Εδώ και βδομάδες οι κάτοικοι της Ονδούρας πραγματοποιούν εξοργισμένοι πορείες διαμαρτυρίας, απαιτώντας την παραίτηση του προέδρου τους, Χουάν Ορλάντο Χερνάντεζ. Λόγος είναι το σκάνδαλο υπεξαιρέσεως εκατοντάδων δολαρίων από τα ασφαλιστικά τους ταμεία (IHSS) προς χρηματοδότηση καθαρά κομματικών εξόδων. Ο ίδιος ο Χερνάντεζ αποδέχεται την παρακράτηση των χρημάτων από το κόμμα του, αρνείται όμως οποιαδήποτε εμπλοκή και υπόσχεται διερεύνηση της υπόθεσης, εγγυόμενος προσωπικά την τιμωρία των ενόχων.
Στα αιτήματα των εκατοντάδων χιλιάδων διαδηλωτών συμπεριλαμβάνεται η τροποποίηση του τρέχοντος πολιτικού συστήματος, που τους πιέζει αδιαλείπτως εδώ και χρόνια. Από το 2009 η κυβέρνηση προωθεί τα συμφέροντα μια ελίτ, επηρεάζοντας το σύστημα απονομής της δικαιοσύνης. Οι ντόπιοι πασχίζουν να προστατεύσουν τη γη τους από την εταιρική εκμετάλλευση του υδροφόρου ορίζοντα, της υλοτομίας, της κατασκευής γιγαντιαίων έργων προσέλκυσης τουριστών και εξόρυξης ορυκτού πλούτου καντιμετωπίζοντας σωματικές απειλές, όπως οι αγροτικές και οι κοινωνικές μειονότητες των Λένκα και Γκαριφούνα, στρατιωτικοποιήσεις, εκλογικές απάτες, υποβιβασμό των δικαιωμάτων έκφρασης των σεξουαλικών τους προτιμήσεων, των δικαιωμάτων των γυναικών καθώς και τη μετανάστευση χιλιάδων ανηλίκων.
Πού πήγαν τα χρήματα
Τα χρήματα προέρχονταν από τα ασφαλιστικά τους ταμεία, με φήμες να λένε αρχικά πως περίπου 350 εκατομμύρια υπεξαιρέθηκαν για διάφορες χρηματοδοτήσεις κομματικών αναγκών του κεντροδεξιού κόμματος, μεταξύ 2012 και 2013, κυρίως για την προεκλογική καμπάνια του Χερνάντεζ το 2013, μέσω παραγόντων του κόμματος και εταιριών-φαντασμάτων. Όλα τα στοιχεία ανάμειξης των εμπλεκομένων αρχικά παρέμεναν στο σκοτάδι από τους εισαγγελείς έως ότου διέρρευσαν, με τους διαδηλωτές να απαιτούν πλέον τη δημιουργία ανεξάρτητου οργανισμού επίβλεψης των κρατικών κονδυλίων. Πριν λίγες μέρες, ένας μάρτυρας, ο Τζον Τσαρλς Μπόργκαν, κλήθηκε να καταθέσει, καταλήγοντας τελικά δολοφονημένος μαζί με το σωματοφύλακά του. λίγο πριν την κατάθεσή του.
O Μπόργκαν διετέλεσε διευθυντής στο ΙΗSS και κατηγορήθηκε για ξέπλυμα χρήματος. Μέσω ενός τουριστικού πρακτορείου, που κατείχε, υπερχρέωνε το IHSS για να μεταφέρει διοικητικούς και στη συνέχεια τοποθετούσε τη διαφορά των χρημάτων στα κομματικά ταμεία. Το φθινόπωρο του 2014, μαζί με άλλους εμπλεκόμενους, δέχτηκε προειδοποιήσεις από την Ιντερπόλ για επικείμενη φυλάκισή του.
Χρήματα από το IHSS ξεπλένονταν επίσης με την μορφή υπερκοστολόγησης φαρμακευτικών αγωγών και λοιπών παραϊατρικών, χρεώνοντας το ταμείο με αποτέλεσμα εκατοντάδες οικονομικά ανίσχυροι, βαριά άρρωστοι άνθρωποι, να μην μπορούν να προμηθευθούν τις αγωγές τους υποκύπτοντας εν τέλει στις ασθένειές τους.
Τα δίδυμα σκάνδαλα και η θέση της Αμερικής
Ένα προγενέστερο κίνημα διαδηλωτών στην κοντινή Γουατεμάλα, το οποίο οδήγησε στην παραίτηση διοικητικών παραγόντων της κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένου του αντιπροέδρου, φαίνεται να αποτελεί την πηγή έμπνευσης των Ουνδουριανών. Οι χιλιάδες αιτούντες οργανώθηκαν, μέσω της Κοινωνικής και Ανθρωπιστικής Συνελεύσεως (Social and People’s Assembly), με το αίσθημα της αγανάκτησης να μεταφέρεται σιγά σιγά και στην υπόλοιπη Κεντρική Αμερική.
Δυνάμεις αστυνόμευσης έχουν πλέον αναλάβει την επίβλεψη των δημοσίων νοσοκομείων και των φαρμακαποθηκών. Ο πρόεδρος ανακοίνωσε ότι κλιμάκια θα διεξάγουν απογραφή, ώστε να καταγραφούν τα πραγματικά αποθέματα, με σκοπό να επέλθει εγγύηση του προορισμού των φαρμάκων στους έχοντες ανάγκη.
Την ίδια στιγμή το γραφείο του Ομπάμα πιέζει το Κογκρέσο για αποστολή 1δισ. πακέτου στήριξης στην Κεντρική Αμερική (Γουατεμάλα, Ονδούρα, Ελ Σαλβαδόρ), ως μια απόπειρα περιορισμού της φτώχειας και της παράνομης μετανάστευσης στις ΗΠΑ, μέσω δημιουργίας θέσεων εργασίας στις περιοχές αυτές με στόχο την άνοδο του επιπέδου διαβίωσης.
Κωνσταντίνα Ειρήνη Ζούνη
