Τις απεργιακές κινητοποιήσεις, που ξεκίνησαν από τις 29/11, συνέχισαν και αυτή την εβδομάδα οι ναυτεργάτες, καθώς η Πανελλήνια Ναυτική Ομοσπονδία (ΠΝΟ), μετά την κυκλοφορία του ανεπίσημου εγγράφου από τη διαπραγμάτευση της κυβέρνησης με τους θεσμούς, εκτιμά ότι έρχεται κατάργηση του ειδικού φορολογικού καθεστώτος των ναυτικών. Από την άλλη, το υπουργείο Ναυτιλίας δηλώνει πως δεν υπάρχει τέτοιο ενδεχόμενο, χωρίς όμως να τους καθησυχάζει.
Η νέα 48ωρη απεργία έλαβε τέλος σήμερα το πρωί στις έξι και αναμένεται νέα συνεδρίαση της ομοσπονδίας για το μέλλον των κινητοποιήσεων, ενώ στη γραμμή Ζάκυνθος-Κυλλήνη, ήδη από την Παρασκευή, είχε σπάσει από τις ακτοπλοϊκές εταιρείες Ionian Group και Kefalonian Lines, καθώς το νησί τελεί υπό καθεστώς έκτακτης ανάγκης μετά τις πλημμύρες που είχαν σημειωθεί.
Τα δεμένα πλοία έχουν προκαλέσει δυσφορία σε αρκετούς ταξιδευτές και επαγγελματίες, όπως για παράδειγμα στους αγρότες της Κρήτης που επιθυμούσαν την άμεση μεταφορά των προϊόντων τους. Το υπουργείο Ναυτιλίας σχολίασε σε ανακοίνωσή του σχετικά με τη στάση της ΠΝΟ πως «σε μια περίοδο, δύσκολη για όλους και ειδικά για τους μόνιμους κατοίκους των νησιωτικών περιοχών, αλλά και για τους νησιώτες παραγωγούς με ευπαθή προϊόντα, ο διάλογος είναι η λύση».
«Οι μόνοι που δεν φταίνε για την πράγματι ταλαιπωρία που υφίσταται το επιβατικό κοινό και τα νησιά μας είναι οι ναυτεργάτες», απάντησε η ΠΝΟ, τονίζοντας ότι με τέτοιου είδους δηλώσεις ο υπουργός προκαλεί τον κοινωνικό αυτοματισμό εναντίων των ναυτικών.
Η παγίδα του κοινωνικού αυτοματισμού
Η λύση του «πλοίου ασφαλείας», που προτάθηκε από το υπουργείο, απορρίφθηκε από τους ναυτεργάτες, καθώς το ενδεχόμενο αυτό αντί να εξυπηρετήσει, όντως, τον κόσμο, απλά θα λειτουργούσε σαν απεργοσπαστικός μηχανισμός, υπενθυμίζοντας ταυτόχρονα πως όταν ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν αντιπολίτευση το 2014, που πέρασε ο σχετικός νόμος, τον είχε καταψηφίσει.
Τα ξημερώματα της Πέμπτης, πάντως, κατέφθασε στο λιμάνι του Πειραιά πλοίο με αγροτικά προϊόντα από την Κρήτη, το οποίο δεν συνάντησε καμία αντίσταση από τους απεργούς κατά τον απόπλου του. Το συγκεκριμένο δεν αποτελεί πλοίο ασφαλείας, καθώς για να πλεύσει τέτοιο προϋποτίθεται συνεδρίαση του συμβουλίου ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών, κάτι που δεν έγινε.
«Σκληρή και επικίνδυνη δουλειά χωρίς ωράριο, πλέοντας στους ωκεανούς συνεχόμενα για μήνες, μακριά από το σπίτι τους ίσως και για χρόνια, διακοπτόμενη δουλειά με μισθό που πρέπει να εξασφαλίσει, όμως, τα προς ζην για όλο το χρόνο…» είναι μερικοί από τους λόγους, που οι ναυτικοί απολαμβάνουν ειδικό καθεστώς φορολόγησης και απεργούν για την προστασία του, περιγράφοντας γιατί δεν πρέπει να υποπέσουμε στην παγίδα του κοινωνικού αυτοματισμού.
Λόγω αυτής της δύσκολης φύσης της δουλειάς, μέχρι το 2007 η φορολογία των ναυτικών ήταν μηδενική. Έκτοτε με συνεχόμενες επιβαρύνσεις, ιδίως από το 2010 με το πρώτο μνημόνιο και έπειτα, έφτασε στο 10% για τα πληρώματα και στο 15% για τους αξιωματικούς. Μια ενδεχόμενη κατάργηση αυτού του ειδικού καθεστώτος και εξομοίωσή του με αυτό των στεριανών εργαζομένων ή περαιτέρω αύξηση των φορολογικών συντελεστών, πέραν της ατομικής οικονομικής επιβάρυνσης του κάθε ναυτικού, εκτιμάται από τους ναυτεργάτες ότι θα ήταν επιβλαβής και για την ίδια την ελληνική ναυσιπλοΐα, καθώς δεν θα έδινε πια κίνητρα στους εργαζόμενους να δουλεύουν σε καράβια με τη σημαία της χώρας.
