Η αδήλωτη και η υποανασφάλιστη εργασία στη χώρα μας, που έχουν λάβει εφιαλτικές διαστάσεις, καθώς και το δυσθεώρητο ποσοστό ανεργίας, λειτουργούν διαλυτικά για το συνταξιοδοτικό και το ιατρικό σύστημα ασφάλισης των εργαζομένων. Το αποτέλεσμα της διαδικασίας αυτής είναι να ζημιώνεται συνεχώς ο κόσμος της εργασίας και να αυξάνουν τα αδήλωτα κέρδη του κεφαλαίου, μικρού ή μεγάλου.
Η τρόικα (ΕΕ-ΕΚΤ-ΔΝΤ) και οι ελληνικές κυβερνήσεις συνειδητά προχώρησαν τα τελευταία πέντε χρόνια στην απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων, στην υποστελέχωση των κρατικών ελεγκτικών μηχανισμών, στην αδιαφορία και τη συγκάλυψη της τεράστιας διαφθοράς τους και βεβαίως συνειδητά υπέθαλψαν τη «μαύρη» εργασία.
Ενώ τα πρόστιμα φαίνονται να είναι αυστηρά και ανέρχονται στο 18πλάσιο του κατώτερου μισθού, δηλαδή 10.550 ευρώ ανά αδήλωτο εργαζόμενο, εντούτοις οι περιορισμένοι έλεγχοι (από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2014) διαπίστωσαν ποσοστό αδήλωτης εργασίας μόλις 4,56% (6.177 άτομα) και επιβλήθηκαν πρόστιμα 64.592.922 ευρώ. Από τους παραπάνω αδήλωτους εργαζόμενους το 64,42% ήταν ημεδαποί και το 35,58 αλλοδαποί. Μόλις το 25% των προστίμων πληρώνεται άμεσα, ενώ το 75% ρυθμίζεται, ή πάει στα δικαστήρια ή καταλήγει στον κουβά των ληξιπρόθεσμων.
Έξι μέτρα καταπολέμησης της «μαύρης» εργασίας
Στην κατεύθυνση της προστασίας της εργασίας και στις υπάρχουσες συνθήκες, αυτό που θα ήταν εύκολο να γίνει είναι η δημιουργία ενός θεσμικού πλαισίου που θα δίνει κίνητρα σε Έλληνες και σε αλλοδαπούς εργαζόμενους ώστε να μπορούν να φέρουν στην επιφάνεια τη «μαύρη» εργασία και ταυτοχρόνως να προστατεύονται από τις μαύρες λίστες της εργοδοσίας.
1) Το πρόστιμο των 10.550 ευρώ, που ισχύει σήμερα για όσους εργοδότες χρησιμοποιούν ανασφάλιστη εργασία, να δίνεται ολόκληρο σε οποιονδήποτε εργαζόμενο την υφίσταται και την καταγγέλλει ώστε να μπορεί να αντιμετωπίζει μερικώς το πρόβλημα επιβίωσης λόγω της ανεργίας και της ενδεχόμενης δίωξης του από την εργοδοσία μετά την καταγγελία.
2) Να υπάρξει αυτόφωρη διαδικασία για οποιοδήποτε εργοδότη-κλέφτη χρησιμοποιεί ανασφάλιστη εργασία και απελευθέρωση του μετά την πληρωμή του παραπάνω προστίμου. 3) Να δίνεται η δυνατότητα στους καταγγέλλοντες να χρησιμοποιούν και οπτικοαουστικά μέσα για να αποδείξουν την κλοπή της ανασφάλιστης εργασίας.
4) Να δίνεται άσυλο και άδεια παραμονής σε οποιοδήποτε μετανάστη εργαζόμενο καταγγείλει «μαύρη» εργασία που υφίσταται.
5) Να υπάρξει στην ηλεκτρονική σελίδα του υπουργείου Εργασίας αναρτημένος κατάλογος με τα ονόματα των εργοδοτών που αποδεδειγμένα είναι φορείς «μαύρης» εργασίας.
6) Να δημιουργηθεί πιστοποιητικό εφαρμογής της εργατικής νομοθεσίας ανάλογο της ασφαλιστικής και φορολογικής ενημερότητας το οποίο θα εκδίδει αυτεπάγγελτα το υπουργείο Εργασίας μέσω του συστήματος Εργάνη για όλους τους εργοδότες. Το πιστοποιητικό εργατικής νομοθεσίας να είναι απαραίτητο για οποιοδήποτε εργοδότη επιθυμεί να συμμετάσχει σε κρατικές ή κοινοτικές ενισχύσεις, προγράμματα ΟΑΕΔ, πωλήσεις στο δημόσιο κ.λπ. Όσοι εργοδότες είναι αποδεδειγμένα φορείς ανασφάλιστης εργασίας θα πρέπει να τους απαγορεύεται να έχουν πρόσβαση για τουλάχιστον πέντε έτη στο παραπάνω πιστοποιητικό.
Πριν η κατάσταση παγιωθεί ως «φυσιολογική» και η κοινωνία εκφυλιστεί περαιτέρω γίνεται ξεκάθαρο ότι η καταπολέμηση της υποτιμημένης και «μαύρης» ανασφάλιστης εργασίας θα πρέπει να αποτελέσει ένα από τα άμεσα καθήκοντα του εργατικού κινήματος γιατί αποτελεί μια τεράστια δεξαμενή διαφυγόντων κερδών από το σύστημα της κοινωνικής ασφάλισης των εργαζομένων και η κυβέρνηση πρέπει να πιεστεί, ώστε να λάβει όσο το δυνατόν συντομότερο συγκεκριμένα μέτρα.
Πέτρος Λυμπερόπουλος
petroslibero@gmail.com
