Ουγγαρία: Αλλαγή κυβέρνησης, όχι κατεύθυνσης

Η ήττα του, επί 16 συναπτά έτη, ακροδεξιού Βίκτορ Όρμπαν και του κόμματος Fidèsz και η επακόλουθη ευρεία νίκη του νεοφιλελεύθερου συντηρητικού Πετέρ Μαγιάρ, σηματοδοτούν μία νέα εξέλιξη στη πολιτική ζωή της Ουγγαρίας με διεθνείς προεκτάσεις και επιρροές.

Οι εκλογές στην Ουγγαρία πραγματοποιήθηκαν υπό τη σκιά της οικονομικής δυσπραγίας, της υπανάπτυξης, του αυξημένου πληθωρισμού, της διάβρωσης μισθών, των υποεπενδύσεων σε παιδεία – υγεία και της συνεχούς καταστολής βασικών δικαιωμάτων και ελευθεριών. Το αποτέλεσμα συντριπτικής ήττας του Όρμπαν υπήρξε σαφές, καθώς ηττήθηκε σε όλα τα κοινωνικά στρώματα και ιδιαίτερα στους νέους. Η καταστολή της νυχτερινής ζωής και βασικών ελευθεριών των νέων τους οδήγησε μαζικά στις κάλπες. Είναι χαρακτηριστικός ο αριθμός των ψηφισάντων, αγγίζοντας περίπου το ποσοστό του 80% του εκλογικού σώματος. Ακόμα και στα ελεγχόμενα, υπό της κυβέρνησης Όρμπαν, social media η απελθούσα κυβέρνηση έχασε την επικοινωνιακή μάχη, καθώς η προεκλογική καμπάνια του κόμματος Tiszá, του Πέτερ Μαγιάρ, κατάφερε να προσελκύσει ενδιαφέρον σε ευρείες μάζες με επιτυχημένη εκλογική καμπάνια και viral video. Ο Ουγγρικός λαός αναζήτησε πιο αποτελεσματική λύση, στην ίδια πολιτική κατεύθυνση.[1]

ΠέτερΜαγιάρ: Το προφίλ του νέου ηγέτη της Ουγγαρίας

Ο Πέτερ Μαγιάρ υπήρξε μέλος του παρελθόντος κυβερνώντος κόμματος Fidèsz μέχρι τον Φεβρουάριο του 2024, και αποχώρησε καταγγέλλοντας το κυβερνών κόμμα για διαφθορά. Ο Μαγιάρ υπήρξε σύζυγος υπουργού της κυβέρνησης Ορμπάν, την οποία και χώρισε μετά το ξέσπασμα σκανδάλου διαφθοράς και την ηχογράφηση συνομιλιών της συζύγου του. Μάλιστα η πρώην σύζυγος του, τον κατήγγειλε για ενδοοικογενειακή βία.[2] Έπειτα από την αποχώρηση του από το κυβερνών Fidèsz, ίδρυσε το κόμμα Tiszá και σημείωσε ευρεία εκλογική άνοδο, φθάνοντας στο ποσοστό του 30% των ευρωεκλογών. 

Η εκλογική του εκστρατεία κινήθηκε στα ίδια ιδεολογικά επίπεδα δεξιάς συντηρητικής κατεύθυνσης με την απερχόμενη κυβέρνηση. Ωστόσο, ο Μαγιάρ πρόβαλε ένα μεταρρυθμιστικό πολιτικό προφίλ, το οποίο θα μπορούσε να εφαρμοστεί στο πεδίο, χωρίς να αλλάζει ιδιαίτερα την καθημερινότητα των πολιτών της Ουγγαρίας. Τοποθετήθηκε υπέρ αλλαγών στο Σύνταγμα, της πάταξης του οικοδομήματος διαφθοράς που δημιούργησε η κυβέρνηση Όρμπαν και για αλλαγές στον αυταρχικό τρόπο διακυβέρνησης της χώρας. Οι τοποθετήσεις του αφορούσαν, κατά κύριο λόγο, συντηρητικά ακροατήρια, αποφεύγοντας ζητήματα όπως η καταστολή των δικαιωμάτων της LGBTQ+ κοινότητας[3] και το μεταναστευτικό. Σχετικά με το μεταναστευτικό η τοποθέτηση του νέου πρωθυπουργού, Πετέρ Μαγιάρ, δεν αλλάζει ιδιαίτερα σε σχέση με την προηγούμενη κυβέρνηση. Χαρακτηριστικό του γεγονότος αυτού είναι η διατήρηση του φράχτη στα σύνορα με τη Σερβία και η προεκλογική του κριτική κατά της κυβέρνησης Όρμπαν για «εισαγόμενους» εργάτες.

