Το βράδυ της Πρωτοχρονιάς 24χρονη υπέστη βιασμό στη Θεσσαλονίκη. 40χρονη βρίσκεται στην εντατική του Ευαγγελισμού μετά τον άγριο ξυλοδαρμό της από τον σύντροφό της στην Αργυρούπολη. Περιστατικό ενδοοικογενειακής βίας σημειώθηκε και στην Πάτρα. Απειλές δέχθηκε η 14χρονη που είχε βιαστεί το καλοκαίρι από τον 32χρονο σύντροφο της αδερφής της, προκειμένου να μην προχωρήσει δικαστικά την υπόθεση. Τη Δευτέρα μια 17χρονη μαθήτρια βιάστηκε από 16χρονο παιδί που πηγαίνει στο ίδιο σχολείο στη Θεσσαλονίκη και την Παρασκευή συνελήφθη ιερέας στα Πατήσια για βιασμό, κατάχρηση και πορνογραφία ανηλίκων κατ' εξακολούθηση και κατά συρροή.
Όλα αυτά τα περιστατικά έμφυλης βίας ήρθαν στη δημοσιότητα μόλις μέσα σε μία εβδομάδα. Όχι, ο κόσμος δεν έγινε ξαφνικά χειρότερος. Πάντα έτσι ήταν, απλά πια, μετά και το κίνημα του MeToo, έσπασε η σιωπή και των επιζήσασων (όχι των θυμάτων, μαχήτριες είναι), αλλά και, κυριότερα, της δημόσιας σφαίρας που είτε απέκρυπτε, είτε παρουσίαζε παραμορφωτικά αυτά τα περιστατικά. Το θετικό στοιχείο που προστίθεται τώρα, είναι ότι φαίνεται να σπάει και η κοινωνική ντροπή που έφεραν όσες είχαν υποστεί έμφυλη βία, χάρη στην αγκαλιά που απλώνεται τον τελευταίο χρόνο από την κοινωνία προς τη μεριά τους.
Όπου θέλει θα πάει, όπου θέλει θα μιλάει
Αυτό δείχνει η δυναμική στάση της 24χρονης στη Θεσσαλονίκη. Είναι η Γεωργία Μπίκα, που πέραν ότι κατήγγειλε το περιστατικό βιασμού της στην αστυνομία, έδειξε πως ούτε ντρέπεται, ούτε φοβάται κανέναν, όση οικονομική επιφάνεια και αν διαθέτει, δίνοντας δημόσια συνέντευξη με το όνομα και το πρόσωπό της, προκειμένου να ζητήσει από γυναίκες μάρτυρες να καταθέσουν όποιο στοιχείο έχουν για τον βιασμό που υπέστη, αλλά και για να απευθύνει εν γένει κάλεσμα στις επιζήσασες να καταγγέλλουν τη βία που υπόκεινται.
Σίγουρα ο Μάκης Τριανταφυλλόπουλος έχει βαρύ ιστορικό κιτρινισμού, αλλά ακόμα πιο σίγουρα δεν δικαιούται κανείς να κάνει υποδείξεις σε μια γυναίκα για το πού θα δώσει συνέντευξη –όπως και για το τι θα φορέσει, πού θα πάει, τι θα πει κ.ο.κ– λέγοντας πως γι’ αυτό αποσύρει τη στήριξή του από την 24χρονη. Προφανώς δεν την είχε ποτέ από αυτούς. Άλλωστε, ακόμα και όταν ο δημοσιογράφος προσπάθησε είτε να πιέσει για περιττές λεπτομέρειες της κλειδαρότρυπας, είτε να προκαλέσει τη συγκίνηση της Γεωργίας Μπίκα, η ίδια δεν τσίμπησε καθόλου το δόλωμα, επιμένοντας με αξιοπρέπεια και θάρρος στα στοιχεία και στον στόχο της: να υπάρξει δικαίωση.
Έτσι, την εβδομάδα που μας πέρασε, πέραν των πολλών εγκλημάτων κατά των γυναικών, είδαμε και τα θετικά αντανακλαστικά που έχουν παράγει οι αγώνες κατά αυτών. Ο Άρειος Πάγος ζήτησε την ανώτατη εποπτεία και την ενδελεχή εξέταση του περιστατικού του βιασμού της 24χρονης. Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη –μετά και το σχετικό κάλεσμα της βουλεύτριας του ΣΥΡΙΖΑ Σίας Αναγνωστοπούλου– ανακάλεσε την αποδοχή χορηγίας ιδρύματος στο οποίο μετέχει ένας εκ των δραστών, δείχνοντας τουλάχιστον μεγαλύτερη ευαισθησία στην κοινωνική κατακραυγή απ’ ό,τι είχε κάνει με την υπόθεση Λιγνάδη. Για τον δικηγόρο του δράστη που επιτέθηκε λεκτικά και απείλησε την Γεωργία Μπίκα στο αστυνομικό τμήμα, διετάχθη από την Εισαγγελία της Θεσσαλονίκης προκαταρτική εξέταση για άσκηση παράνομης βίας, ενώ ανεστάλη η ιδιότητά του από μέλος του ΣΥΡΙΖΑ. Την ίδια στιγμή, χάρη στην καταγγελία της 24χρονης, ήρθαν στο φως και άλλα στοιχεία για εκείνο το βράδυ και έχει ξεκινήσει παράλληλα έρευνα για πιθανό κύκλωμα μαστροπείας, ενώ μετά τη συνέντευξή της, σύμφωνα με τον δικηγόρο της, βρήκαν το θάρρος δύο ακόμα γυναίκες να καταγγείλουν στον ίδιο τους βιασμούς που είχαν υποστεί παλιότερα από άλλους δράστες. Ταυτόχρονα, την Πέμπτη σημειώθηκε και η πρώτη δικαστική νίκη του MeToo με την ομόφωνη καταδίκη του δράστη για την αποπλάνηση της τότε 14χρονης.
