ. Ως φορέας, όχι μόνο εξακολουθεί να υπάρχει -και μάλιστα με διοίκηση που διόρισε η νέα κυβέρνηση-, αλλά φαίνεται να λειτουργεί και με συγκεκριμένο σχέδιο. Το είδαμε στην περίπτωση του ΟΛΠ που ανακοίνωσε την επανεκκίνηση της διαδικασίας πώλησης, το βλέπουμε και στην περίπτωση του Αστέρα Βουλιαγμένης που εκπονεί σχέδια (σε συνεργασία με την Εθνική Τράπεζα και τους επενδυτές όπως αναφέρουν όλα τα σχετικά δημοσιεύματα) για να ξεπεραστεί η απόφαση του Ε΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας που μπλόκαρε το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος.
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα (εμφανίζονται σχεδόν πανομοιότυπα και με διαφορά λίγων ημερών σε οικονομικές στήλες εφημερίδων και εξειδικευμένες οικονομικές ιστοσελίδες, άρα συμπεραίνει κανείς πως διοχετεύονται από τις ίδιες πηγές) «ο κ. Πιτσιόρλας (σ.σ. πρόεδρος του ΤΑΙΠΕΔ) έχει αποφασίσει να κλείσει το θέμα με την πώληση του ξενοδοχειακού συγκροτήματος το ταχύτερο δυνατό» και εκτιμά πως αυτό μπορεί να γίνει χωρίς νέο ειδικό χωροταξικό σχέδιο που θα απαιτούσε εκ νέου την έγκριση του ΣτΕ. Εχει ήδη συσταθεί επιτροπή από το ΤΑΙΠΕΔ, την Εθνική Τράπεζα και τη Jermyn Street (κονσόρτσιουμ της τουρκικής Dogus και funds από το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα), στην οποία έχει δοθεί περιθώριο ενός μήνα για να διερευνήσει τις εκατέρωθεν προθέσεις. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το κομβικό ζήτημα είναι το τίμημα, που το ΤΑΙΠΕΔ δεν θέλει να μειωθεί από τα 400 εκατ. ευρώ. Σε κάποια από τα δημοσιεύματα σημειώνεται πως οι επενδυτές δεν θέλουν να πληρώσουν τα ίδια λεφτά για κάτι πολύ μικρότερο και επιπλέον χωρίς αποκλειστική χρήση της παραλίας. Για να στηθεί καλύτερα το σκηνικό του επείγοντος και του κινδύνου «φυγής των επενδυτών», σε κάποια από τα δημοσιεύματα η Dogus (που μετέχει με ποσοστό 25%) φέρεται να σκέφτεται να αποχωρήσει από το κονσόρτσιουμ.
Αλλά και γι’ αυτό φαίνεται να έχει λύση το ΤΑΙΠΕΔ: πρόσκληση στους άλλους επενδυτές που συμμετείχαν στο διαγωνισμό με χαμηλότερες προσφορές ή προκήρυξη νέου. Δηλαδή πώληση της έκτασης έτσι κι αλλιώς και μάλιστα όπως γράφτηκε «αν και αρκετοί προεξοφλούν το ναυάγιο του διαγωνισμού, στο ΤΑΙΠΕΔ είναι συγκρατημένα αισιόδοξοι».
Όταν οι «επενδυτές» εμφανίζονται έστω και συγκρατημένα αισιόδοξοι εμείς έχουμε κάθε λόγο να ανησυχούμε. Αλλά όπως επισημαίνουν και από τη Ριζοσπαστική Κίνηση Πολιτών Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, ο δρόμος για την υφαρπαγή της δημόσιας γης και τη τσιμεντοποίηση της χερσονήσου του Αστέρα δεν θα είναι εύκολος. Κι αυτό γιατί εκτός από τους επενδυτές υπάρχουν και οι πολίτες.