Επαναφορά στον «ευρωενωσιακό δρόμο»

Σε ό,τι αφορά τον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, στόχο του Μαγιάρ αποτελεί η επαναφορά της Βουδαπέστης στον ευρωενωσιακό δρόμο. Η πολιτική των βέτο και της πολιτικής ανταλλαγμάτων που άσκησε ο Όρμπαν κατά της ΕΕ, συγχρόνως με την ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία και την άρνηση στήριξης των ευρωπαϊκών πακέτων προς το Κίεβο, εν καιρώ πολέμου, απομάκρυναν τα προηγούμενα χρόνια την Ουγγαρία από το κέντρα λήψεως αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Χαρακτηριστικό είναι πως οι ηγέτες της ΕΕ έσπευσαν αμέσως να χαιρετήσουν την εκλογική νίκη Μαγιάρ. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν έκανε λόγο για επιστροφή στην «Ευρωπαϊκή Πορεία», ενώ ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς έκανε λόγο για νίκη ενάντια στη ρωσική προπαγάνδα.[4] Στόχος του Μαγιάρ αποτελεί το «ξεκλείδωμα» των κονδυλίων της ΕΕ, ύψους 18 εκατομμυρίων, και η πρόσβαση στα πακέτα ενίσχυσης των 16 δισεκατομμυρίων για ευρωπαϊκές αμυντικές δαπάνες. Παράλληλα, η νέα κυβέρνηση της Ουγγαρίας διάκειται θετικά στη συμμετοχή της χώρας στο εξοπλιστικό πρόγραμμα ReArm Europe. Η ενίσχυση που πρόκειται να λάβει η Ουγγαρία από την ΕΕ, σύμφωνα με τον στρατηγικό στόχο του Μαγιάρ, ενδέχεται να δώσει «ανάσα» στα δημοσιονομικά προβλήματα της χώρας. 

Οι «χαμένοι» της εκλογικής αναμέτρησης 

Μετρώντας τους «χαμένους» της εκλογικής αναμέτρησης, ξεκινάμε από τις ΗΠΑ, που έχουν υποστεί πλήγμα καθώς η κυβέρνηση Τραμπ, με την ήττα του Βίκτορ Όρμπαν, χάνει έναν πολύτιμο σύμμαχο εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο Όρμπαν δρούσε σε μεγάλο βαθμό με γνώμονα τη προβολή των αμερικανικών συμφερόντων εντός αυτής. Διατηρούσαν κοινές ακροδεξιές απόψεις για το μεταναστευτικό, ασκώντας δριμεία κριτική έναντι της ΕΕ, ενώ συμμερίζονταν εθνικιστικές απόψεις σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, προτάσσοντας τα εθνικιστικά αφηγήματα. Μάλιστα, προ εκλογών είχε επισκεφθεί την Ουγγαρία ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βάνς προκειμένου να στηρίξει την προεκλογική εκστρατεία του Όρμπαν. Το ίδιο είχε πράξει και ο Όρμπαν προεκλογικά στις αμερικανικές εκλογές, όπου στήριξε τον Ντόναλντ Τραμπ καταφεύγοντας σε χαρακτηρισμούς κατά του πρώην προέδρου των ΗΠΑ, Τζο Μπάϊντεν.[5] Επιπλέον, αξίζει να αναφερθεί πως τη νίκη Μαγιάρ χαιρέτησε και ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα. 

