Στις 21 Ιουλίου του 2022 κατέρρευσε η οροφή και ο νότιος τοίχος από το γνωστό «Ελληνικό Ωδείο» της Φειδίου, στον αριθμό 3. Γνωστό σε όσους περνούσαν, σε αθηναιολόγους, flâneurs, αρχιτέκτονες. Χτίστηκε για να στεγάσει τον πρώτο Αυστριακό πρόξενο της χώρας, τον Άντον φον Όστεν, το 1835. Σε σχέδια του Βιεννέζου Καρλ Ρέζνερ. Υπέροχο μέσα έξω, ένα από τα ελάχιστα δείγματα αρχιτεκτονικής της πρώτης οθωνικής περιόδου στη χώρα, και ένα από τα παλαιότερα κτίσματα. Ανήκε στον ΕΦΚΑ και πέρασε στο ΥΠΠΟΑ.
Πενήντα ολόκληρα χρόνια έμεινε χωρίς καμία φροντίδα και χρήση αυτό το μνημείο, στο κέντρο της πόλης και της χώρας. Κέντρο αποφάσεων, διαδικασιών, διευθετήσεων. Που έχει τις τρυφερές πληγές μιας φτωχής ιστορίας, ενός φτωχού λαού, με μετακινήσεις φτωχών πληθυσμών, με αγροτιά, με πρόσφυγες, με Αιθίοπες, με κατακτητές, με έμπορους, με τεχνίτες. Το κτήριο σε αυτό το συνεχώς μεταβαλλόμενο κέντρο έζησε τόσα πολλά. Από βασιλεία μέχρι χούντα. Από Μεταπολίτευση μέχρι ανάπτυξη. Από υπερ-ανάπτυξη μέχρι χρεοκοπία, πανδημία και κλιματική καταστροφή. Και τι έχει να πει; Έχει να πει αυτή την περιθωριακή ιστορία που απασχολεί πολύ τις νέες γενιές ιστορικών. Την αποκρυμμένη ιστορία που στέκεται στην εσχατιά των κεντρικών αφηγήσεων και πάει και κατακάθεται στις παρυφές, και ψιθυρίζει και μοιάζει σαν να λέει σχεδόν τα αντίθετα από όλα όσα έχουμε ζήσει. Σαν παράλληλη ιστορία αλλά, hic et nunc, το κτήριο της Φειδίου λέει ότι η οργανωμένη πολιτεία δεν ενδιαφέρθηκε για εκείνο. Η φρενήρης κινητικότητα αυτού του κράτους το προσπέρασε. Όχι το προσπέρασε –θα λέγαμε ορθότερα πως το κτήριο διέφυγε της κρατικής νεωτερικότητας, ειδάλλως δε θα είχε προλάβει τη φθορά του ως λύτρωση.
Το κέντρο της πόλης είναι πάντα το κεντρικό νευρικό της σύστημα, και το κινούν οι πολλοί. Οι μη έχοντες. Οι εργαζόμενοι. Νομίζω αυτό είναι τόσο απόλυτα κατανοητό για το κράτος, που ακριβώς γι’ αυτό το κέντρο μας στα μη –καθαρά– τουριστικά του σημεία αφήνεται στο έλεός του. Το κεντρικό ζήτημα: αν το αγαπούμε δεν είναι γιατί «δεν ξέρουμε καλύτερα», αλλά γιατί η πραγματική δυστοπία είναι η παρακείμενη Ντισνεοποίηση και, όπως και να το κάνουμε, καλύτερα πολίτης σε ερειπιώνα με κομματάκια μνημών που μπορούν να ανασυγκροτήσουν μια ιστορία παρά καρτούν δίχως νόμους της φυσικής που πέφτουν με χρονοκαθυστέρηση στο κενό της αφήγησης.
Οι ανακοινώσεις του 2024 μιλούσαν για περάτωση της αποκατάστασης με ορίζοντα το Δεκέμβρη του 2025. Ανακοίνωση για τα 50 κενά έτη δεν υπήρξε. Πώς να υπάρξει; Τι να έλεγαν δηλαδή; Ότι μόνον ως ωδείο, ως υποδομή δηλαδή της κοινότητας, μπορούσε να βγάλει Κάλλας, αλλά πρώτα πρώτα να την περιλάβει και να της δώσει ταυτότητα, σκοπό; Αυτό θα ήταν παλινωδία πιο δύστροπη στην επίτευξη από του Στησίχορου. Ευτυχώς κβαντική αφήγηση δεν υφίσταται και δεν έχει τσιγαριστεί το μυαλό μας, ακόμα…