“Οχι” στην τσιμεντοποίηση του Αστέρα Βουλιαγμένης
Tο ΕΣΧΑΔΑ (Ειδικό Σχέδιο Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίου Ακινήτου) που εκπονήθηκε από τους επενδυτές για τον Αστέρα Βουλιαγμένης, ακυρώθηκε κατά τον προληπτικό έλεγχο από το ΣτΕ. Οπως από νωρίς είχαμε επισημάνει, ο δρόμος για την εκποίηση της χερσονήσου, δεν θα ήταν εύκολος. Γιατί δεν επρόκειτο απλά για την πώληση του πολυτελούς ξενοδοχείου που ανήκει στην Εθνική Τράπεζα. Επρόκειτο για τη μετατροπή ολόκληρης της χερσονήσου σε «γκέτο πλουσίων» με τη δόμηση 38.500 τ.μ. πολυτελών κατοικιών μέσα σε δάσος και σε περιοχή απολύτου προστασίας, όπως ορίζει το ΠΔ 1-3-04 ΦΕΚ 254Δ/04 για τις χρήσεις γης στο παράκτιο μέτωπο. Μεγάλο τμήμα της χερσονήσου είναι δημόσια περιουσία του ελληνικού Δημοσίου και ως δασική είναι αδιαπραγμάτευτη και αναπαλλοτρίωτη. Με σκανδαλώδη τρόπο περιήλθε στο ΤΑΙΠΕΔ, ώστε η Εθνική να αποσπάσει προσθετικά οφέλη από την πώληση του ακινήτου της.
Το επενδυτικό σχέδιο για τον «Αστέρα» παρουσίαζε κοινά χαρακτηριστικά με τις άλλες ιδιωτικοποιήσεις δημοσίων ακινήτων μέσω ΤΑΙΠΕΔ. Οι επενδυτές αγοράζουν την έκταση έναντι εξευτελιστικού ανταλλάγματος (εν προκειμένω 380 εκατ. ευρώ για τον Αστέρα, από τα οποία το Δημόσιο θα εισπράξει μόνο το 20%), προκειμένου μέσω ΕΧΑΔΑ να διασπείρουν τη δόμηση σε όλη την έκταση, ακόμη και τη δασική, να την τεμαχίσουν και να την μεταπωλήσουν, στην πραγματική της αξία φυσικά (η αντικειμενική αξία στην περιοχή του Αστέρα είναι 8.500 ευρώ/τ.μ.), με τον αναλογούντα συντελεστή δόμησης. Επαγγέλλονται επενδύσεις δισεκατομμυρίων και χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας, που είναι προσχηματικές. Στην πραγματικότητα δεν πρόκειται να επενδύσουν, αλλά μετατρέπονται σε μεσίτες, σε μεταπράτες, αποκομίζοντας τεράστια υπερκέρδη. Ετσι στον Αστέρα, ο συντελεστής δόμησης 0,2 δεν περιορίστηκε στο υπάρχον ξενοδοχείο, αλλά επεκτάθηκε σε όλη τη χερσόνησο των 304.000 τ.μ., προκειμένου να πουληθούν από τους επενδυτές τα οικόπεδα που θα φιλοξενήσουν μελλοντικά τις πολυτελείς κατοικίες.
Οι συνέπειες αυτής της επένδυσης δεν θα ήταν μόνο καταστροφικές για το περιβάλλον. Θα ήταν ζημιογόνες για τους πολίτες που αποκόπτονται από το δάσος και τις ακτές. Θα ήταν (και είναι ήδη) ζημιογόνες για τους 600 εργαζόμενους στο ξενοδοχείο που απειλούνται με απόλυση. Είναι σημαντικό επίσης ότι στην περιοχή του Αστέρα βρίσκονται 3 αρχαιολογικοί χώροι, που χαρακτηρίστηκαν ως χώροι Α’ προστασίας από το ΚΑΣ και η εκμετάλλευση των οποίων θα ήταν ένα ακόμη δώρο για τους επενδυτές.
Είναι ευτυχής εξέλιξη η ακύρωση αυτού του επενδυτικού σχεδίου με την 28/2015 απόφαση του ΣτΕ.