Απαραίτητη η άμεση λήψη μέτρων
Αυτά, βέβαια, δεν σημαίνουν πως δεν υπάρχει ακόμα πολύς δρόμος να διανυθεί και από την πλευρά της κοινωνίας και πολύ περισσότερο της πολιτείας. Αυτό φάνηκε από την απουσία ιατροδικαστή σε εφημερία επί τρεις μέρες, προκειμένου να εξετάσει την 24χρονη, μέχρι και από τον ποινικό κώδικα για τον βιασμό. Παρότι υπήρξε πρόοδος και εντάχθηκε ότι «χωρίς συναίνεση» είναι βιασμός, αυτή η περίπτωση επιφέρει μικρότερη ποινή απ’ ό,τι αν έχει υπάρξει και σωματική βία, χάπια κτλ ή είναι ομαδικός, λες και υπάρχει λίγο ή πολύ βιασμός. Παράλληλα, ο νόμος για τη συνεπιμέλεια, αλλά και ο συντηρητικός προσανατολισμός που έχει αρκετές φορές η δικαστική εξουσία, απέδωσε την επιμέλεια ενός 9χρονου αγοριού στον πατέρα που επί χρόνια κακοποιούσε τη μητέρα, όπως και τις δύο πρώην συζύγους του, που κατέθεσαν υπέρ της γυναίκας. Αλλά για το δικαστήριο αυτό το στοιχείο έπαιξε ρόλο μόνο για την 14χρονη κόρη, για την οποία η επιμέλεια δόθηκε στη μητέρα. Για το αγόρι λόγω φύλου θεωρήθηκε καλό πρότυπο, όπως διατύπωσε το δικαστήριο, ο κακοποιητικός άνδρας! Επίσης, ζητούμενο για την έμφυλη βία δεν είναι μόνο να σπάσει η σιωπή, αλλά να υπάρχει και ένα δίκτυο στήριξης, προκειμένου να γίνει αυτό. Αυτή τη στιγμή σε σύνολο 332 δήμων της χώρας υπάρχουν μόνο 20 κρατικοί ξενώνες για κακοποιημένες γυναίκες και 42 συμβουλευτικά κέντρα.
«Είμαι εδώ» παντού
«Αυτό που συνειδητοποιήσαμε μέσα από τη δράση μας, είναι ότι ουσιαστικά δεν υπάρχει κρατική πρόνοια. Χρειάζεται ίδρυση ξενώνων σε κάθε δήμο, που ταυτόχρονα θα προσφέρουν δωρεάν νομική υποστήριξη και εύρεση εργασίας, προκειμένου οι γυναίκες να μπορέσουν όντως να απεγκλωβιστούν από ένα κακοποιητικό περιβάλλον», περιγράφει τα αιτήματα που πρέπει να προβάλλει αυτή τη στιγμή το κίνημα, η Χρύσα Δουζένη μέλος του Συντονιστικού της οργάνωσης «Είμαι εδώ – Ηλιούπολη», που ξεκίνησε από τις «Ηλιουπολίτισσες», μετά το περιστατικό τράφικινγκ στην περιοχή. Η οργάνωση προσφέρει νομική και ψυχολογική υποστήριξη σε γυναίκες που έχουν υποστεί κακοποίηση, ενημερώνοντας παράλληλα την τοπική κοινωνία για τα έμφυλα ζητήματα.
«Νομίζω ότι θα ήταν σημαντικό σε κάθε γειτονιά να ξεκινούσαν αντίστοιχα “Είμαι εδώ”, που θα ασκούσαν πίεση στις δημοτικές αρχές και στους φορείς, δίνοντας τοπικές μάχες, βρισκόμενα βέβαια σε διασύνδεση και με τις υπόλοιπες οργανώσεις για τις κεντρικές, μεγάλες μάχες. Η δική μας εμπειρία μάς δείχνει ότι ο κόσμος αγκαλιάζει και έχει ανάγκη τέτοια εγχειρήματα», καλεί σε δράση.
