«Η αριστερά δεν είναι για να υπογράφει μνημόνια», «Το μνημόνιο δεν βγαίνει», «Δεν υπάρχει περιθώριο φιλολαϊκής πολιτικής με μνημόνιο». Ως εδώ καλά. Από δω και πέρα όμως αρχίζουν οι στρουθοκαμηλισμοί.
Μονίμως ανεύθυνη η κοινωνία. Η αριστερή κριτική παρασιωπά το γεγονός ότι ο έντονος μικροαστισμός και η κουλτούρα της ανάθεσης που χαρακτηρίζουν την ελληνική κοινωνία την καθιστούν κάθε άλλο παρά ευεπίφορη σε συλλογικές, κοπιώδεις, συστηματικές και μακροχρόνιες επιχειρήσεις ανατροπής της υπάρχουσας κατάστασης. Ευρύτατα λαϊκά στρώματα ανέθεσαν στον ΣΥΡΙΖΑ να φέρει εις πέρας τη σύγκρουση χωρίς διάθεση να συνδράμουν ενεργητικά και όχι επειδή δεν τους κάλεσε ο ΣΥΡΙΖΑ να συνδράμουν. Η κατηγορία ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν φρόντισε να οργανώσει επιβεβαιώνει ακριβώς την κουλτούρα ανάθεσης, επιβεβαιώνοντας το σχήμα «ανεύθυνη κοινωνία – υπεύθυνοι για όλα πολιτικοί ηγήτορες που οφείλουν να τα κάνουν όλα γρήγορα και αποτελεσματικά». Αλήθεια, γιατί μειώθηκαν οι πολυήμερες κοστοβόρες απεργίες από τότε που διαφάνηκε η δυνατότητα του ΣΥΡΙΖΑ να διεκδικήσει την εξουσία;
Πιαστήκαμε απροετοίμαστοι, ήμασταν άπειροι. Αλήθεια, δεν συνεισέφερε σε αυτό η χρόνια αλλεργία όλης της ριζοσπαστικής αριστεράς (των σημερινών επικριτών συμπεριλαμβανομένων) προς τις θέσεις ευθύνης ή η αυταπάτη ότι δεν χρειάζεται διαχειριστική ικανότητα, αλλά μόνο πολιτική βούληση, ή ότι χρειάζεται χρόνος και ικανότητες για να υπερβείς τις θεσμικές αδράνειες, τη γραφειοκρατία και τα εδραιωμένα συμφέροντα; Αλήθεια, φεύγοντας από την κρατική διαχείριση, θα γίνουμε πιο έμπειροι/ες;
Έλειπαν τα εργατικά χέρια. Αλήθεια, σε αυτό δεν φταίει η εδραιωμένη στο σώμα της αριστεράς κουλτούρα του κλειδοκράτορα, του gatekeeper, του παράγοντα, του δεινόσαυρου, που δεν αφήνει κόσμο να έρθει, που ξέρει μόνο αυτός, που θεωρεί τσιφλίκι του ό,τι ελέγχει; Ή μήπως δεν φταίει η πανθομολογούμενη αριστερή τεμπελιά που ποτέ δεν λέει να κατανοήσει τις μέριμνες, τις πειθαρχίες και τα κόστη αυτών που επαγγέλλεται; Ή μήπως δεν φταίει η λογική της πρωτοπορίας που θέλει εμάς να λέμε σπουδαίες ιδέες που κάποιοι άλλοι πρέπει να υλοποιήσουν;
Ο ΣΥΡΙΖΑ αλλοίωσε το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος. Αλήθεια, δεν αλλοιώνουν το 62% όσοι/ες θεωρούν ότι ήταν εντολή για έξοδο από το ευρώ ή όσοι/ες παρασιωπούν ότι χάναμε το δημοψήφισμα μέχρι να αρχίσει ο Αλ. Τσίπρας να κάνει καθησυχαστικά διαγγέλματα για τις προθέσεις του και για το πραγματικό ερώτημα του δημοψηφίσματος;