Ωστόσο, σύμφωνα με δημοσιεύματα, με πλάγιο τρόπο, οι επενδυτές επανέρχονται. Διαβουλεύονται για την υπαγωγή του επενδυτικού σχεδίου στον Ν.4002/2011 για τα «σύνθετα τουριστικά καταλύματα», που δεν απαιτεί ΕΣΧΑΔΑ, άρα ούτε προληπτικό έλεγχο από το ΣτΕ. Αν υποχρεωθούν δε στον περιορισμό της διασποράς της δόμησης, διατείνονται ότι το τίμημα πρέπει να μειωθεί δραστικά! Ποιο θα είναι τελικά το τίμημα για την Εθνική Τράπεζα και το ελληνικό Δημόσιο και πόσο θα απέχει από την αντικειμενική τιμή για την περιοχή;
Το όποιο νέο επενδυτικό σχέδιο θα βρει κατηγορηματικά αντίθετους τους πολίτες που αντιτάχθηκαν στη σκανδαλώδη πώληση της χερσονήσου, στο βαθμό που θα κινείται στο ίδιο μοτίβο με το προηγούμενο. Στο βαθμό δηλαδή που δεν θα περιορίζεται στην ήδη θεσμοθετημένη έκταση για ξενοδοχειακή χρήση, που δεν θα διασφαλίζει την ελεύθερη πρόσβαση για τους πολίτες ή που θα συμπεριλαμβάνει τους 3 αρχαιολογικούς χώρους Α’ προστασίας.
Ο δρόμος για την υφαρπαγή της δημόσιας γης και τη τσιμεντοποίηση της χερσονήσου του Αστέρα δεν θα είναι εύκολος…
Η δημοτική κίνηση «Ριζοσπαστική Κίνηση Πολιτών Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης» θα στηρίξει ενεργά τον αγώνα των πολιτών για την διασφάλιση της δημόσιας περιουσίας, του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
Θάνος Ματόπουλος,
επικεφαλής της Ριζοσπαστικής Κίνησης Πολιτών
Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης
ΓΙΑ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΙΟΔΙΩΝ
Μέτωπο με τους μεγάλους εργολήπτες
Ένα καινούργιο μέτωπο -με τους μεγάλους κατασκευαστές και εργολήπτες δημοσίων έργων- φαίνεται να πυροδοτούν οι εξαγγελίες των αρμόδιων υπουργών Γ. Σταθάκη και Χρ. Σπίρτζη για τα θέματα των αυτοκινητοδρόμων και του κόστους των διοδίων. Με αλλεπάλληλες δηλώσεις και παρεμβάσεις τους οι δύο υπουργοί διαμήνυσαν την πρόθεση της κυβέρνησης να προχωρήσει σε επαναδιαπραγμάτευση των συμβάσεων παραχώρησης των αυτοκινητοδρόμων σε ευθεία σύνδεση με το κόστος των διοδίων.
Σε γενικές γραμμές το σχέδιο της κυβέρνησης προβλέπει τη θέσπιση αναλογικού συστήματος διοδίων σε όλους τους αυτοκινητόδρομους (δηλαδή χρέωση ανάλογα με τα χιλιόμετρα που έχει διανύσει ο οδηγός), ατέλεια σε συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες, όπως τα ΑμεΑ, μείωση των σταθμών διοδίων που μπορεί να υπάρχουν στα όρια ενός δήμου, θέσπιση αριθμού δωρεάν διελεύσεων, ή χαμηλού τιμήματος διελεύσεων για μόνιμους κατοίκους και ένα σύστημα που θα συναρτά τη διάρκεια της παραχώρησης και το ύψος των διοδίων με τη συχνότητα των διελεύσεων. Όπως δήλωσε ο Χρ. Σπίρτζης, «ο χρόνος παραχώρησης δεν μπορεί να είναι σταθερός. Αυτό θα αλλάξει και θα παρακολουθεί την οικονομική κατάσταση της χώρας. Θα πάμε σε χαμηλά διόδια για όλους και όταν έχουμε χαμηλό φόρτο θα αυξάνεται η διάρκεια της σύμβασης, αλλά θα μειώνεται όταν θα ανεβαίνει η κυκλοφορία, διασφαλίζοντας και τα κέρδη των εταιρειών». Χαρακτήρισε, μάλιστα, λογική την πρόταση ο χρόνος παραχώρησης να αυξηθεί από τα 35 χρόνια που είναι σήμερα στα 40 με 45, προσθέτοντας πως με την τελευταία συμφωνία του 2013 οι εργολάβοι έχουν το δικαίωμα να αυξάνουν μονομερώς τις τιμές των διοδίων όταν η κυκλοφορία πέφτει κάτω από τα προβλεπόμενα.