Εν συνεχεία, πλήγμα έχει υποστεί και η Ρωσία, καθώς η στάση της Ουγγαρίας στο ζήτημα της Ουκρανίας για μη στήριξη των ευρωπαϊκών πακέτων ενίσχυσης προς το Κίεβο και η άρνηση στο ζήτημα ένταξης της Ουκρανίας στην ΕΕ ευνοούσε τις ρωσικές φιλοδοξίες. Παράλληλα, υπό τη κυβέρνηση Όρμπαν είχε ελαττωθεί σε έναν βαθμό το αντιρωσικό μένος εντός Ουγγαρίας, το οποίο κυριαρχούσε μετά την πτώση του «υπαρκτού» σοσιαλισμού. Μετά το πέρας των εκλογών και τη δήλωση επανεξέτασης των ουγγρορωσικών σχέσεων, από τον νεοεκλεγέντα Πέτερ Μαγιάρ, οι σχέσεις των δύο χωρών περνάνε σε νέο στάδιο. Σημαντικό να αναφερθεί είναι το γεγονός πως ο Μαγιάρ συνυπολογίζει τα αντιρωσικά χαρακτηριστικά της ψήφου υπέρ του κόμματος του. Ωστόσο, όπως προαναφέρθηκε, θα πρέπει να δούμε πώς θα κινηθεί η νέα κυβέρνηση, καθώς ο βαθμός εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο βρίσκεται στα υψηλότερα επίπεδα.

Τέλος, στην πλευρά των ηττημένων βρίσκεται και η γειτονική Τουρκία. Το καθεστώς Όρμπαν βρισκόταν σε πλήρη εναρμόνιση με το τουρκικό, του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε ζητήματα άσκησης αυταρχικής πολιτικής στο εσωτερικό των κρατών τους. Στο μεταναστευτικό μοιράζονταν κοινές αντιλήψεις και στέκονταν επικριτικά στην πολιτική διαχείρισης του μεταναστευτικού της ΕΕ. Ο Όρμπαν υποστήριζε την αναχαίτιση των προσφυγικών ροών από τη Συρία προς τη Τουρκία, τις οποίες δημιούργησε φυσικά, η ίδια η Τουρκία, έπειτα από τρεις εισβολές στα συριακά εδάφη. Επιπλέον, υπήρξε σύναψη σχέσεων των δύο χωρών σε πολιτισμικό και εμπορικό επίπεδο. Σε πολιτισμικό επίπεδο, χαρακτηριστική υπήρξε η καθιέρωση της τουρκικής γλώσσας στα ουγγρικά πανεπιστήμια. Σε εμπορικό επίπεδο, η Τουρκία αποτελούσε «πύλη» εξαγωγικών συναλλαγών προς την Ασία για την Ουγγαρία. Αντιστοίχως, η Ουγγαρία υπήρξε για τη Τουρκία «εμπορικός δίαυλος» για εξαγωγές προς χώρες της Κεντρικής Ευρώπης.[6]

Κεφάλαιο «Αριστερά»