Δραχμή ή παραίτηση και επιστροφή ΝΔ-ΠΑΣΟΚ και προθύμων. «Ο ΣΥΡΙΖΑ έπρεπε να μην υπογράψει μνημόνιο εφόσον αυτή ήταν η εντολή του». Καθώς όμως η σκληρή διαπραγμάτευση απέτυχε και το δίλημμα ήταν «μνημόνιο ή δραχμή» τι έπρεπε να κάνουμε; Θυμίζω ότι οι ίδιοι οι θιασώτες της επιστροφής στη δραχμή δεν θέλησαν ούτε στις πρόσφατες εκλογές να αποκαλύψουν απερίφραστα τις συνέπειες του σχεδίου τους (ανεξέλεγκτη υποτίμηση του νομίσματος, εξαΰλωση των καταθέσεων, κατάρρευση των τραπεζών, δυσκολία εξωτερικού δανεισμού, ακριβές εισαγωγές, ανεξέλεγκτος πληθωρισμός, έλλειψη σε πετρέλαιο, φάρμακα, τρόφιμα) ή το πόσο δύσκολα αντιμετωπίζονται αυτές οι δυσκολίες από έναν ανέτοιμο κρατικό μηχανισμό που θα αναγκαστεί, συν τοις άλλοις, να αυταρχικοποιηθεί για να τα βγάλει πέρα. Σε κάθε περίπτωση, το μνημόνιο της δραχμής δεν είναι πιο αριστερό από το μνημόνιο του ευρώ. Από την άλλη, είναι αριστερή πολιτική να πούμε ότι παραδίδουμε την εξουσία σε αυτούς που έδιωξε ο ελληνικός λαός και μάλιστα χωρίς τη θέληση του ελληνικού λαού, που θέλει σε κάθε περίπτωση μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ; «Είναι δημοκρατικό μας δικαίωμα να μη θέλουμε να υπογράψουμε μνημόνια». Πράγματι. Όμως σε αυτή την περίπτωση το συμπέρασμα βγαίνει αβίαστα: Η αριστερά δεν κάνει για την εξουσία, κάνει μόνο για τη διαμαρτυρία. Η αριστερά θέλει να αλλάξουν πρώτα τα πράγματα για να έρθει μετά να αλλάξει τα πράγματα. Η λογική φαυλότητα αυτής της διαπίστωσης είναι τόσο μεγάλη όσο και η ανυποληψία στην οποία θα έπεφτε η αριστερά ως δύναμη αλλαγής των συσχετισμών.
Ο ΣΥΡΙΖΑ πασοκοποιήθηκε, συνηθίζουν να λένε όσοι/ες δεν μπήκαν στον ΣΥΡΙΖΑ για να το αποτρέψουν και όσοι/ες έφυγαν επιτείνοντας το καταγγελλόμενο φαινόμενο.
Ο ΣΥΡΙΖΑ έκλεισε τον κύκλο του. «Νομιμοφροσύνη, διεκδίκηση, αποχώρηση» είναι το τρίπτυχο των επιλογών που έχει κάποιος, σύμφωνα με την κλασική ανάλυση του Albert Hirschman, όταν διαφωνεί με κάποιον οικονομικό ή πολιτικό οργανισμό, συνθήκη κ.λπ. Αυτό το τρίπτυχο φαίνεται να αποτυπώνει πλέρια τα τρία βασικά σχέδια που υπάρχουν σήμερα στην Ελλάδα έναντι των δανειστών: νομιμοφροσύνη (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, Ποτάμι), διεκδίκηση (ΣΥΡΙΖΑ), αποχώρηση (ΚΚΕ, ΛΑΕ, Χρυσή Αυγή). Στις τρεις εκλογικές αναμετρήσεις που έγιναν μέσα στο 2015 έγινε σαφής η προτίμηση του ελληνικού λαού. Το πρώτο σχέδιο εγκαταλείφθηκε πλήρως από την ελληνική κοινωνία ύστερα από 5 χρόνια αποτυχίας. Το δεύτερο σχέδιο ηττήθηκε με την υπογραφή του τρίτου μνημονίου, έχασε την προωθητική του ισχύ, αλλά όχι και τη λαϊκή προτίμηση. Το τρίτο σχέδιο αποδοκιμάστηκε, αν και είναι το μοναδικό από τα τρία που δεν έχει δοκιμαστεί. Όταν ένα σχέδιο δεν έχει κλείσει τον κύκλο του, τότε ούτε και ο φορέας του έχει κλείσει τον κύκλο του.
Δημήτρης Παπανικολόπουλος