Η αποστροφή αυτή του αναπληρωτή υπουργού Υποδομών προκάλεσε αντιδράσεις και λίγες μέρες αργότερα ο γενικός γραμματέας Υποδομών, Γιώργος Δέδες, προσωπική επιλογή του κ. Σπίρτζη, προέβη σε μια κατά κάποιον τρόπο διορθωτική δήλωση: «δεν μιλάμε για μείωση των διοδίων με αύξηση του χρόνου παραχώρησης. Λέμε ότι ο χρόνος θα πρέπει να είναι μεταβλητό δεδομένο. Εάν δηλαδή αυξάνεται ο κυκλοφοριακός φόρτος θα μειώνεται ο χρόνος παραχώρησης».
Το no passaran των εργολάβων
Η πρόθεση επαναδιαπραγμάτευσης με άξονα τη μείωση των διοδίων και το σπάσιμο των αναθέσεων με τμηματικούς διαγωνισμούς, με σκοπό τη μείωση της πορείας «υπερσυγκέντρωσης των έργων σε μεγάλες εργοληπτικές εταιρίες», έκανε τους εργολάβους να βγουν στα κάγκελα. Ο πρόεδρος του ΣΤΕΑΤ (του εργοληπτικού συνδέσμου που εκπροσωπεί τις μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες) απείλησε με διακοπή των εργασιών και με απολύσεις εργαζομένων. Και αυτό όταν με την αναθεώρηση των συμβάσεων το 2013 το Δημόσιο δέσμευσε μελλοντικά έσοδα 2 δισ. ευρώ για να καλύψει μελλοντικές απώλειες των εργολάβων από διόδια.
Το μέτωπο που ανοίγει έχει πολλές αναλογίες με την κατάσταση που επικρατεί στο μέτωπο της διαπραγμάτευσης με τους δανειστές. Η κυβέρνηση εξαρχής φαίνεται να θέτει στόχους που με αυστηρά κριτήρια μπορούν να χαρακτηριστούν μετριοπαθείς: επαναδιαπραγμάτευση με στόχο μείωση του κόστους για τους πολίτες χωρίς περαιτέρω επιβάρυνση του δημοσίου. Το μόνο όπλο που έχει είναι η ρύθμιση της τιμής των διοδίων. Και αυτό γιατί για τα υπόλοιπα έχει φροντίσει μια ιδιότυπη τρόικα που σε άλλους καιρούς είχαμε χαρακτηρίσει ως διαπλοκή: οι κατασκευαστικές που μέσω συγχωνεύσεων δημιούργησαν ένα πραγματικό καρτέλ, οι τράπεζες που τις χρηματοδοτούσαν με εχέγγυο τα έργα που αναλάμβαναν και οι κυβερνήσεις που διοχέτευαν στο φαραωνικό, όπως το χαρακτήρισε ο Γ. Σταθάκης, σχέδιο κατασκευής όλων των αυτοκινητοδρόμων σε δέκα χρόνια το μεγαλύτερο μέρος από τα κονδύλια του ΕΣΠΑ. Υπολογίζεται ότι μόνο την περασμένη χρονιά μεταφέρθηκε στους αυτοκινητόδρομους σχεδόν ένα δισ. ευρώ, με το επιχείρημα ότι κινδύνευε να χαθεί αν παρέμενε σε «ανώριμα» έργα του ΕΣΠΑ.