Διατήρηση της ειδικής φορολογίας
«Η κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι πρόκειται για ένα επάγγελμα που γίνεται σε ιδιαίτερες συνθήκες και γι’ αυτό αποτελεί προγραμματική θέση η διατήρηση ειδικού καθεστώτος των ναυτεργατών», επισημαίνει στην «Εποχή» ο Γιάννης Θεοτοκάς, γενικός γραμματέας υπουργείου Ναυτιλίας, τονίζοντας, επίσης, και τη σημασία του κλάδου για την οικονομία, καθώς φέρνει συνάλλαγμα από το εξωτερικό.
Το έγγραφο από τη διαπραγμάτευση, το οποίο έσπειρε δικαίως τον πανικό, ανέφερε τη φράση «κατάργηση/αύξηση των φορολογικών συντελεστών των ναυτικών». Δεν αφορά, όμως, την κατάργηση του ειδικού καθεστώτος, σύμφωνα με το γενικό γραμματέα, αλλά την ενδεχόμενη αύξηση των συντελεστών, που τέθηκε στο τραπέζι από την πλευρά των δανειστών. «Η κυβέρνηση δεν συζητάει σε καμία περίπτωση την εξομοίωση των συντελεστών με αυτούς των εργαζομένων της στεριάς και ακόμα και για την αύξηση είναι αντίθετη και διαπραγματεύεται», εξηγεί.
Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και οι δηλώσεις του υπουργού Ναυτιλίας, που, σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου, διαβεβαίωσε την ΠΝΟ ότι δεν υπάρχει καμία περίπτωση κατάργησης του ειδικού καθεστώτος και για αυτό το λόγο «μόνο έκπληξη μπορεί να προκαλέσει η αδιάλλακτη στάση της ΠΝΟ, που συνεχίζει τις απεργιακές κινητοποιήσεις» και δεν προσέρχεται σε διάλογο.
Από την άλλη πλευρά, οι ναυτεργάτες εκτιμούν πως μια δήλωση των προθέσεων του υπουργείου Ναυτιλίας για το φορολογικό, «για το οποίο και δεν είναι καν ο ίδιος, αρμόδιος υπουργός», όπως γράφει η ανακοίνωση της ομοσπονδίας, δεν είναι πράγματι δεσμευτική για το μέλλον τους και ικανή να άρει τα αίτια της απεργίας τους. Ιδίως, όταν σε συνέντευξη στο ραδιόφωνο ο υπουργός μίλησε περί άμυνας και προσπάθειας, πράξεις που όταν σχετίζονται με την τρόικα τις περισσότερες φορές δεν έχουν αίσιο τέλος.
Πάραυτα, πηγές από το υπουργείο Οικονομικών ανέφεραν στην «Εποχή» την αισιοδοξία τους όσον αφορά την έκβαση της εν λόγω συζήτησης για διατήρηση του καθεστώτος ακριβώς ως έχει, με το χειρότερο, και όχι τόσο πιθανό, σενάριο να αποτελεί η αύξηση των φορολογικών συντελεστών κατά 3%. Παράλληλα σε επίσημη ανακοίνωσή του το υπουργείο Οικονομικών διατύπωσε πως «ο προϋπολογισμός του 2017 και ο προϋπολογισμός του 2018 θα κλείσουν χωρίς καμία αύξηση στις φορολογικές εισφορές των ναυτικών. Υπογραμμίζεται ότι η κυβέρνηση ούτε το έπραξε στο παρελθόν, ούτε σκοπεύει στο μέλλον να εξομοιώσει τους ναυτικούς με τους μισθωτούς».
Μετά και από αυτή την εξέλιξη το υπουργείο Ναυτιλίας δήλωσε πως «εκλείπει πλέον το επιχείρημα της Πανελλήνιας Ναυτικής Ομοσπονδίας για συνέχιση της απεργίας, επειδή δήθεν δεν υπήρχε γραπτή δέσμευση της κυβέρνησης ότι δε θα αλλάξει το φορολογικό καθεστώς των ναυτικών».
Συλλογικές συμβάσεις
Ακόμα, όμως, και με τη διατήρηση των φορολογικών συντελεστών, η κατάσταση στην ελληνική ναυσιπλοΐα μόνο ρόδινη δεν είναι, τόσο όσον αφορά τις συνθήκες εργασίας, όσο και τη σημαντική πτώση του κλάδου τα τελευταία χρόνια.
«Και ο απελθών υπουργός Ναυτιλίας, Θοδωρής Δρίτσας, και ο Παναγιώτης Κουρουπλής γνωρίζουν αυτά τα προβλήματα και εργάζονται προς την κατεύθυνση επίλυσής τους. Ο πιο άμεσος στόχος αποτελεί η εκ νέου καθιέρωση της συλλογικής σύμβασης στον κλάδο, που έχει να υπογραφεί από το 2010, προστατεύοντας και κάνοντας σεβαστά τα δικαιώματα και την εργασία των ναυτικών στην Ελλάδα», τονίζει ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Ναυτιλίας.
Ταυτόχρονα, το υπουργείο επεξεργάζεται και τη δημιουργία ειδικών γραφείων για εξεύρεσης εργασίας στους ναυτεργάτες, ενώ συζητείται με τους θεσμούς, σε ένα ευρύτερο κλίμα και όχι για τη δεύτερη αξιολόγηση, και το ζήτημα των πλεοναζουσών φοροαπαλλαγών που απολαμβάνουν οι εφοπλιστές, για τις οποίες ο ΣΥΡΙΖΑ είχε εκφράσει την αντίθεσή του εδώ και πολλά χρόνια.
Τζέλα Αλιπράντη