Η Αριστερά δεν κατάφερε να περάσει το εκλογικό κατώφλι του 5% και βρέθηκε εκτός κοινοβουλίου, για πρώτη φορά μετά το 1989. Δεν κατάφερε να εκφράσει πειστικό αντιπολιτευτικό λόγο απέναντι στο κυβερνών Fidész και υπέστη σοβαρή εκλογική ήττα, με υπαρξιακά χαρακτηριστικά, αγγίζοντας ποσοστά της τάξεως του 1%. Ο ακροδεξιός συντηρητικός λόγος κανονικοποιήθηκε και η Αριστερά ευρισκόμενη σε κατάσταση πολυδιάσπασης, απείχε από σημαντικές μάχες επί του πεδίου. Παράλληλα, η οξυμένη καταστολή και ο αντικομμουνισμός δυσκόλεψαν ακόμα περισσότερο το έργο των αριστερών κομμάτων. Η Ουγγαρία αποτελεί από τις πρώτες χώρες που εφαρμόστηκε το κατάπτυστο αντικομουνιστικό μνημόνιο εξίσωσης κομμουνισμού – φασισμού της ΕΕ (ψηφίστηκε το 2006), απαγορεύοντας την εκλογική κάθοδο αριστερών και κομμουνιστικών κομμάτων. Συμπερασματικά, τα αποτελέσματα (και) των ουγγρικών εκλογών οξύνουν τον προβληματισμό εντός των τάξεων της Αριστεράς. Η συζήτηση αυτή ανοίγει και στα καθ’ υμάς, καθώς ένα σενάριο αντιλαϊκής κυβερνητικής εναλλαγής Δεξιάς – Ακροδεξιάς θα αποτελούσε εφιαλτικό σενάριο για τους προοδευτικούς πολίτες της χώρας μας και συνολικά για τους λαούς της Ευρώπης.

Τι περιμένουμε από τη νέα κυβέρνηση

Η νεοεκλεγείσα κυβέρνηση της Ουγγαρίας, του Πετέρ Μαγιάρ, υποστηρίζει πως θα προβεί σε συνταγματικές αλλαγές, δίχως να κάνει σαφές το εύρος αυτών. Σε οικονομικό επίπεδο, δεν θα προβεί σε αυξήσεις της φορολόγησης μεγάλων κεφαλαίων, ενώ ο ουγγρικός λαός θα πληρώσει το τίμημα της σταθεροποίησης των δημόσιων οικονομικών και της συμμετοχής της χώρας σε στρατιωτικές δαπάνες και εξοπλιστικά προγράμματα. Παράλληλα, σε επίπεδο ελευθεριών, δεν προκύπτει ριζική αλλαγή σε φαινόμενα καταπολέμησης του ρατσιστικών φαινομένων και της ομοφοβίας. Τέλος, δεν διαφαίνεται στον ορίζοντα ενδεχόμενο σταματημού των κατασταλτικών ενεργειών έναντι της συνδικαλιστικής δράσης και της διαμαρτυρίας των Ούγγρων εργατών. 

Σημειώσεις:

1. Griera, M. (2026). How Orbán lost the Hungarian election. Www.Politico.Eu. https://www.politico.eu/article/how-hungary-viktor-orban-lost-the-hungarian-election/

2. Zsiros, S. (2025). Ex-wife hits out at Hungarian opposition leader Péter Magyar, calling him a traitor. Www.euronews.com. https://www.euronews.com/my-europe/2025/07/04/ex-wife-hits-out-at-hungarian-opposition-leader-peter-magyar-calling-him-a-traitor

3. Cabrera, C. G. (2025). Hungary Bans LGBT Pride Events. Www.hrw.org. https://www.hrw.org/news/2025/03/20/hungary-bans-lgbt-pride-events

4. Kottasová, I. (2026). European leaders are breathing a huge sigh of relief (and they’re not hiding it). Edition.cnn.com. https://edition.cnn.com/2026/04/12/world/live-news/hungary-election-orban-magyar

5. Toosi, N. (2024). Hungary’s Orbán Has Taken Sides in America’s Election. Maybe Other Leaders Should, Too. Www.politico.com. https://www.politico.com/news/magazine/2024/07/08/orban-nato-trump-biden-election-00166617

6. TRENDS Türkiye Virtual Office. (2025). Türkiye-Hungary Relations: A Growing Partnership 26 Feb 2025. Trendsresearch.org. https://trendsresearch.org/insight/turkiye-hungary-relations-a-growing-partnership/?srsltid=AfmBOooL0xxztIwpsCGmfXcUmzrCau2BI0l9crCMvNWO9ITflhedSuJD

Φωτογραφία: Darcy Lis | Photography & travels / Pexels