Το αμαρτωλό τρίγωνο
Αυτό το κλειστό τριγωνικό σύστημα με τα σημερινά δεδομένα είναι σχεδόν αδύνατο να σπάσει εκτός αν με κάποιο μαγικό τρόπο η κυβέρνηση βρει εναλλακτικούς τρόπους χρηματοδότησης. Ο κόμπος γίνεται ακόμη πιο σφικτός καθώς οι προθεσμίες που είχαν τεθεί για την ολοκλήρωση των έργων είναι βέβαιο πως δεν θα τηρηθούν. Οι εργολάβοι ζητούν την ένταξη των αυτοκινητοδρόμων και στο Σύμφωνο Εταιρικής Σχέσης (ΣΕΣ) όπως ονομάζεται το ΕΣΠΑ για την περίοδο 2014-2020. Οι πόροι του ΣΕΣ ανέρχονται σε 1,7 δισ. και έχουν ενταχθεί προγράμματα με υπερτριπλάσιο προϋπολογισμό.
Με αυτά τα δεδομένα η επαναδιαπραγμάτευση που ζητά η κυβέρνηση μπορεί να καταλήξει είτε σε αδιέξοδο και να εγκαταλειφθεί είτε να οδηγήσει σε έναν επώδυνο συμβιβασμό με τα ισχυρά συμφέροντα του κατασκευαστικού κλάδου που ξέρουμε τι ονοματεπώνυμα έχουν.
Ορέστης Φ. Αθανασίου
ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΡΕΜΑΤΙΑΣ
Αποκαΐδια και όνειρα
«Είμαι ένας κύκνος στρογγυλός μες στο ποτάμι,
είμ’ ένα μάτι στα ψηλά καμπαναριά,
και μες στις φυλλωσιές φαντάζω
ψεύτικο φως της χαραυγής.
Κανείς δε μού γλυτώνει εμένα!
…Ποιος κρύβεται; Να βγει έξω είπα!
Κανείς δε μού γλυτώνει εμένα!..»
(από το μονόλογο του Φεγγαριού,
«Ματωμένος Γάμος»
του Φ.Γκ.Λόρκα, μτφ. Νίκος Γκάτσος)
«…Λουσμένα ήσαν τα καθίσματα με βενζίνη» μού λέει ο αντιδήμαρχος πολιτισμού και φίλος Σέργιος Γκάκας με μια φράση που συμπυκνώνει όλον τον παραλογισμό του γεγονότος. Γράφω για παραλογισμό, γιατί μόνο με αυτόν τον όρο μπορεί να ερμηνευθεί η εγκληματική ενέργεια του εμπρησμού ενός χώρου πολιτισμού. Πράξη εκδίκησης ή πρόκληση για αναμέτρηση με συμφέροντα που έχουν ανοιχτούς λογαριασμούς -ή επιδιώκουν να ανοίξουν- με τη δημοτική αρχή της αριστεράς που από τον περασμένο Σεπτέμβρη διοικεί το δήμο; Αντίδραση κάποιων που θα ήθελαν μιαν άλλη χρήση της Ρεματιάς και επιδιώκουν να μη δοθεί στο Δήμο άδεια χρήσης του χώρου; Ακατανόητη ενέργεια παράφρονος;
Όπως και νά ‘χει, «…το θέατρο της Ρεματιάς δεν είναι τα 582 καθίσματά του, οι ηλεκτρολογικές του εγκαταστάσεις ή οι υπόλοιπες βασικές του υποδομές που καταστράφηκαν. Είναι η ιστορική του πορεία, οι δεκάδες πολιτιστικές δράσεις κάθε χρόνο, είναι το καμάρι των ανθρώπων του πολιτισμού που το πλαισίωσαν, αλλά και όλων των Χαλανδραίων που αγαπούν αυτήν την πόλη» (βλ. πρώτη ανακοίνωση της δημοτικής αρχής στις 19/5/2015). Μ’ αυτό το κριτήριο, αλλά προπαντός μ’ αυτήν την πίσ��η στους ανθρώπους που έζησαν και θα ζουν το θέατρο για χρόνια, ο δήμος Χαλανδρίου καλεί τους συλλόγους, τους φορείς και τους πολίτες αυτήν Κυριακή 24 Μάη στις 10 το πρωί να «αναστήσουν» ξανά το χώρο μέσα από τα αποκαΐδια της καταστροφής, ολοκληρώνοντας τον καθαρισμό και του θεάτρου και της Ρεματιάς.
Έχω ζήσει το θέατρο της Ρεματιάς στο Χαλάνδρι στις πρώτες μέρες της λειτουργίας του, το καλοκαίρι του 1982, συμμετέχοντας ως ηθοποιός στην πρώτη παράσταση (και πρώτη μου συμμετοχή σε επαγγελματική παράσταση) που το εγκαινίασε τον «Ματωμένο Γάμο» του Φ.Γκ.Λόρκα, σε σκηνοθεσία του Σπύρου Βραχωρίτη. Έτσι ό,τι γράφω εδώ δεν είναι απαλλαγμένο από την ταραχή που μού προξένησε η είδηση ότι «κάηκε το θέατρο της Ρεματιάς!..», το θέατρο του ξεκινήματος μιας προσωπικής πορείας.
Χώμα μόνο, το σκηνικό εκείνης της παράστασης με δύο επικλινείς λάκκους να συμβολίζουν τα δύο σπίτια του έργου και στο βάθος πυκνές καλαμιές, και μια ξύλινη γέφυρα για να χορέψουμε εμείς, οι «ξυλοκόποι» του έργου, το μακάβριο χορό προφητεύοντας το τραγικό φινάλε και για να περάσει στην απέναντι πλαγιά της ρεματιάς η Αγγελική Ελευθερίου που έπαιζε το ρόλο της Μάνας και από κει να θρηνήσει τους δύο άντρες που «…σκοτωθήκανε γι’ αγάπη…», στον τελευταίο συγκλονιστικό της μονόλογο. Τις νοσταλγώ συχνά αυτές τις στιγμές. Γιατί ανήκουν στην εποχή του ονείρου και της λαχτάρας ενός νέου ηθοποιού να εκφραστεί μέσα από την τέχνη του, αλλά και στην εποχή της συλλογικής πίστης ότι τα δημόσια πράγματα θα έπαιρναν μιαν άλλη τροχιά.
Αυτήν την εποχή θυμάμαι και αναπολώ, όποτε πηγαίνω θεατής σ’ αυτόν τον ευλογημένο τόπο να παρακολουθήσω τις παραστάσεις και τις συναυλίες που, για 30 και πλέον χρόνια, το Θέατρο της Ρεματιάς φιλοξενεί ανελλιπώς κάθε καλοκαίρι, χωρίς παραχωρήσεις στη φτήνια και στην κακογουστιά. Φαντάζομαι ότι αυτό θα συνεχίσει να κάνει γιατί στις άνυδρες μέρες που περνάμε αυτό έχουμε ανάγκη, ανάγκη ζωτική. Μόνο
…φώναξε τὰ παιδιὰ νὰ μαζέψουν τὴ στάχτη
καὶ νὰ τὴ σπείρουν.
Ὅ,τι πέρασε πέρασε σωστά.
Κι ἐκεῖνα ἀκόμη ποὺ δὲν πέρασαν
πρέπει νὰ καοῦν
τοῦτο τὸ μεσημέρι ποὺ καρφώθηκε ὁ ἥλιος
στὴν καρδιὰ τοῦ ἑκατόφυλλου ρόδου.
(Από το «Θερινό Ηλιοστάσι», ΙΔ’ του Γιώργου Σεφέρη)
Μανόλης Γιούργος
